یک دوره مسابقه تراپ در بخش بام و صفی آباد شهرستان اسفراین در تاریخ 25/2/88 با همکاری بخشداری و تربیت بدنی صفی آبادو هیئت تیر اندازی شهرستان اسفراین برگزار گردید.
در این مسابقه بیش از 25 تیرانداز شرکت نمودند و در پایان آقایان پیمان شریفان ، مهدی عشقی، مهدی ارغیانی به مقامهای اول تا سوم دست یافتنند .
درپایان آقای عزیز ا.. حصاری به عنوان تیرانداز برتر از نظر اخلاق و تکنیک انتخاب گردیدند.
۱۳۸۸ اردیبهشت ۲۷, یکشنبه
۱۳۸۸ فروردین ۲۹, شنبه
تاریخچه تراپ
تاریخچه
در حدود سال 1700 میلادی رشته تراپ به عنوان اولین رشته از گروه اهداف پروازی در انگلستان ایجاد شد. در ابتدا این ورزش با تیراندازی به کبوتران زنده¬ای انجام می¬شد، که از قفسی رها می¬شدند. نام تراپ به معنی تله نیز از همان زمان باقی مانده است. اکنون نیز به دستگاه¬های پرتاب بشقابک در هر سه رشته اصلی یعنی تراپ، تراپ دوتایی و اسکیت ماشینِ تراپ می گویند.
• در سال 1800 این ورزش تقریبا با همین مشخصات در آمریکا آغاز شد.
• اولین باشگاه رسمی در سال 1831 در سینسیناتی اوهایو تاسیس شد و همزمان این رشته در انگلستان نیز به فعالیت خود ادامه می¬داد.
• اولین مسابقه باشگاهی ثبت شده در آمریکا در سال 1844 انجام شده است.
• در سال 1866 اهدافی به صورت توپ¬های شیشه¬ای در انگلستان معرفی شدند.
• در سال 1868 فرد کیمبل چُک لولۀ سلاح ساچمه زن را اختراع کرد که برخی معتقدند، مهمترین اختراع در تفنگ ساچمه زن و موثرترین اختراع در تیراندازی به اهداف پروازی بوده است.
• در سال 1880 اهداف سفالی توسط جورج لیکوفسکی اختراع شدند. کبوتر سفالی نامی بود که در ابتدای جایگزینی اهداف زنده با اهدافی سفالی به این رشته داده شد و این نام هنوز رایج است.
• در سال 1884 فرد کیمبل اهداف ساخته شده از مواد مرکب را اختراع کرد.
• اولین فدراسیون جهانی تیر اندازی در سال 1886 در فرانسه تشکیل گردید و بانی آن دانیل مری لون رئیس دیوان عالی فرانسه بود.
• اولین رئیس فدراسیون بین¬المللی تیراندازی،ورزشی دکتر کورت هافلر بود.
• اولین فدراسیون بین¬المللی تیراندازی ورزشی در سال 1906 در میلان ایتالیا تشکیل شد. در این جلسه مقررات مربوط به همه ابعاد تیراندازی مانند ، سلاح، لباس و ... تعیین شد و پس از گذشت 100 سال هنوز بسیاری از آن¬ها اجرا می¬شود. این فدراسیون UIT نامیده شد.
• در سال 1915 این فدراسیون همزمان با جنگ جهانی اول منحل شد و مجددا در سال 1921 با نام دیگری ولی با همان نام اختصاری شروع به کار کرد.
• پس از جنگ جهانی دوم و در سال 1947 این فدراسیون با نام اتحادیه تیراندازی بین¬المللی کار خود را مجددا آغاز کرد و از این تاریخ به بعد زبان انگلیسی به عنوان زبان اصلی تعیین شد.
• استفاده از دستگاه¬های جدید اهداف پروازی به بعد از سال 1950 برمی¬گردد.
• در سال 1986 برای اولین بار سامانه انتخابی المپیک به اجرا درآمد. "Quota Place"
• در سال 1998 مجمع عمومی بارسلون، برای پرهیز از اختلاط موضوعات کاملا متفاوت، یعنی تیراندازی ورزشی از تیراندازی نظامی و تیراندازی شکاری این فدراسیون به فدراسیون بین¬المللی تیراندازی ورزشی تغییر نام داد. شکارچیان، فعالیت بین¬المللی خود را در FITASC ادامه دادند.
• هم اینک 157 فدراسیون از 137 کشور عضو این فدراسیون هستند. برخی کشورها مانند ژاپن، استرالیا، هندوستان ، ... دارای دو فدراسیون هستند. یکی از آنها در رشته های اهداف پروازی و دیگری در رشته های اهداف ثابت فعالیت می کند.
• رئیس فعلی فدراسیون جهانی تیراندازی اولکریوو اسکواررانا اهل مکزیک میباشد و مقر فدراسیون جهانی نیز در شهر مونیخ آلمان است.
• این فدراسیون از نظر کمیته بین المللی المپیک مرجع معتبر تیراندازی ورزشی در جهان است.
• هم اینک 32 رشته فعال در مسابقات جهانی، 25 رشته در بازی¬های آسیایی و 15 رشته (انفرادی) در بازی¬های المپیک زیر نظر این فدراسیون فعالیت می¬نمایند.
• کنفدراسیون تیر اندازی آسیا در ششم نوامبر سال 1966 تشکیل شد و رئیس فعلی آن شیخ سلمان الصباح اهل کویت میباشد.مقر کنفدراسیون آسیا نیز در کشور کویت است.
• اولین دوره مسابقات قهرمانی آسیا در جولای 1967 در شهر توکیو ژاپن انجام شد. فدراسیون تیراندازی ایران در سال 1958 میلادی (1337شمسی) تشکیل شد. این فدراسیون در طول عمر پنجاه ساله 15 رئیس فدراسیون را به خود دیده است .
• اولین حضور تیراندازان ایران در مسابقات بین المللی در بازیهای آسیایی 1974 تهران بود که با 14 تیرانداز در آن شرکت کردند.
• رشته¬های تیراندازی به اهداف پروازی شامل تراپ، تراپ دوتایی و اسکیت در دو گروه آقایان و بانوان هستند.
• رشته تراپ المپیک از سال 1900 در بازی¬های المپیک حاضر بوده و سایر رشته¬ها عمر کمتری دارند.
• رشته اسکیت از سال 1968 در المپیک حاضر شد.
• از سال 1972 تا 1992 خانم¬ها و آقایان برای کسب مدال در یک گروه با یکدیگر مسابقه می¬دادند و به عنوان مثال، خانم "ژانگ شان" از کشور چین با کسب مقام اول در میان آقایان و بانوان مدال طلای اسکیت را در المپیک بارسلون کسب کرد.
• رشته تراپ دوتایی در سال 1996 و از المپیک آتلانتا به رشته¬های حاضر در المپیک اضافه شد.
• تراپ دوتایی بانوان پس از بازی¬های المپیک آتن از مجموعه رشته¬های حاضر در المپیک حذف شد.
طبیعی است که همه کشورهای علاقه¬مند به کسب رتبه مناسب در مهمترین بازی¬های ورزشی بین¬المللی سرمایه¬گذاری قابل توجهی را برای کسب مدال¬های متعدد رشته¬های تیراندازی به اهداف پروازی انجام می¬دهند.
در رشته¬های تیراندازی به اهداف پروازی سالانه 4 مسابقه کاپ جهانی، 1 مسابقه قهرمانی جهان و یک مسابقه قهرمان قهرمانان برگزار می¬شود. علاوه بر آن در هر سال در آسیا یک مسابقه قهرمانی آسیا نیز در این رشته¬ها برگزار می¬شود. مسابقات قهرمانی تیراندازی آسیا در همه رشته¬ها و بازی¬های آسیایی نیز هریک به طور جداگانه و هر چهار سال یک بار به اجرا در می¬آیند. علاوه بر این مسابقات که مسابقات رسمی فدراسیون جهانی است، مسابقات متعدد دیگری نیز با عنوان GP یا جایزه بزرگ در تقویم فدراسیون جهانی قرار می¬گیرند و به طور مستمر در کشورهای مختلف به اجرا در می¬آیند.
همانطور که گفته شد علاوه بر گروه المپیکی و آسیایی رشته های تیراندازی به اهداف پروازی، مجموعه¬ای از این رشته¬ها تحت نظارت فدراسیون جهانی شکار و ماهیگیری یا FITASC فعالیت می¬نمایند.
یکی از اولین و مجهزترین میادین تیراندازی به اهداف پروازی آسیا برای برگزاری بازی¬های آسیایی تهران در جنوب غربی محلی که اینک مجموعه ورزشی انقلاب نامیده می¬شود ساخته شد. این میدان تا سال 1360 فعال بود و در این سال رییس وقت سازمان تربیت بدنی آقای مصطفی داوودی زمین آن را به دلیلی که روشن نیست واگذار کرد. فعالیت در ورزش تیراندازی به اهداف پروازی تا سال 1379 تعطیل شد. باشگاه مهام در سال 1379 به همت ساصد تاسیس شد.
از زمانی که روش کسب سهمیه المپیک اجرا شده است (1986) تاکنون تیراندازان ایرانی موفق به کسب سهمیه المپیک نشده¬اند. در مورد حضور تیراندازان ایرانی در المپیک قبل از اجرای سامانه جدید سهیمه (1986) تنها اطلاعات شفاهی وجود دارد.
اطلاعی از فعالیت قهرمانی به معنی تشکیل تیم ملی، استخدام مربی ، آموزش داوران، آموزش مربیان و ... در دوره قبلی فعالیت این رشته¬ها موجود نیست. از نتیجه تیراندازان رشته¬های تیراندازی به اهداف پروازی در بازی¬های آسیایی تهران نیز اطلاعی در دست نیست. تا کنون بهترین نتیجه، عنوان چهارمی در بازیهای آسیایی دوحه 2006 قطر است و برای اولین بار یک تیراندازی ایرانی به عنوان نماینده قاره آسیا از سوی شورای المپیک آسیا برای مسابقات آسیا-آفریقا نامزد شد.
در حال حاضر و در بخش قهرمانی 4 رشته از 5 رشته المپیکی تیراندازی به اهداف پروازی نسبتا فعال است. رشد قابل توجه همه رشته¬های اهداف پروازی در مقایسه با سایر رشته¬های تیراندازی با توجه به نتایج تیراندازان ایرانی در رتبه بندی فدراسیون جهانی غیر قابل انکار است. یادآوری می¬نمایم که در ابتدای سال 2006 هیچ تیرانداز ایرانی در رشته¬های اهداف پروازی در بین 125 تیرانداز برتر حاضر نبوده است.
منابع معتبر و قابل دسترسی در رشته¬های المپیکی اهداف پروازی بسیار محدودند. به ندرت در منابع مربوط به سایر رشته های ورزشی نیز می توان مطلبی یافت که در تیراندازی به اهداف پروازی به کار بیاید. اغلب آنچه در کتاب¬ها و منابع مختلف آمده است مربوط به تراپ آمریکایی، دی-تی-ال و اسکیت آمریکایی است.
رشته های تیراندازی به اهداف پروازی رشته¬هایی مهارتی هستند و در گروه ورزشهای نیازمند به اجرای مهارتهای پیچیده قرار می¬گیرند. تیراندازان باید بتوانند مهارت خود را در دفعات زیاد به نحوی ماهرانه تکرار کنند. از این رو باید با آموزش دقیق و تمرینات کیفی به شرایطی دست پیدا کرد که بین خواست تیرانداز و اجرای مهارت ارتباطی موثر برقرار شود. باید تیرانداز باید بداند اگر مهارت را به درستی اجرا نماید به هدف خود دست خواهد یافت.
این امر بسیار مهم است چرا که به دلیل وجود عوامل متعدد موثر درونی و بیرونی ، موفقیت در کسب نتیجه، نیاز به انجام مهارت با درصد خطای بسیار پایینی دارد. یک خطای بسیار کوچک در شروع اجرا ممکن است به خطای بسیار بزرگی در نتیجه بیانجامد.
در تیراندازی به اهداف پروازی به طور معمول با متغیرهای بسیار زیادی مواجهیم و به نظر می¬رسد کنترل همه آنها اگر نگوییم غیر ممکن بسیار دشوار است. قصد تیرانداز در یک مسابقه کسب امتیاز کامل است و این بدان معنی است که باید با کارایی کامل عمل نماید. اگر تیرانداز در شروع حرکت خود برای تعقیب هدف یک اشتباه هر چند بسیار کوچک انجام دهد مجموعه عوامل دست به دست هم خواهد داد و فاجعه خطا در "اصابت ساچمه به هدف" رخ خواهد داد.
از سوی دیگر تیراندازی به اهداف پروازی در زمره ورزشهای حاضر در المپیک به شمار می¬رود. باید بتوانیم با انتخاب روش مناسب در آموزش ورزشکاران، احتمال تکرار نتایج مورد انتظار را افزایش دهیم. آموختن توانایی تکرار ماهرانه، هدف آموزش و البته کاری دشوار است. تنها راه این است که از بین عوامل موثر، تا آنجا که ممکن است متغیر¬های قابل کنترل بیشتری را ماهرانه در اختیار بگیریم.
کنترل برخی از متغیرها از محدوده توانایی ما خارج است. ما هرگز نمی توانیم شرایط آب و هوایی نامناسب را در هنگام مسابقه تغییر دهیم. نمی توانیم نور را کنترل کنیم. واقعیت این است که فهرست ناتوانایی¬های ما بسیار طولانی است. اما اگر از بین متغیرهای موجود بتوانیم بخش¬های قابل کنترل را مشخص و با تمرکز بر آن¬ها مهارت لازم را بدست آوریم، قادر خواهیم بود توانایی¬های نامحدود سامانه هوش انسان را در کنترل سایر متغیرها به کار بریم.
با این الگو مهمترین اصل در کسب نتیجه مطلوب، از یک سو افزایش تعداد متغیرهای تحت کنترل و تلاش برای کاهش تعداد متغیرهای غیر قابل کنترل است و از سوی دیگر باید به متغیرهایی که با اطمینان بهتر و در زمان کوتاهتر و با تاثیر بیشتر بر تیراندازی اثر می¬گذارند اولویت دهیم. بدین ترتیب می¬توانیم مسئله پیچیده خود را به تعدادی مسئله ساده تبدیل کنیم.
نتیجه این الگو ما را به توجه به مهارت¬های پایه هدایت می¬کند و قدم اول مانند هر ورزش تخصصی دیگری یادگیری مهارت های پایه است.
به یاد داشته باشیم که موضوع توانایی تکرار نتایج تنها مسئله تیراندازان ایرانی نیست. تمامی قهرمانان در تمامی کشورهای جهان به دنبال همین هدف هستند. رشته¬های تیراندازی به اهداف پروازی در این زمینه تفاوت آشکاری با رشته¬های تیراندازی به اهداف ثابت دارند. واضح است که تکرار نتایج مناسب در رشته¬های اهداف پروازی دشوارتر از بسیاری از رشته¬های اهداف ثابت است (وجود عوامل محیطی). توجه به تفاوت¬های اساسی موجود در نحوه اجرای مهارت در تیراندازی به اهداف پروازی با سایر رشته¬های تیراندازی می¬تواند پایه طراحی برنامه¬های تمرینات اختصاصی در این ورزش باشد. نکته آخر در این بخش این است که برخلاف بسیاری از رشته های ورزشی موفقیت در کسب عنوان جهانی یا آسیایی ارتباطی با خوش¬اقبالی ندارد.
در مسابقاتی که بر اساس الگوی حذفی برگزار می¬شود مانند رشته کمان ممکن است ورزشکار با خوش اقبالی و مسابقه با حریفان ضعیف¬تر از خود شانس آمدن به مرحله بعد را پیدا کند. ولی در مسابقات تیراندازی به اهداف پروازی، همه تیراندازان در طی چند دور مسابقه به جمع آوری امتیاز می¬پردازند. مهم نیست که تیرانداز کناری شما دارای چه سطحی است. گاهی اوقات شما در حال مسابقه با 200 تیرانداز هستید .ممکن است از گروه یا تیراندازان اطراف شما هیچ یک به دور پایانی راه پیدا نکند و یا تمامی راه یافتگان به دور پایانی از گروه یا تیراندازان اطراف شما باشند. جمع شدن امتیازات همه دورها و انتخاب تیراندازان حاضر در مرحله نهایی بر اساس جمع امتیاز، وجه تمایز این رشته¬ها با سایر رشته¬های ورزشی است. چنین شرایطی ضرورت تکیه بر کسب مهارت کامل را دوچندان می¬کند.
مدل های نظری متعددی برای توضیح روش کسب مهارت وجود دارند. مهم این است که در هر رشته و موضوع زمینه نظری مناسب توسط کارشناسان و در تناسب با موضوع انتخاب ¬شوند
وجود عیوب انکساری در چشم یا چشمان تیرانداز موضوع تازه ای نیست. بسیاری از تیراندازان مشهور جهان از عینک طبی استفاده میکنند.
مسئله مهم اطلاع متخصص تهیه کننده عینک از ویژگیهای تیراندازی به اهداف پروازی است.
معمولا در هنگام ساخت عینک طبی تصور می شود محل معمول مردمک چشم استفاده کننده در مرکز حدقه است و به همین منظور نقطه دید وی را بر روی عینک در جایی حول و حوش مرکز عدسی تعبیه می نمایند. در عینک های معمولی تنها از این نقطه میتوان به خوبی دید.
در تیراندازی به اهداف پروازی به دلیل زاویه ای که هنگام قرار گرفتن سر روی قنداق به خود می گیرد مردمک در مرکز حدقه چشم قرار ندارد و بنابر این نوری که موضوع دیده می شود از محور تنظیم شده به چشم نمی رسد و دید مناسبی به دست نمی آید.
حل مسئله ساده است.به یک همکار و دو تکه چسب نواری معمولی که به صورت دایره ای به قطر ۱ سانتیمتر بریده شده نیاز دارید.
مطمئن شوید سلاح خالی است و در محل مناسبی مستقر شوید.
۱- عینک را به چشم بگذارید.
۲- همه البسه معمول تیراندازی را به تن کنید.
۳- چند بار عملیات کامل قنداق گذاری را انجام دهید تا بدن شما گرم شود.
۴- با چشم بسته قنداق گذاری کنید و از همکار خود بخواهید پس از کنترل مجدد خالی بودن اسلحه تطبیق عناصر دید را کترل کند.
۵- اگر همه چیز درست بود مجددا قنداق گذاری کنید، تطبیق خط نشانه با وضعیت معمول نسانه روی خود را کنترل کنید و از دوست خود بخواهید یکی از دایره های چسب نواری را درست روی محلی که مردمک چشم چپ(برای تیرانداز راست دست در مورد تیرانداز چپ دست بر روی محل مردمک چشم راست.) شما از پشت عینک دیده می شود بچسباند
۶- حال قنداق را پایین آورده و عملیات را عینا تکرار کنید تا از صحت محل نصب چسب مطمئن شوید.
۷- این کار را دوباره انجام می دهیم و اینبار چسب را برروی عدسی سمت راست عینک بجسبانید. آزمون مجدد فراموش نشود.
۸- احتمالا محل نصب چسب مرکز عدسی عینک نیست. این عینک را به جشم پزشک خود نشان دهید و از وی بخواهید که کانون عدسی را در نقطه نصب چسب قرار دهد.
۹- برخی تولید کنندگان مشهور مانند ؛کارل زایس؛ عینک هایی با کانون وسیعتر می سازند که دید بسیار بهتری می دهد و البته گرانتر است.
۱۰- سایر امکانات عدسی مانند محافظت در برابر نور ماوراء بنفش، کاهش درخشندگی نور آفتاب، دفع آب، وزن، رنگ مناسب عدسی، مقاومت به خش و ... امکاناتی است که در هنگام خرید عینک باید به آن فکر کنید.
۱۱- فریم ؛قاب؛ عینک باید به دقت انتخاب گردد. لزوما قاب گران بهتر نیست
در حدود سال 1700 میلادی رشته تراپ به عنوان اولین رشته از گروه اهداف پروازی در انگلستان ایجاد شد. در ابتدا این ورزش با تیراندازی به کبوتران زنده¬ای انجام می¬شد، که از قفسی رها می¬شدند. نام تراپ به معنی تله نیز از همان زمان باقی مانده است. اکنون نیز به دستگاه¬های پرتاب بشقابک در هر سه رشته اصلی یعنی تراپ، تراپ دوتایی و اسکیت ماشینِ تراپ می گویند.
• در سال 1800 این ورزش تقریبا با همین مشخصات در آمریکا آغاز شد.
• اولین باشگاه رسمی در سال 1831 در سینسیناتی اوهایو تاسیس شد و همزمان این رشته در انگلستان نیز به فعالیت خود ادامه می¬داد.
• اولین مسابقه باشگاهی ثبت شده در آمریکا در سال 1844 انجام شده است.
• در سال 1866 اهدافی به صورت توپ¬های شیشه¬ای در انگلستان معرفی شدند.
• در سال 1868 فرد کیمبل چُک لولۀ سلاح ساچمه زن را اختراع کرد که برخی معتقدند، مهمترین اختراع در تفنگ ساچمه زن و موثرترین اختراع در تیراندازی به اهداف پروازی بوده است.
• در سال 1880 اهداف سفالی توسط جورج لیکوفسکی اختراع شدند. کبوتر سفالی نامی بود که در ابتدای جایگزینی اهداف زنده با اهدافی سفالی به این رشته داده شد و این نام هنوز رایج است.
• در سال 1884 فرد کیمبل اهداف ساخته شده از مواد مرکب را اختراع کرد.
• اولین فدراسیون جهانی تیر اندازی در سال 1886 در فرانسه تشکیل گردید و بانی آن دانیل مری لون رئیس دیوان عالی فرانسه بود.
• اولین رئیس فدراسیون بین¬المللی تیراندازی،ورزشی دکتر کورت هافلر بود.
• اولین فدراسیون بین¬المللی تیراندازی ورزشی در سال 1906 در میلان ایتالیا تشکیل شد. در این جلسه مقررات مربوط به همه ابعاد تیراندازی مانند ، سلاح، لباس و ... تعیین شد و پس از گذشت 100 سال هنوز بسیاری از آن¬ها اجرا می¬شود. این فدراسیون UIT نامیده شد.
• در سال 1915 این فدراسیون همزمان با جنگ جهانی اول منحل شد و مجددا در سال 1921 با نام دیگری ولی با همان نام اختصاری شروع به کار کرد.
• پس از جنگ جهانی دوم و در سال 1947 این فدراسیون با نام اتحادیه تیراندازی بین¬المللی کار خود را مجددا آغاز کرد و از این تاریخ به بعد زبان انگلیسی به عنوان زبان اصلی تعیین شد.
• استفاده از دستگاه¬های جدید اهداف پروازی به بعد از سال 1950 برمی¬گردد.
• در سال 1986 برای اولین بار سامانه انتخابی المپیک به اجرا درآمد. "Quota Place"
• در سال 1998 مجمع عمومی بارسلون، برای پرهیز از اختلاط موضوعات کاملا متفاوت، یعنی تیراندازی ورزشی از تیراندازی نظامی و تیراندازی شکاری این فدراسیون به فدراسیون بین¬المللی تیراندازی ورزشی تغییر نام داد. شکارچیان، فعالیت بین¬المللی خود را در FITASC ادامه دادند.
• هم اینک 157 فدراسیون از 137 کشور عضو این فدراسیون هستند. برخی کشورها مانند ژاپن، استرالیا، هندوستان ، ... دارای دو فدراسیون هستند. یکی از آنها در رشته های اهداف پروازی و دیگری در رشته های اهداف ثابت فعالیت می کند.
• رئیس فعلی فدراسیون جهانی تیراندازی اولکریوو اسکواررانا اهل مکزیک میباشد و مقر فدراسیون جهانی نیز در شهر مونیخ آلمان است.
• این فدراسیون از نظر کمیته بین المللی المپیک مرجع معتبر تیراندازی ورزشی در جهان است.
• هم اینک 32 رشته فعال در مسابقات جهانی، 25 رشته در بازی¬های آسیایی و 15 رشته (انفرادی) در بازی¬های المپیک زیر نظر این فدراسیون فعالیت می¬نمایند.
• کنفدراسیون تیر اندازی آسیا در ششم نوامبر سال 1966 تشکیل شد و رئیس فعلی آن شیخ سلمان الصباح اهل کویت میباشد.مقر کنفدراسیون آسیا نیز در کشور کویت است.
• اولین دوره مسابقات قهرمانی آسیا در جولای 1967 در شهر توکیو ژاپن انجام شد. فدراسیون تیراندازی ایران در سال 1958 میلادی (1337شمسی) تشکیل شد. این فدراسیون در طول عمر پنجاه ساله 15 رئیس فدراسیون را به خود دیده است .
• اولین حضور تیراندازان ایران در مسابقات بین المللی در بازیهای آسیایی 1974 تهران بود که با 14 تیرانداز در آن شرکت کردند.
• رشته¬های تیراندازی به اهداف پروازی شامل تراپ، تراپ دوتایی و اسکیت در دو گروه آقایان و بانوان هستند.
• رشته تراپ المپیک از سال 1900 در بازی¬های المپیک حاضر بوده و سایر رشته¬ها عمر کمتری دارند.
• رشته اسکیت از سال 1968 در المپیک حاضر شد.
• از سال 1972 تا 1992 خانم¬ها و آقایان برای کسب مدال در یک گروه با یکدیگر مسابقه می¬دادند و به عنوان مثال، خانم "ژانگ شان" از کشور چین با کسب مقام اول در میان آقایان و بانوان مدال طلای اسکیت را در المپیک بارسلون کسب کرد.
• رشته تراپ دوتایی در سال 1996 و از المپیک آتلانتا به رشته¬های حاضر در المپیک اضافه شد.
• تراپ دوتایی بانوان پس از بازی¬های المپیک آتن از مجموعه رشته¬های حاضر در المپیک حذف شد.
طبیعی است که همه کشورهای علاقه¬مند به کسب رتبه مناسب در مهمترین بازی¬های ورزشی بین¬المللی سرمایه¬گذاری قابل توجهی را برای کسب مدال¬های متعدد رشته¬های تیراندازی به اهداف پروازی انجام می¬دهند.
در رشته¬های تیراندازی به اهداف پروازی سالانه 4 مسابقه کاپ جهانی، 1 مسابقه قهرمانی جهان و یک مسابقه قهرمان قهرمانان برگزار می¬شود. علاوه بر آن در هر سال در آسیا یک مسابقه قهرمانی آسیا نیز در این رشته¬ها برگزار می¬شود. مسابقات قهرمانی تیراندازی آسیا در همه رشته¬ها و بازی¬های آسیایی نیز هریک به طور جداگانه و هر چهار سال یک بار به اجرا در می¬آیند. علاوه بر این مسابقات که مسابقات رسمی فدراسیون جهانی است، مسابقات متعدد دیگری نیز با عنوان GP یا جایزه بزرگ در تقویم فدراسیون جهانی قرار می¬گیرند و به طور مستمر در کشورهای مختلف به اجرا در می¬آیند.
همانطور که گفته شد علاوه بر گروه المپیکی و آسیایی رشته های تیراندازی به اهداف پروازی، مجموعه¬ای از این رشته¬ها تحت نظارت فدراسیون جهانی شکار و ماهیگیری یا FITASC فعالیت می¬نمایند.
یکی از اولین و مجهزترین میادین تیراندازی به اهداف پروازی آسیا برای برگزاری بازی¬های آسیایی تهران در جنوب غربی محلی که اینک مجموعه ورزشی انقلاب نامیده می¬شود ساخته شد. این میدان تا سال 1360 فعال بود و در این سال رییس وقت سازمان تربیت بدنی آقای مصطفی داوودی زمین آن را به دلیلی که روشن نیست واگذار کرد. فعالیت در ورزش تیراندازی به اهداف پروازی تا سال 1379 تعطیل شد. باشگاه مهام در سال 1379 به همت ساصد تاسیس شد.
از زمانی که روش کسب سهمیه المپیک اجرا شده است (1986) تاکنون تیراندازان ایرانی موفق به کسب سهمیه المپیک نشده¬اند. در مورد حضور تیراندازان ایرانی در المپیک قبل از اجرای سامانه جدید سهیمه (1986) تنها اطلاعات شفاهی وجود دارد.
اطلاعی از فعالیت قهرمانی به معنی تشکیل تیم ملی، استخدام مربی ، آموزش داوران، آموزش مربیان و ... در دوره قبلی فعالیت این رشته¬ها موجود نیست. از نتیجه تیراندازان رشته¬های تیراندازی به اهداف پروازی در بازی¬های آسیایی تهران نیز اطلاعی در دست نیست. تا کنون بهترین نتیجه، عنوان چهارمی در بازیهای آسیایی دوحه 2006 قطر است و برای اولین بار یک تیراندازی ایرانی به عنوان نماینده قاره آسیا از سوی شورای المپیک آسیا برای مسابقات آسیا-آفریقا نامزد شد.
در حال حاضر و در بخش قهرمانی 4 رشته از 5 رشته المپیکی تیراندازی به اهداف پروازی نسبتا فعال است. رشد قابل توجه همه رشته¬های اهداف پروازی در مقایسه با سایر رشته¬های تیراندازی با توجه به نتایج تیراندازان ایرانی در رتبه بندی فدراسیون جهانی غیر قابل انکار است. یادآوری می¬نمایم که در ابتدای سال 2006 هیچ تیرانداز ایرانی در رشته¬های اهداف پروازی در بین 125 تیرانداز برتر حاضر نبوده است.
منابع معتبر و قابل دسترسی در رشته¬های المپیکی اهداف پروازی بسیار محدودند. به ندرت در منابع مربوط به سایر رشته های ورزشی نیز می توان مطلبی یافت که در تیراندازی به اهداف پروازی به کار بیاید. اغلب آنچه در کتاب¬ها و منابع مختلف آمده است مربوط به تراپ آمریکایی، دی-تی-ال و اسکیت آمریکایی است.
رشته های تیراندازی به اهداف پروازی رشته¬هایی مهارتی هستند و در گروه ورزشهای نیازمند به اجرای مهارتهای پیچیده قرار می¬گیرند. تیراندازان باید بتوانند مهارت خود را در دفعات زیاد به نحوی ماهرانه تکرار کنند. از این رو باید با آموزش دقیق و تمرینات کیفی به شرایطی دست پیدا کرد که بین خواست تیرانداز و اجرای مهارت ارتباطی موثر برقرار شود. باید تیرانداز باید بداند اگر مهارت را به درستی اجرا نماید به هدف خود دست خواهد یافت.
این امر بسیار مهم است چرا که به دلیل وجود عوامل متعدد موثر درونی و بیرونی ، موفقیت در کسب نتیجه، نیاز به انجام مهارت با درصد خطای بسیار پایینی دارد. یک خطای بسیار کوچک در شروع اجرا ممکن است به خطای بسیار بزرگی در نتیجه بیانجامد.
در تیراندازی به اهداف پروازی به طور معمول با متغیرهای بسیار زیادی مواجهیم و به نظر می¬رسد کنترل همه آنها اگر نگوییم غیر ممکن بسیار دشوار است. قصد تیرانداز در یک مسابقه کسب امتیاز کامل است و این بدان معنی است که باید با کارایی کامل عمل نماید. اگر تیرانداز در شروع حرکت خود برای تعقیب هدف یک اشتباه هر چند بسیار کوچک انجام دهد مجموعه عوامل دست به دست هم خواهد داد و فاجعه خطا در "اصابت ساچمه به هدف" رخ خواهد داد.
از سوی دیگر تیراندازی به اهداف پروازی در زمره ورزشهای حاضر در المپیک به شمار می¬رود. باید بتوانیم با انتخاب روش مناسب در آموزش ورزشکاران، احتمال تکرار نتایج مورد انتظار را افزایش دهیم. آموختن توانایی تکرار ماهرانه، هدف آموزش و البته کاری دشوار است. تنها راه این است که از بین عوامل موثر، تا آنجا که ممکن است متغیر¬های قابل کنترل بیشتری را ماهرانه در اختیار بگیریم.
کنترل برخی از متغیرها از محدوده توانایی ما خارج است. ما هرگز نمی توانیم شرایط آب و هوایی نامناسب را در هنگام مسابقه تغییر دهیم. نمی توانیم نور را کنترل کنیم. واقعیت این است که فهرست ناتوانایی¬های ما بسیار طولانی است. اما اگر از بین متغیرهای موجود بتوانیم بخش¬های قابل کنترل را مشخص و با تمرکز بر آن¬ها مهارت لازم را بدست آوریم، قادر خواهیم بود توانایی¬های نامحدود سامانه هوش انسان را در کنترل سایر متغیرها به کار بریم.
با این الگو مهمترین اصل در کسب نتیجه مطلوب، از یک سو افزایش تعداد متغیرهای تحت کنترل و تلاش برای کاهش تعداد متغیرهای غیر قابل کنترل است و از سوی دیگر باید به متغیرهایی که با اطمینان بهتر و در زمان کوتاهتر و با تاثیر بیشتر بر تیراندازی اثر می¬گذارند اولویت دهیم. بدین ترتیب می¬توانیم مسئله پیچیده خود را به تعدادی مسئله ساده تبدیل کنیم.
نتیجه این الگو ما را به توجه به مهارت¬های پایه هدایت می¬کند و قدم اول مانند هر ورزش تخصصی دیگری یادگیری مهارت های پایه است.
به یاد داشته باشیم که موضوع توانایی تکرار نتایج تنها مسئله تیراندازان ایرانی نیست. تمامی قهرمانان در تمامی کشورهای جهان به دنبال همین هدف هستند. رشته¬های تیراندازی به اهداف پروازی در این زمینه تفاوت آشکاری با رشته¬های تیراندازی به اهداف ثابت دارند. واضح است که تکرار نتایج مناسب در رشته¬های اهداف پروازی دشوارتر از بسیاری از رشته¬های اهداف ثابت است (وجود عوامل محیطی). توجه به تفاوت¬های اساسی موجود در نحوه اجرای مهارت در تیراندازی به اهداف پروازی با سایر رشته¬های تیراندازی می¬تواند پایه طراحی برنامه¬های تمرینات اختصاصی در این ورزش باشد. نکته آخر در این بخش این است که برخلاف بسیاری از رشته های ورزشی موفقیت در کسب عنوان جهانی یا آسیایی ارتباطی با خوش¬اقبالی ندارد.
در مسابقاتی که بر اساس الگوی حذفی برگزار می¬شود مانند رشته کمان ممکن است ورزشکار با خوش اقبالی و مسابقه با حریفان ضعیف¬تر از خود شانس آمدن به مرحله بعد را پیدا کند. ولی در مسابقات تیراندازی به اهداف پروازی، همه تیراندازان در طی چند دور مسابقه به جمع آوری امتیاز می¬پردازند. مهم نیست که تیرانداز کناری شما دارای چه سطحی است. گاهی اوقات شما در حال مسابقه با 200 تیرانداز هستید .ممکن است از گروه یا تیراندازان اطراف شما هیچ یک به دور پایانی راه پیدا نکند و یا تمامی راه یافتگان به دور پایانی از گروه یا تیراندازان اطراف شما باشند. جمع شدن امتیازات همه دورها و انتخاب تیراندازان حاضر در مرحله نهایی بر اساس جمع امتیاز، وجه تمایز این رشته¬ها با سایر رشته¬های ورزشی است. چنین شرایطی ضرورت تکیه بر کسب مهارت کامل را دوچندان می¬کند.
مدل های نظری متعددی برای توضیح روش کسب مهارت وجود دارند. مهم این است که در هر رشته و موضوع زمینه نظری مناسب توسط کارشناسان و در تناسب با موضوع انتخاب ¬شوند
وجود عیوب انکساری در چشم یا چشمان تیرانداز موضوع تازه ای نیست. بسیاری از تیراندازان مشهور جهان از عینک طبی استفاده میکنند.
مسئله مهم اطلاع متخصص تهیه کننده عینک از ویژگیهای تیراندازی به اهداف پروازی است.
معمولا در هنگام ساخت عینک طبی تصور می شود محل معمول مردمک چشم استفاده کننده در مرکز حدقه است و به همین منظور نقطه دید وی را بر روی عینک در جایی حول و حوش مرکز عدسی تعبیه می نمایند. در عینک های معمولی تنها از این نقطه میتوان به خوبی دید.
در تیراندازی به اهداف پروازی به دلیل زاویه ای که هنگام قرار گرفتن سر روی قنداق به خود می گیرد مردمک در مرکز حدقه چشم قرار ندارد و بنابر این نوری که موضوع دیده می شود از محور تنظیم شده به چشم نمی رسد و دید مناسبی به دست نمی آید.
حل مسئله ساده است.به یک همکار و دو تکه چسب نواری معمولی که به صورت دایره ای به قطر ۱ سانتیمتر بریده شده نیاز دارید.
مطمئن شوید سلاح خالی است و در محل مناسبی مستقر شوید.
۱- عینک را به چشم بگذارید.
۲- همه البسه معمول تیراندازی را به تن کنید.
۳- چند بار عملیات کامل قنداق گذاری را انجام دهید تا بدن شما گرم شود.
۴- با چشم بسته قنداق گذاری کنید و از همکار خود بخواهید پس از کنترل مجدد خالی بودن اسلحه تطبیق عناصر دید را کترل کند.
۵- اگر همه چیز درست بود مجددا قنداق گذاری کنید، تطبیق خط نشانه با وضعیت معمول نسانه روی خود را کنترل کنید و از دوست خود بخواهید یکی از دایره های چسب نواری را درست روی محلی که مردمک چشم چپ(برای تیرانداز راست دست در مورد تیرانداز چپ دست بر روی محل مردمک چشم راست.) شما از پشت عینک دیده می شود بچسباند
۶- حال قنداق را پایین آورده و عملیات را عینا تکرار کنید تا از صحت محل نصب چسب مطمئن شوید.
۷- این کار را دوباره انجام می دهیم و اینبار چسب را برروی عدسی سمت راست عینک بجسبانید. آزمون مجدد فراموش نشود.
۸- احتمالا محل نصب چسب مرکز عدسی عینک نیست. این عینک را به جشم پزشک خود نشان دهید و از وی بخواهید که کانون عدسی را در نقطه نصب چسب قرار دهد.
۹- برخی تولید کنندگان مشهور مانند ؛کارل زایس؛ عینک هایی با کانون وسیعتر می سازند که دید بسیار بهتری می دهد و البته گرانتر است.
۱۰- سایر امکانات عدسی مانند محافظت در برابر نور ماوراء بنفش، کاهش درخشندگی نور آفتاب، دفع آب، وزن، رنگ مناسب عدسی، مقاومت به خش و ... امکاناتی است که در هنگام خرید عینک باید به آن فکر کنید.
۱۱- فریم ؛قاب؛ عینک باید به دقت انتخاب گردد. لزوما قاب گران بهتر نیست
تير اندازی با تفنگ ساچمه زنی (هوا زنی) - تیراندازی به اهداف پرنده
بايد بدانيم که روش صحيح تير اندازی هوازنی اين است که تير انداز بايد بر خلاف روش تير اندازی با تفنگ گلوله زنی ،هر دو چشم خود را باز نگهدارد و با هر دو چشم درست از بالای لوله و يا لوله ها ی تفنگ به هدف نگاه کند و بدين ترتيب تفنگ را به سمت هدف روانه کند.ليکن چون هدف هوا زنی متحرک است ،تير انداز بايد با چشمان خود هدف را بپايد و حر کاتش را دنبال کند و در عين حال لوله تفنگ را در امتداد ديد خود نگه دارد.
برای اينکه لوله تفنگ از محور ديد خارج نشود ،تير انداز بايد برای تعقيب هدف تمام نيم تنه بالای خود را متناسب با جابجائی محور ديدش حرکت دهد ،تا تفنگ کماکان در امتداد محور ديد وی باقی بماند و از سمت هدف منحرف نشود.اگر نيم تنه بالائی تير انداز ثابت بماند و فقط دستهای تير انداز ،تفنگ را جا به جا کند ،تفنگ از هم محوری ديد تير انداز خارج گشته و تيرش به خطا خواهد رفت .نکته بسيار مهم اين است که نيم تنه بالائی تير انداز بايد قابل انعطاف باشد و حر کات هدف بايد با حر کت نيم تنه بالائی تعقيب شود،نه با حرکت دستها.اگر چشم تير انداز بالاتر از محور لوله (لوله ها) قرار گيرد ،ساچمه ها به بالاتر از هدف اصابت خواهد کرد و اگر پائين تر از ان قرار گيرد ساچمه ها به زير هدف اصابت خواهند کرد.
به طور کلی نشانه روی با تفنگ ساچمه زنی عبارتست از تعقيب هدف با هر دو چشم و روانه کردن لوله تفنگ به سمت ان بوسيله حرکت يکپارچه دستها و شانه ها.
هنگامی که گونه تير انداز روی شانه تفنگ و چشمش درست در امتداد لوله قرار گرفته و محور ديدش با محور لوله منطبق گردد،تفنگ با نيم تنه بالائی تير انداز يکپارچه می شود.اگر تير انداز تنها با حر کت دستها و چرخش چشمان خود حرکات پرنده را تعقيب کند ،چشمهايش از روی محور لوله خا رج شده و يکپارچگی بدن و تفنگ از دست می رود و پيامد ان خطای تير است .پس تير انداز بايد در حاليکه حرکات پرنده را با چشمان خود تعقيب می کند ،تمام نيم تنه بالائی را هم اهنگ با ان حرکت دهد تا محور ديدش در امتداد محور لوله باقی بماند.
در تير اندازی به هدفهای پرنده ای که در مسير عمود به محور تير اندازی حرکت می کنند،مسئله پيشگيری اهميت می يابد.اينکه چقدر بايد پيشگيری کرد مسئله بسيار پيچيده ای است.البته می توان سرعت پرندگان مختلف را از مدارکی که در اين زمينه منتشر شده،به دست اورد.ليکن تخمين سرعت پرنده هدف و اينکه از حد اکثر سرعت پروازش سود جسته يا با سرعت کمتر در پرواز است،در زمانی بسيار کوتاه امری است تقريبا محال و اگر شکارچی بخواهد خود را با چنين محاسباتی در گير کند،فرصت تير اندازی را از دست خواهد داد.پيشگيری عبارتست از فاصله ای که تير انداز به نقطه ای واقع در جلو هدف تير اندازی می کند تا در لحظه ای که ساچمه ها مسافت تير اندازی تا مسير حرکت هدف را طی کرده اند ،هدف نيز به ان نقطه برسد.يا به عبارت ديگر ،الگوی پخش ساچمه و مسير پرواز هدف در يک لحظه با يکديگر تلاقی کنند.
در مورد تيراندازی به هدفهائی که از پيش پای تيرانداز پرکشيده مستقيما يا تقريبا به خط مستقيم از او دور می شوند و يا هدفهائی که از رو به رو به سمت تير انداز پرواز می کنند نياز چندانی به پيشگيری نيست.کافی است تيرانداز با در نظر گرفتن مسير پرواز هدف ،چنانچه لازم باشد کمی به پائين يا بالاتر از پرنده تيراندازی کند.
پيشگيری لازم برای تير اندازی به هدفی که در مسير عمود بر محور تيراندازی حرکت ميکند ،چگونه بايد صورت پذيرد؟
ساده ترين،موثرترين و عملی ترين راه کار اين است که تير انداز پس از بالا اوردن تفنگ ،يکپارچه کردن ان با نيم تنه بالائی و هم محور کردن ديد چشمانش با لوله لوله مسير پرنده را از پشت سر ان با چشمانش و تفنگش دنبال کند،خط نشانه را از هدف جلو تر ببرد و بدون متوقف کردن حرکت تفنگ ،ماشه را بچکاند.
اين حرکات و اعمال بايد دقيقا هم اهنگ با يکديگر صورت پذيرد.مسئله ادامه حرکت تفنگ به هنگام کشيدن ماشه از ساير نکات مهم تر است.اغلب مشاهده می شود که فردی به زعم خود خود ،هم اصول را در تير اندازی به هدفی متحرک رعايت ميکند ،ليکن باز هم بيشتر تير هايش به خطا ميرود.
به احتمال قوی دليل اين عدم پيشرفت متوقف کردن حرکت تفنگ در لحظه کشيدن ماشه و يا خارج شدن ديد تير انداز از محور لوله است.در مورد پيشگيری اخرين توصيه اين است که:ميزان پيشگيری لازم را تخمين زده انرا ۲ برابر کرده ،حرکت تفنگ را متوقف نکرده و ماشه را بچکانيد و باز هم حرکت تفنگ را ادامه دهيد
برای اينکه لوله تفنگ از محور ديد خارج نشود ،تير انداز بايد برای تعقيب هدف تمام نيم تنه بالای خود را متناسب با جابجائی محور ديدش حرکت دهد ،تا تفنگ کماکان در امتداد محور ديد وی باقی بماند و از سمت هدف منحرف نشود.اگر نيم تنه بالائی تير انداز ثابت بماند و فقط دستهای تير انداز ،تفنگ را جا به جا کند ،تفنگ از هم محوری ديد تير انداز خارج گشته و تيرش به خطا خواهد رفت .نکته بسيار مهم اين است که نيم تنه بالائی تير انداز بايد قابل انعطاف باشد و حر کات هدف بايد با حر کت نيم تنه بالائی تعقيب شود،نه با حرکت دستها.اگر چشم تير انداز بالاتر از محور لوله (لوله ها) قرار گيرد ،ساچمه ها به بالاتر از هدف اصابت خواهد کرد و اگر پائين تر از ان قرار گيرد ساچمه ها به زير هدف اصابت خواهند کرد.
به طور کلی نشانه روی با تفنگ ساچمه زنی عبارتست از تعقيب هدف با هر دو چشم و روانه کردن لوله تفنگ به سمت ان بوسيله حرکت يکپارچه دستها و شانه ها.
هنگامی که گونه تير انداز روی شانه تفنگ و چشمش درست در امتداد لوله قرار گرفته و محور ديدش با محور لوله منطبق گردد،تفنگ با نيم تنه بالائی تير انداز يکپارچه می شود.اگر تير انداز تنها با حر کت دستها و چرخش چشمان خود حرکات پرنده را تعقيب کند ،چشمهايش از روی محور لوله خا رج شده و يکپارچگی بدن و تفنگ از دست می رود و پيامد ان خطای تير است .پس تير انداز بايد در حاليکه حرکات پرنده را با چشمان خود تعقيب می کند ،تمام نيم تنه بالائی را هم اهنگ با ان حرکت دهد تا محور ديدش در امتداد محور لوله باقی بماند.
در تير اندازی به هدفهای پرنده ای که در مسير عمود به محور تير اندازی حرکت می کنند،مسئله پيشگيری اهميت می يابد.اينکه چقدر بايد پيشگيری کرد مسئله بسيار پيچيده ای است.البته می توان سرعت پرندگان مختلف را از مدارکی که در اين زمينه منتشر شده،به دست اورد.ليکن تخمين سرعت پرنده هدف و اينکه از حد اکثر سرعت پروازش سود جسته يا با سرعت کمتر در پرواز است،در زمانی بسيار کوتاه امری است تقريبا محال و اگر شکارچی بخواهد خود را با چنين محاسباتی در گير کند،فرصت تير اندازی را از دست خواهد داد.پيشگيری عبارتست از فاصله ای که تير انداز به نقطه ای واقع در جلو هدف تير اندازی می کند تا در لحظه ای که ساچمه ها مسافت تير اندازی تا مسير حرکت هدف را طی کرده اند ،هدف نيز به ان نقطه برسد.يا به عبارت ديگر ،الگوی پخش ساچمه و مسير پرواز هدف در يک لحظه با يکديگر تلاقی کنند.
در مورد تيراندازی به هدفهائی که از پيش پای تيرانداز پرکشيده مستقيما يا تقريبا به خط مستقيم از او دور می شوند و يا هدفهائی که از رو به رو به سمت تير انداز پرواز می کنند نياز چندانی به پيشگيری نيست.کافی است تيرانداز با در نظر گرفتن مسير پرواز هدف ،چنانچه لازم باشد کمی به پائين يا بالاتر از پرنده تيراندازی کند.
پيشگيری لازم برای تير اندازی به هدفی که در مسير عمود بر محور تيراندازی حرکت ميکند ،چگونه بايد صورت پذيرد؟
ساده ترين،موثرترين و عملی ترين راه کار اين است که تير انداز پس از بالا اوردن تفنگ ،يکپارچه کردن ان با نيم تنه بالائی و هم محور کردن ديد چشمانش با لوله لوله مسير پرنده را از پشت سر ان با چشمانش و تفنگش دنبال کند،خط نشانه را از هدف جلو تر ببرد و بدون متوقف کردن حرکت تفنگ ،ماشه را بچکاند.
اين حرکات و اعمال بايد دقيقا هم اهنگ با يکديگر صورت پذيرد.مسئله ادامه حرکت تفنگ به هنگام کشيدن ماشه از ساير نکات مهم تر است.اغلب مشاهده می شود که فردی به زعم خود خود ،هم اصول را در تير اندازی به هدفی متحرک رعايت ميکند ،ليکن باز هم بيشتر تير هايش به خطا ميرود.
به احتمال قوی دليل اين عدم پيشرفت متوقف کردن حرکت تفنگ در لحظه کشيدن ماشه و يا خارج شدن ديد تير انداز از محور لوله است.در مورد پيشگيری اخرين توصيه اين است که:ميزان پيشگيری لازم را تخمين زده انرا ۲ برابر کرده ،حرکت تفنگ را متوقف نکرده و ماشه را بچکانيد و باز هم حرکت تفنگ را ادامه دهيد
چگونه یک تفنگ ساچمه زنی بخریم
· هدف خود را از خرید تفنگ مشخص کنید- آیا برای حفظ امنیت خانه، مزرعه، کارخانه و ... به تفنگ نیاز دارید؟ آیا صرفأ به تفنگ علاقه مندید و تیراندازی برایتان چندان اهمیتی ندارد؟ آیا صرفأ به تیراندازی ورزشی علاقه مندید؟ آیا مایلید به شکار پرنده بپردازید؟ آیا می خواهید به شکار پستانداران بروید؟
برای استفاده از تفنگ برای مقاصد حفاظتی نیاز به تفنگهایی کوتاه با قابلیت مانور و پنهان سازی بالا و در عین حال با قابلیت آتش سریع و فراوان است. برخی از تفنگهای نیمه خودکار یا دستکش ساچمه زنی دارای لوله های بسیار کوتاه بوده و در ضمن قنداق آنها تاشو هستند و یا می توان قنداق آنها را باز نموده و قبضه ای مشابه قبضه تپانچه ها به آنها متصل نمود تا کوتاهتر شوند.
تفنگهای مخصوص شکار، دامنه وسیعی از تفنگها را شامل می شوند. از تفنگهای تک لول تک تیر تا تفنگهای دولول و تفنگهای چندتیر دستکش یا نیمه خودکار. این تفنگها را می توان هم برای شکار پرندگان استفاده کرد و هم برای شکار چهارپایان از قبیل گراز (با استفاده از تک گلوله).
تفنگهای ورزشی نیز عمدتأ تفنگهای دولول روی هم و بعضأ تفنگهای تک لول هستند. البته می توان از تفنگهای مخصوص شکار نیز استفاده کرد منوط بر اینکه ویژگیهای آنها مطابق با استانداردهای تعیین شده باشند.
· آشنایی کامل به تفنگ ساچمه زنی پیدا کنید (بعدها در این مورد اطلاعاتی ارائه خواهد شد).
· به قوانین مربوطه اشراف پیدا کنید- مطابق قوانین ایران هر شخص که به سن قانونی رسیده و شرایط لازمه را داشته باشد، مجاز است حداکثر سه قبضه تفنگ از انواع ساچمه زنی (برای شکار پرندگان و شکار خرگوش و گراز توسط اقلیتهای مذهبی)، گلوله زنی (برای شکار چهارپایان) و گلوله زنی خفیف (برای تمرین تیراندازی) داشته باشد. مجوز حمل این سلاحها طی تشریفات قانونی خاص و پس از خرید سلاح از فروشندگان مجاز سلاحهای شکاری و یا دارندگان سلاحهای شکاری مجاز، صادر می شود.
· بودجه قابل تخصیص به خرید تفنگ را مشخص کنید- در ابتدا لازم است حدود قیمت انواع سلاحها را بدانید. سلاحهای قدیمی تر ارزانتر از سلاحهای نو هستند. سلاحهای تک لول تک تیر ارزانتر از سلاحهای دولول و آنها هم ارزانتر از سلاحهای چندتیر هستند. البته در حال حاضر سلاحهای چندتیر ترکیه ای ارزانتر از سلاحهای دولول ترکیه ای هستند. سلاحهای ایرانی و ترکیه ای ارزانتر از سلاحهای اروپایی و آمریکایی هستند. البته در حال حاضر سلاح ساچمه زنی تک لول ایرانی (نخجیر1) قدری گرانتر از سلاح تک لول ترکیه ای هوگلو یا همان دوعقاب است(Huglu).
· بخشی از بودجه خود را برای خرید تجهیزات لازم و هزینه های دیگر درنظر بگیرید
· دلخواسته های خود را در نظر داشته باشید- چه نوع تفنگی را دوست دارید؟ تک لول تک تیر؟ تک لول چند تیر دستکش؟ تک لول چند تیرنیمه خودکار؟ دولول کنار هم؟ دولول روی هم؟
· با توجه به تمام جوانب امر، تفنگی را که می خواهید داشته باشید مشخص کنید و تمام ویژگیهای مدنظر خود را فهرست کنید-
· در خرید سلاحهای ساچمه زنی دست دوم به چه نکاتی توجه کنیم؟ با توجه به اینکه در ایران عمدتا سلاحها کهنه هستند لذا دقت در انتخاب و خرید سلاح، حایز اهمیت است. البته یافتن سلاحهای واقعا نو دور از ذهن نیست.
1. سلامت زاج سلاح را بررسی کنید. زاج همان جلای مشکی روی سلاح است.
2. سلامت رنگ قنداق و بچه قنداق را بررسی کنید.
3. سلامت کنده کاریهای روی قطعات فلزی و قطعات چوبی را بررسی کنید.
4. سلامت قنداق، ته قنداق، قبضه و بچه قنداق را از لحاظ ترک و شکستگی بررسی کنید.
5. سلامت پیچهای نمایان سلاح را بررسی کنید.
6. بررسی کنید که روی بدنه سلاح دارای حفره و ترک ناشی از خوردگی و ضربه وجود نداشته باشد.
7. بررسی کنید که لوله سلاح باد کرده نباشد.
8. بررسی کنید که لوله سلاح کج نشده باشد.
9. بررسی کنید که چوب سلاح بیش از اندازه روغن آلود نباشد. روغن زیاد باعث پوسیدگی چوب می شود.
10. بررسی کنید که حرکت ماشه یکنواخت بوده (پله پله نباشد) و به فشار متناسبی نیاز داشته باشد.
11. بررسی کنید که سلاح به راحتی و صحیح باز و بسته شود. در تفنگهای کمرشکن بررسی کنید که قفل اصلی هنگام بستن تفنگ کاملا بسته شود.
12. سلامت پوک کش و پوکه پران (در سلاحهایی که این مکانیزم را دارند) را بررسی کنید.
13. سلامت ضامن سلاح را بررسی کنید.
14. بررسی کنید که آیا تفنگ دارای جای بند است یا نه (هم روی لوله و هم روی قنداق).
15. داخل لوله را بطور کامل بررسی کنید. ابتدا لوله را بطور کامل تمیز کنید تا روغنی در آن نباشد. گاهی روغن موجود در لوله برای پنهان کردن عیوب داخل لوله است. از هر دو طرف به داخل لوله نگاه کنید. می توانید برای روشنتر شدن داخل لوله یک تکه دستمال کاغذی سفید را وارد لوله کنید و با سنبه کم کم آنرا به داخل هدایت کنید و مدام داخل لوله را بررسی کنید.
16. چوک لوله ها را بررسی کنید. از چوک تفنگ اطلاع حاصل کنید. بررسی کنید که آیا چوک بر روی لوله حک شده است یا خیر.
17. کلا وضعیت ظاهری سلاح را مدنظر قرار دهید. تیراندازی که به وضع ظاهری تفنگ توجه نکرده باشد یقینا به وضع داخلی آن نیز بی توجه بوده است.
18. در صورت امکان سلاح را باز کنید و داخل آن را نیز بررسی کنید.
19. بررسی کنید که آیا تفنگ مگنوم است یا خیر.
20. در صورت امکان با تفنگ تیراندازی کنید. پترن گیری یک روش مطمئن برای بررسی ویژگیهای تیراندازی با سلاح است
برای استفاده از تفنگ برای مقاصد حفاظتی نیاز به تفنگهایی کوتاه با قابلیت مانور و پنهان سازی بالا و در عین حال با قابلیت آتش سریع و فراوان است. برخی از تفنگهای نیمه خودکار یا دستکش ساچمه زنی دارای لوله های بسیار کوتاه بوده و در ضمن قنداق آنها تاشو هستند و یا می توان قنداق آنها را باز نموده و قبضه ای مشابه قبضه تپانچه ها به آنها متصل نمود تا کوتاهتر شوند.
تفنگهای مخصوص شکار، دامنه وسیعی از تفنگها را شامل می شوند. از تفنگهای تک لول تک تیر تا تفنگهای دولول و تفنگهای چندتیر دستکش یا نیمه خودکار. این تفنگها را می توان هم برای شکار پرندگان استفاده کرد و هم برای شکار چهارپایان از قبیل گراز (با استفاده از تک گلوله).
تفنگهای ورزشی نیز عمدتأ تفنگهای دولول روی هم و بعضأ تفنگهای تک لول هستند. البته می توان از تفنگهای مخصوص شکار نیز استفاده کرد منوط بر اینکه ویژگیهای آنها مطابق با استانداردهای تعیین شده باشند.
· آشنایی کامل به تفنگ ساچمه زنی پیدا کنید (بعدها در این مورد اطلاعاتی ارائه خواهد شد).
· به قوانین مربوطه اشراف پیدا کنید- مطابق قوانین ایران هر شخص که به سن قانونی رسیده و شرایط لازمه را داشته باشد، مجاز است حداکثر سه قبضه تفنگ از انواع ساچمه زنی (برای شکار پرندگان و شکار خرگوش و گراز توسط اقلیتهای مذهبی)، گلوله زنی (برای شکار چهارپایان) و گلوله زنی خفیف (برای تمرین تیراندازی) داشته باشد. مجوز حمل این سلاحها طی تشریفات قانونی خاص و پس از خرید سلاح از فروشندگان مجاز سلاحهای شکاری و یا دارندگان سلاحهای شکاری مجاز، صادر می شود.
· بودجه قابل تخصیص به خرید تفنگ را مشخص کنید- در ابتدا لازم است حدود قیمت انواع سلاحها را بدانید. سلاحهای قدیمی تر ارزانتر از سلاحهای نو هستند. سلاحهای تک لول تک تیر ارزانتر از سلاحهای دولول و آنها هم ارزانتر از سلاحهای چندتیر هستند. البته در حال حاضر سلاحهای چندتیر ترکیه ای ارزانتر از سلاحهای دولول ترکیه ای هستند. سلاحهای ایرانی و ترکیه ای ارزانتر از سلاحهای اروپایی و آمریکایی هستند. البته در حال حاضر سلاح ساچمه زنی تک لول ایرانی (نخجیر1) قدری گرانتر از سلاح تک لول ترکیه ای هوگلو یا همان دوعقاب است(Huglu).
· بخشی از بودجه خود را برای خرید تجهیزات لازم و هزینه های دیگر درنظر بگیرید
· دلخواسته های خود را در نظر داشته باشید- چه نوع تفنگی را دوست دارید؟ تک لول تک تیر؟ تک لول چند تیر دستکش؟ تک لول چند تیرنیمه خودکار؟ دولول کنار هم؟ دولول روی هم؟
· با توجه به تمام جوانب امر، تفنگی را که می خواهید داشته باشید مشخص کنید و تمام ویژگیهای مدنظر خود را فهرست کنید-
· در خرید سلاحهای ساچمه زنی دست دوم به چه نکاتی توجه کنیم؟ با توجه به اینکه در ایران عمدتا سلاحها کهنه هستند لذا دقت در انتخاب و خرید سلاح، حایز اهمیت است. البته یافتن سلاحهای واقعا نو دور از ذهن نیست.
1. سلامت زاج سلاح را بررسی کنید. زاج همان جلای مشکی روی سلاح است.
2. سلامت رنگ قنداق و بچه قنداق را بررسی کنید.
3. سلامت کنده کاریهای روی قطعات فلزی و قطعات چوبی را بررسی کنید.
4. سلامت قنداق، ته قنداق، قبضه و بچه قنداق را از لحاظ ترک و شکستگی بررسی کنید.
5. سلامت پیچهای نمایان سلاح را بررسی کنید.
6. بررسی کنید که روی بدنه سلاح دارای حفره و ترک ناشی از خوردگی و ضربه وجود نداشته باشد.
7. بررسی کنید که لوله سلاح باد کرده نباشد.
8. بررسی کنید که لوله سلاح کج نشده باشد.
9. بررسی کنید که چوب سلاح بیش از اندازه روغن آلود نباشد. روغن زیاد باعث پوسیدگی چوب می شود.
10. بررسی کنید که حرکت ماشه یکنواخت بوده (پله پله نباشد) و به فشار متناسبی نیاز داشته باشد.
11. بررسی کنید که سلاح به راحتی و صحیح باز و بسته شود. در تفنگهای کمرشکن بررسی کنید که قفل اصلی هنگام بستن تفنگ کاملا بسته شود.
12. سلامت پوک کش و پوکه پران (در سلاحهایی که این مکانیزم را دارند) را بررسی کنید.
13. سلامت ضامن سلاح را بررسی کنید.
14. بررسی کنید که آیا تفنگ دارای جای بند است یا نه (هم روی لوله و هم روی قنداق).
15. داخل لوله را بطور کامل بررسی کنید. ابتدا لوله را بطور کامل تمیز کنید تا روغنی در آن نباشد. گاهی روغن موجود در لوله برای پنهان کردن عیوب داخل لوله است. از هر دو طرف به داخل لوله نگاه کنید. می توانید برای روشنتر شدن داخل لوله یک تکه دستمال کاغذی سفید را وارد لوله کنید و با سنبه کم کم آنرا به داخل هدایت کنید و مدام داخل لوله را بررسی کنید.
16. چوک لوله ها را بررسی کنید. از چوک تفنگ اطلاع حاصل کنید. بررسی کنید که آیا چوک بر روی لوله حک شده است یا خیر.
17. کلا وضعیت ظاهری سلاح را مدنظر قرار دهید. تیراندازی که به وضع ظاهری تفنگ توجه نکرده باشد یقینا به وضع داخلی آن نیز بی توجه بوده است.
18. در صورت امکان سلاح را باز کنید و داخل آن را نیز بررسی کنید.
19. بررسی کنید که آیا تفنگ مگنوم است یا خیر.
20. در صورت امکان با تفنگ تیراندازی کنید. پترن گیری یک روش مطمئن برای بررسی ویژگیهای تیراندازی با سلاح است
21. در خرید سلاح عجله نکنید و نگذارید جوسازیهای اسلحه فروشان رویتان تاثیر بگذارد. خرید سلاح آن هم سلاح دست چندم کار حساسی است و نیاز به دقت و حوصله دارد. شما به راحتی نمی توانید سلاح خود را عوض کنید بنابراین با دقت بیشتری سلاح خود را انتخاب کنید.
۱۳۸۸ فروردین ۲۵, سهشنبه
تمرين
منظور از تمرين چيست؟
تمرين فعاليتي است كه قابليت انطباق پذير ي بد ن را در مقاب ل فشارها ي وارده ب ه تدريج وبه طور مستمر افزايش مي دهد. تمرين فرايندي تدريجي و آهسته است و هيچ گونه تعجيل در آن جايز نيست و چنانچه به نحو مناسبي انجام شود، منجر به تغييرهاي بارزي در بافت ها دستگاه هاي مختلف بدن مي شود كه آن نيز به نوبه خود منجر به بهبود عملكرد ورزشي خواهد شد. توجه داشته باشيد تمرين زياد و فشار اضافي باعث افزايش پيشرفت نمي شودبلكه ممكن است خستگي و ضعف ورزشكار را در پي داشته باشد.
دانشمندان علوم ورزشي ، تمرين را روشي براي بهبود و تثبيت شرايط فيزيكي ، قابليت انطباق پذيري بدن ، تثبيت مهارت هاي تكنيكي و تاكتيكي و توانايي درك و به كارگيري مهارت هاي تاكتيكي عنوان كرده اند . عوام ل مؤثر در تمري ن تقريباً در تما م ورزش ها
مشترك است اما ميزان توجه و تمركزروي هريك از آنها ممك ن است در ورزش ها ي مختلف متفاوت باشد. اين عوامل عبارتند از:
1. شرايط جسماني
2. مهارت تكنيكي
3 . مهارت تاكتيكي
4 . شرايط روحي و رواني
تمرين هاي فيزيكي
همگام با اصلا ح تكنيكي ، خود را از نظر آمادگي فيزيكي در حد مطلوبي نگه داريد. بدون كسب آمادگي فيزيكي دستيابي به نتايج مطلوب ممكن نيست زيرا اگر بخواهيد در طول زمان رقابت ثابت و بي حركت بايستد نياز به آمادگ ي فيزيك ي داريد . برا ي رسيدن به آمادگي فيزيكي مطلوب بايد تمرين هاي فيزيكي را در برنامه خود بگنجانيد.
اين تمرين ها بايد در دو سطح عمومي و تخصصي انجام شوند.
1لف. تمرين هاي عمومي
شرايط جسماني از نظر علوم ورزشي ب ه پن ج ويژگ ي حركت ي اساس ي تقسي م مي شود .
استقامت ، قدرت و سرعت از شرايط اصلي است و چابك ي و انعطا ف پذير ي مي توانند تحت تأثير اين عوامل اصلي بهبود يابند. انعطاف پذيري و چابكي آن گونه كه درورزش هاي ديگر مانند ژيمناستيك و دوهاي ميداني مطرح است در تيرانداز ي از اهميت
چنداني برخوردار نيست اما بايد ب ه تأثير استقام ت ، قدر ت و انعطا ف پذيری درتمرين هاي تيراندازي با تفنگ و چگونگي پرداختن به آنها تأكيد كرد.
تيراندازان رشته تفنگ معمولاً بي حركت مي ايستند. عدم تحرك در بين ورزشكاران اين رشته باعث شده است افرادي كه نسبت به تيراندازي بي اطلاع هستند آ ن را به عنوا ن رشته ورزشي به حساب نياورند. اين سوال كه چرا تيراندازان به استقامت نياز دارند بارها از طرف ورزشكاران و مربيان مطرح شده است . حقيقت اين است كه امروزه تقريباً تما م تيراندازا ن نخبه جهان تمرين هايي را برا ي افزايش قدرت ايستايي خود انجام مي دهند و بر اين باورندكه تمرين مي تواند در بهبود كارايي آنها نقش تعيين كننده اي داشته باشد.
پيشرفت هايي كه با تمرين هايي ( مانند دويد ن آرام و شنا كرد ن ) درتوان استقامت ي به دست مي آيد به خا طر سازگاري هاي ناشي از تمرين است . برخي از اين سازگار ي ها دردرون عضلات روي مي دهند و برخ ي ديگر تغييرهايي در دستگا ه انرژي ايجاد مي كنند. سايرتغييرهايي كه در دستگاه قلبي عروقي رخ مي دهد منجر به افزايش گردش خو ن در عضلات مي شود. به كارگيري پي درپي تارهاي عضلاني ، محركي براي تغيير ساختار ي و كاركرد ي آنها است . براي دستيابي به قدرت عضلاني مناسب و افزايش سيستم قلبي عروقي ، روش هاي تمريني بايد متناسب با نياز ورزشكارا ن در نظر گرفته شود. اين انتخاب م ي تواندبسيار گسترده باشد. پريدن ، قد م زدن ، شنا كردن ، دوچرخه سوار ي و دوها ي ميداني مناسب هستند.
تمرين ها بايد به صورت منظم انجام شوند و مرحله به مرحله به ميزان اين تمرين ها افزود ه شود. ورزشكاران نبايد انتظار داشته باشند كه به سادگي و تنها با تيراندازي كردن آمادگي هاي فيزيكي لازم را به دست آورند. يك مجموعه تمريني ساده مي تواند نيروي عضلاني خوبي را به وجودآورد. اين تمرين ها بايد حداق ل يك بار در هفت ه انجام شوند و بعد از گذش ت 10 هفته برتعداد تكرار آنها افزود ه شود. اين تمرين ها بايد شام ل برنامه كاملي براي رساندن شما به حداكثر آمادگي باشد.
ب. تمرين هاي اختصاصي
ويژگي تمرين يكي از مهم ترين اصولي است كه در تمرين ها بايد به آن توجه شود. درگذشته اي نه چندان دور ورزشكاران بدون درنظر گرفتن نوع انرژي ، عضلا ت درگير يا حتي نوع رشته ورزشي ، مسافت هاي طولاني را مي دويدند اما امروزه تحقيقات ثابت كرد ه
است كه هر رشته ورزش ي بايد تمرين ها ي خاص خود را داشت ه باشد . در تمرين ها ي اختصاصي بايد به سه ويژگي توجه شود:
1. اختصاصي بودن دستگاه هاي انرژي
براي پرداختن به هر رشته ورزشي بايد به اختصاصي بودن دستگاه هاي انرژ ي در آن رشته توجه داشت . براي مثال ورزشكاران شركت كننده در ورزش هاي استقامتي نياز به تمرين هاي هوازي دارند اما ورزشكارا ن شركت كننده در دوهاي سرعت ، جودو، كشتي و واليبال نياز به تمرين بي هوازي كوتاه مدت دارند و براي ارتقا ي عملكرد خود نبايد ازدوهاي طولاني مدت استفاده كنند. در رشته هايي مانند تيراندازي بايد به تركيبي از هر دو تمرين هوازي و بي هوازي در برنامه تمريني توجه شود.
2. اختصاصي بودن شيوه تمرين
تمرين زماني بيشترين تأثير را دارد كه به اجراي مهارت هاي آن رشته شباهت داشت ه باشد.
به عبارت ساده تر دوچرخه سواران بايد ركاب بزنند، شناگران شنا كنند و دوندگان بدوند . اگر شناگران از برنامه دويدن پيروي كنند پيشرفت عملكرد آنها به مرات ب كمتر از كار مشابه در استخر خواهد بود.
3. اختصاصي بودن الگوهاي حركتي و گروه هاي عضلاني
اجراي تمرين بايد مشابه الگوي حركتي مربوطه باشد و گروه هاي عضلاني مشابه در آن به كار گرفته شوند. تمام رشته هاي ورزشي ويژگي هاي حركتي و عضلاني خاص خود رادارند. اگر صبح روز بعد از اولين جلسه تمرين ورزشي خود با كوفتگي و گرفتگي ها ي
عضلاني از خواب بيدار نشويد احتمالاً اصل ويژگي تمرين را متناسب با احتياجا ت آن رشته ورزشي رعايت كرده ايد. تمرين هاي خود را طور ي انجام دهيد كه الگوي حركتي و سرعت حركت ها در آنها متناسب با رشته ورزشي شما باشد. در زير چند نمونه از
تمرينات اختصاصي رشته تيراندازي نشان داده شده است.
تمرين هاي تكنيكي
هدف تمرين هاي تكنيكي بهبود مهارت هاي اساسي تيراندازي مانند حالت گيري دروني ،حالت گيري بيروني ، هماهنگي در اجراي مهارت هاي تكنيكي ، پيدا كردن نقطه صفر بدن ،تنفس ، نشانه روي ، تيراندازي و عمليا ت تكميلي اس ت ك ه م ي تواند از طري ق تيراندازي بدون مهمات يا با مهمات انجام شود.
تمرين خشك امكان تكرارها ي يكنواخ ت و شكل گ يري اصو ل پاي ه را در ضمير ناخودآگاه تيرانداز فراه م مي سازد در حالي كه استفاده از مهما ت به شما امكا ن م ي دهد تا دانستني هاي نظري خود را جام ه عم ل بپوشانيد و تما م تكني ك ها را به صور ت ي ك
تكنيك واحد اجرا كنيد. تكنيك از طري ق اجرا، مشاهد ه يا تمرين ها ي ذهن ي آموخته مي شود اما اولويت با تمرين هاي فعال (تمرين با اسلحه ) است . برا ي انجا م تمرين ها ي فعال دو روش اساسي وجود دارد.
1 . تمرين خشك
تمرين خشك تمريني است كه با سلا ح انجام مي شود اما هنگام چكاندن ماشه تيري شليك نمي شود. اين تمرين ها مي تواند در منزل يا سالن تيرانداري انجام شود و مورد تأكيد بسياري از مربيان است اما تيراندازان علاقه زيادي به اين نوع تمرين نشان نمي دهند. تمرين خشك به خصوص براي مبتديان سخت و خسته كننده است اما تحمل اين سختي و تلا ش هدف دارنتيجه خوبي در بردارد و در زمان مسابقه شما را در وضعيت مناسبي قرار مي دهد.
اين نوع تمرين يكي از مؤثرترين روش هاي تمريني و در حقيقت فراموش شد ه ترين آنها است . با انجام تمرين هاي خشك مي توانيد:
- فارغ از هرگونه فشار كه اغلب هنگام تيراندازي واقعي وجود دارد بر مراحل تيراندازي كه شامل حالت گيري ، بالا آوردن سلاح ، نشا نه روي و عمليا ت تكميل ي است تمركز پيدا كنيد و به اشتباه هايي پي ببريد كه در هنگا م تيراندازي واقعي نمي توان آنهارا تشخيص داد.
- تمرين خشك ضمن برطرف كردن اشتباه ها مي تواند هر جز از مراحل تيرانداز ي را در ضمير ناخودآگاه تيرانداز ثبت كند و با تكرار حالت گيري ، نشانه روي ، رها شد ن ماشه و عمليا ت تكميلي هر كدام ب ه صور ت فرايند ي خودكار و ك املاً دقي ق در موقع لزوم فراخواني شوند.
- با انجام تمرين خشك مي توان كنترل تنفس ي را متناس ب ب ا هر يك از رشته ها ي ورزشي انجام داد و هماهنگ ي لازم براي بالا آورد ن سلا ح و رها شدن ماشه را بدو ن پس زني سلاح و عوامل مزاحم ديگري كه هنگام شليك ب ا مهمات واقع ي ممكن است وجود داشته باشند ايجاد كرد و بدون صرف هيچ هزينه اي و با حداقل امكانات ،حالت گيري ، گرفتن قبضه ، روش صحيح بالا آوردن سلاح و حركت آرام در نشانه روي را تجربه كرد.
سه اصل مهم براي انجام تمرين هاي خشك عبارتند از:
1. تيراندازي با استفاده از تجهيزات كامل
2. داشتن تمركز كافي
3. برابر بودن زاويه نگه داري سلاح هنگام انجام اين تمرين با زاويه نگ ه داري سلا ح درسالن تيراندازي براي پيدا كردن زاويه دست نگه دارنده سلاح در خارج از سالن تيراندازي از هم تيمي
يا مربي خود بخواهيد فاصله لوله سلاح تا زمين را هنگام حالت گيري در سالن تيراندازي اندازه گيري كند. براي انجام تمرين هاي خشك در منزل ، نزديك ديوار حالت گيري كنيد و از ه متيمي ، مربي يا فردي كه بتواند به شما كمك كند بخواهيد لوله سلاح شم ا را درهمان ارتفا ع اندازه گيري شده قرار دهد. سپس از داخ ل روزنه ديد و داخل مگسك امتدادخط نشانه را روي ديوار مشخص كنيد وازاوبخواهيد هد ف را در هما ن نقطه قراردهد.
مزيت تمرين هاي خشك:
1. تمرين خشك ارزش تمرين هاي سالني را بالا مي برد.
2. اشكال هاي اساسي تكنيكي را بر طرف مي كند.
3. هماهنگي هاي لازم ، هم چنين مهارت را بهبود مي بخشد.
4. تكنيك تيرانداز را كامل مي كند و در هما ن زما ن م ي توا ن از ميزا ن پيشرف ت
آگاهي يافت .
5 . تمرين خشك اين امكان را براي شما فراهم مي آورد كه هنگا م نشان ه روي روي
هدف ثابت بمانيد و حركت آرام ي را تا زمان رها شدن ماشه داشته باشيد.
6. روش مناسبي براي افزايش قدرت تمركز است . با تشخي ص امتياز هرشليك
بدون اصابت گلوله به هدف مي توانيد تواناي ي خود را برا ي تشخيص امتيازها با مشاهده
آخرين وضعيت آلات نشانه روي در لحظه شليك افزايش دهيد. زماني مي توان گفت
توانايي شما افزايش يافته است كه هنگام شليك واقعي نيز تشخيص شما درست باشد.
7. مقرون به صرفه است و نيازي به استفاده از ساچم ه و مهمات ندارد.
8 . مي توان در وقت (زمان مورد نياز براي رفت و برگش ت به سالن ) صرفه جويي كرد.
9. تمركز تيرانداز به جا ي توج ه ب ه امتيا ز 10 ، به مسايل تكنيك ي مانند احسا س عضلاني ، فعاليت عضلاني ، تنش عضلاني ، حرك ت گهوار ه اي و كنتر ل ماشه و مواردتكنيكي ديگر معطوف خواهد شد. قهرمانان تيراندازي تمرين خشك را عامل اصلي ارتقا ء
بهبود آمادگي هاي تكنيكي ، ذهني و فيزيكي خود عنوان كرده اند. در اينجا بايد متذكرشد كه تمرين هاي خشك تنها راه براي فايق آمدن بر محدوديت هاي تكنيك ي و رواني است ..
10 . در تمرين هاي خشك عواملي مانند حالت دروني ، سكون سلاح ، شرايط فيزيكي و هم چنين هماهنگي در نگه داري و كشيدن ماش ه فر ا گرفت ه مي شود . اين تمرين ها
مناسب ترين روش براي بهبود وضعيت دروني هستند اما نبايد اين واقعيت را ناديده گرفت كه محدوديت هايي نيز دارند. براي مثال چون تيري شليك نمي شود تيرانداز ميزا ن پس زني سلاح را تجربه نخواهد كرد و اشكال هاي مربوط ب ه نشانه روي مشخ ص نخواهد شد.
تيراندازان خوب اما كم تجربه كه توجه كافي به تمرين ها ي خش ك ندارند نمي توانندارزيابي درستي از كيفيت تكنيكي خود بدست آورند.
با نزديك شدن به دوره رقابت تمرين هاي خشك كاهش مي يابد و به تدريج جاي خود را به تمرين هايي مي دهد كه در آن از ساچمه يا مهمات استفاده مي شود.
2 . تيراندازي با استفاده از ساچمه با وجود روش هاي تمريني اشاره شده بي شك تيراندازي پويا يكي از مهم ترين بخش هاي تمرين با سلاح است اما متأسفانه مشخص شدن امتياز در اي ن تمرين ها مي تواند باعث به هم خوردن تمركز تيرانداز شود. روش هاي تمريني ارائه شده در اين بخش مي تواند تيراندازي پويا را با ارزش تر كند.
براي بسياري از تيراندازا ن جلسا ت منظ م تمرين ي تنها روش متصور است . تيراندازي كردن با دوستا ن در سالن هاي تيراندازي يا شركت كردن در مسابقات غير رسمي پيشرفت چنداني در كاراي ي تيرانداز نخواهد داش ت زير ا تيرانداز آ ن قدر خود را گيرمسابقات
مي كند كه قادر به تشخيص اشتباه هاي موجود نخواهد بود.
تمرين فعاليتي است كه قابليت انطباق پذير ي بد ن را در مقاب ل فشارها ي وارده ب ه تدريج وبه طور مستمر افزايش مي دهد. تمرين فرايندي تدريجي و آهسته است و هيچ گونه تعجيل در آن جايز نيست و چنانچه به نحو مناسبي انجام شود، منجر به تغييرهاي بارزي در بافت ها دستگاه هاي مختلف بدن مي شود كه آن نيز به نوبه خود منجر به بهبود عملكرد ورزشي خواهد شد. توجه داشته باشيد تمرين زياد و فشار اضافي باعث افزايش پيشرفت نمي شودبلكه ممكن است خستگي و ضعف ورزشكار را در پي داشته باشد.
دانشمندان علوم ورزشي ، تمرين را روشي براي بهبود و تثبيت شرايط فيزيكي ، قابليت انطباق پذيري بدن ، تثبيت مهارت هاي تكنيكي و تاكتيكي و توانايي درك و به كارگيري مهارت هاي تاكتيكي عنوان كرده اند . عوام ل مؤثر در تمري ن تقريباً در تما م ورزش ها
مشترك است اما ميزان توجه و تمركزروي هريك از آنها ممك ن است در ورزش ها ي مختلف متفاوت باشد. اين عوامل عبارتند از:
1. شرايط جسماني
2. مهارت تكنيكي
3 . مهارت تاكتيكي
4 . شرايط روحي و رواني
تمرين هاي فيزيكي
همگام با اصلا ح تكنيكي ، خود را از نظر آمادگي فيزيكي در حد مطلوبي نگه داريد. بدون كسب آمادگي فيزيكي دستيابي به نتايج مطلوب ممكن نيست زيرا اگر بخواهيد در طول زمان رقابت ثابت و بي حركت بايستد نياز به آمادگ ي فيزيك ي داريد . برا ي رسيدن به آمادگي فيزيكي مطلوب بايد تمرين هاي فيزيكي را در برنامه خود بگنجانيد.
اين تمرين ها بايد در دو سطح عمومي و تخصصي انجام شوند.
1لف. تمرين هاي عمومي
شرايط جسماني از نظر علوم ورزشي ب ه پن ج ويژگ ي حركت ي اساس ي تقسي م مي شود .
استقامت ، قدرت و سرعت از شرايط اصلي است و چابك ي و انعطا ف پذير ي مي توانند تحت تأثير اين عوامل اصلي بهبود يابند. انعطاف پذيري و چابكي آن گونه كه درورزش هاي ديگر مانند ژيمناستيك و دوهاي ميداني مطرح است در تيرانداز ي از اهميت
چنداني برخوردار نيست اما بايد ب ه تأثير استقام ت ، قدر ت و انعطا ف پذيری درتمرين هاي تيراندازي با تفنگ و چگونگي پرداختن به آنها تأكيد كرد.
تيراندازان رشته تفنگ معمولاً بي حركت مي ايستند. عدم تحرك در بين ورزشكاران اين رشته باعث شده است افرادي كه نسبت به تيراندازي بي اطلاع هستند آ ن را به عنوا ن رشته ورزشي به حساب نياورند. اين سوال كه چرا تيراندازان به استقامت نياز دارند بارها از طرف ورزشكاران و مربيان مطرح شده است . حقيقت اين است كه امروزه تقريباً تما م تيراندازا ن نخبه جهان تمرين هايي را برا ي افزايش قدرت ايستايي خود انجام مي دهند و بر اين باورندكه تمرين مي تواند در بهبود كارايي آنها نقش تعيين كننده اي داشته باشد.
پيشرفت هايي كه با تمرين هايي ( مانند دويد ن آرام و شنا كرد ن ) درتوان استقامت ي به دست مي آيد به خا طر سازگاري هاي ناشي از تمرين است . برخي از اين سازگار ي ها دردرون عضلات روي مي دهند و برخ ي ديگر تغييرهايي در دستگا ه انرژي ايجاد مي كنند. سايرتغييرهايي كه در دستگاه قلبي عروقي رخ مي دهد منجر به افزايش گردش خو ن در عضلات مي شود. به كارگيري پي درپي تارهاي عضلاني ، محركي براي تغيير ساختار ي و كاركرد ي آنها است . براي دستيابي به قدرت عضلاني مناسب و افزايش سيستم قلبي عروقي ، روش هاي تمريني بايد متناسب با نياز ورزشكارا ن در نظر گرفته شود. اين انتخاب م ي تواندبسيار گسترده باشد. پريدن ، قد م زدن ، شنا كردن ، دوچرخه سوار ي و دوها ي ميداني مناسب هستند.
تمرين ها بايد به صورت منظم انجام شوند و مرحله به مرحله به ميزان اين تمرين ها افزود ه شود. ورزشكاران نبايد انتظار داشته باشند كه به سادگي و تنها با تيراندازي كردن آمادگي هاي فيزيكي لازم را به دست آورند. يك مجموعه تمريني ساده مي تواند نيروي عضلاني خوبي را به وجودآورد. اين تمرين ها بايد حداق ل يك بار در هفت ه انجام شوند و بعد از گذش ت 10 هفته برتعداد تكرار آنها افزود ه شود. اين تمرين ها بايد شام ل برنامه كاملي براي رساندن شما به حداكثر آمادگي باشد.
ب. تمرين هاي اختصاصي
ويژگي تمرين يكي از مهم ترين اصولي است كه در تمرين ها بايد به آن توجه شود. درگذشته اي نه چندان دور ورزشكاران بدون درنظر گرفتن نوع انرژي ، عضلا ت درگير يا حتي نوع رشته ورزشي ، مسافت هاي طولاني را مي دويدند اما امروزه تحقيقات ثابت كرد ه
است كه هر رشته ورزش ي بايد تمرين ها ي خاص خود را داشت ه باشد . در تمرين ها ي اختصاصي بايد به سه ويژگي توجه شود:
1. اختصاصي بودن دستگاه هاي انرژي
براي پرداختن به هر رشته ورزشي بايد به اختصاصي بودن دستگاه هاي انرژ ي در آن رشته توجه داشت . براي مثال ورزشكاران شركت كننده در ورزش هاي استقامتي نياز به تمرين هاي هوازي دارند اما ورزشكارا ن شركت كننده در دوهاي سرعت ، جودو، كشتي و واليبال نياز به تمرين بي هوازي كوتاه مدت دارند و براي ارتقا ي عملكرد خود نبايد ازدوهاي طولاني مدت استفاده كنند. در رشته هايي مانند تيراندازي بايد به تركيبي از هر دو تمرين هوازي و بي هوازي در برنامه تمريني توجه شود.
2. اختصاصي بودن شيوه تمرين
تمرين زماني بيشترين تأثير را دارد كه به اجراي مهارت هاي آن رشته شباهت داشت ه باشد.
به عبارت ساده تر دوچرخه سواران بايد ركاب بزنند، شناگران شنا كنند و دوندگان بدوند . اگر شناگران از برنامه دويدن پيروي كنند پيشرفت عملكرد آنها به مرات ب كمتر از كار مشابه در استخر خواهد بود.
3. اختصاصي بودن الگوهاي حركتي و گروه هاي عضلاني
اجراي تمرين بايد مشابه الگوي حركتي مربوطه باشد و گروه هاي عضلاني مشابه در آن به كار گرفته شوند. تمام رشته هاي ورزشي ويژگي هاي حركتي و عضلاني خاص خود رادارند. اگر صبح روز بعد از اولين جلسه تمرين ورزشي خود با كوفتگي و گرفتگي ها ي
عضلاني از خواب بيدار نشويد احتمالاً اصل ويژگي تمرين را متناسب با احتياجا ت آن رشته ورزشي رعايت كرده ايد. تمرين هاي خود را طور ي انجام دهيد كه الگوي حركتي و سرعت حركت ها در آنها متناسب با رشته ورزشي شما باشد. در زير چند نمونه از
تمرينات اختصاصي رشته تيراندازي نشان داده شده است.
تمرين هاي تكنيكي
هدف تمرين هاي تكنيكي بهبود مهارت هاي اساسي تيراندازي مانند حالت گيري دروني ،حالت گيري بيروني ، هماهنگي در اجراي مهارت هاي تكنيكي ، پيدا كردن نقطه صفر بدن ،تنفس ، نشانه روي ، تيراندازي و عمليا ت تكميلي اس ت ك ه م ي تواند از طري ق تيراندازي بدون مهمات يا با مهمات انجام شود.
تمرين خشك امكان تكرارها ي يكنواخ ت و شكل گ يري اصو ل پاي ه را در ضمير ناخودآگاه تيرانداز فراه م مي سازد در حالي كه استفاده از مهما ت به شما امكا ن م ي دهد تا دانستني هاي نظري خود را جام ه عم ل بپوشانيد و تما م تكني ك ها را به صور ت ي ك
تكنيك واحد اجرا كنيد. تكنيك از طري ق اجرا، مشاهد ه يا تمرين ها ي ذهن ي آموخته مي شود اما اولويت با تمرين هاي فعال (تمرين با اسلحه ) است . برا ي انجا م تمرين ها ي فعال دو روش اساسي وجود دارد.
1 . تمرين خشك
تمرين خشك تمريني است كه با سلا ح انجام مي شود اما هنگام چكاندن ماشه تيري شليك نمي شود. اين تمرين ها مي تواند در منزل يا سالن تيرانداري انجام شود و مورد تأكيد بسياري از مربيان است اما تيراندازان علاقه زيادي به اين نوع تمرين نشان نمي دهند. تمرين خشك به خصوص براي مبتديان سخت و خسته كننده است اما تحمل اين سختي و تلا ش هدف دارنتيجه خوبي در بردارد و در زمان مسابقه شما را در وضعيت مناسبي قرار مي دهد.
اين نوع تمرين يكي از مؤثرترين روش هاي تمريني و در حقيقت فراموش شد ه ترين آنها است . با انجام تمرين هاي خشك مي توانيد:
- فارغ از هرگونه فشار كه اغلب هنگام تيراندازي واقعي وجود دارد بر مراحل تيراندازي كه شامل حالت گيري ، بالا آوردن سلاح ، نشا نه روي و عمليا ت تكميل ي است تمركز پيدا كنيد و به اشتباه هايي پي ببريد كه در هنگا م تيراندازي واقعي نمي توان آنهارا تشخيص داد.
- تمرين خشك ضمن برطرف كردن اشتباه ها مي تواند هر جز از مراحل تيرانداز ي را در ضمير ناخودآگاه تيرانداز ثبت كند و با تكرار حالت گيري ، نشانه روي ، رها شد ن ماشه و عمليا ت تكميلي هر كدام ب ه صور ت فرايند ي خودكار و ك املاً دقي ق در موقع لزوم فراخواني شوند.
- با انجام تمرين خشك مي توان كنترل تنفس ي را متناس ب ب ا هر يك از رشته ها ي ورزشي انجام داد و هماهنگ ي لازم براي بالا آورد ن سلا ح و رها شدن ماشه را بدو ن پس زني سلاح و عوامل مزاحم ديگري كه هنگام شليك ب ا مهمات واقع ي ممكن است وجود داشته باشند ايجاد كرد و بدون صرف هيچ هزينه اي و با حداقل امكانات ،حالت گيري ، گرفتن قبضه ، روش صحيح بالا آوردن سلاح و حركت آرام در نشانه روي را تجربه كرد.
سه اصل مهم براي انجام تمرين هاي خشك عبارتند از:
1. تيراندازي با استفاده از تجهيزات كامل
2. داشتن تمركز كافي
3. برابر بودن زاويه نگه داري سلاح هنگام انجام اين تمرين با زاويه نگ ه داري سلا ح درسالن تيراندازي براي پيدا كردن زاويه دست نگه دارنده سلاح در خارج از سالن تيراندازي از هم تيمي
يا مربي خود بخواهيد فاصله لوله سلاح تا زمين را هنگام حالت گيري در سالن تيراندازي اندازه گيري كند. براي انجام تمرين هاي خشك در منزل ، نزديك ديوار حالت گيري كنيد و از ه متيمي ، مربي يا فردي كه بتواند به شما كمك كند بخواهيد لوله سلاح شم ا را درهمان ارتفا ع اندازه گيري شده قرار دهد. سپس از داخ ل روزنه ديد و داخل مگسك امتدادخط نشانه را روي ديوار مشخص كنيد وازاوبخواهيد هد ف را در هما ن نقطه قراردهد.
مزيت تمرين هاي خشك:
1. تمرين خشك ارزش تمرين هاي سالني را بالا مي برد.
2. اشكال هاي اساسي تكنيكي را بر طرف مي كند.
3. هماهنگي هاي لازم ، هم چنين مهارت را بهبود مي بخشد.
4. تكنيك تيرانداز را كامل مي كند و در هما ن زما ن م ي توا ن از ميزا ن پيشرف ت
آگاهي يافت .
5 . تمرين خشك اين امكان را براي شما فراهم مي آورد كه هنگا م نشان ه روي روي
هدف ثابت بمانيد و حركت آرام ي را تا زمان رها شدن ماشه داشته باشيد.
6. روش مناسبي براي افزايش قدرت تمركز است . با تشخي ص امتياز هرشليك
بدون اصابت گلوله به هدف مي توانيد تواناي ي خود را برا ي تشخيص امتيازها با مشاهده
آخرين وضعيت آلات نشانه روي در لحظه شليك افزايش دهيد. زماني مي توان گفت
توانايي شما افزايش يافته است كه هنگام شليك واقعي نيز تشخيص شما درست باشد.
7. مقرون به صرفه است و نيازي به استفاده از ساچم ه و مهمات ندارد.
8 . مي توان در وقت (زمان مورد نياز براي رفت و برگش ت به سالن ) صرفه جويي كرد.
9. تمركز تيرانداز به جا ي توج ه ب ه امتيا ز 10 ، به مسايل تكنيك ي مانند احسا س عضلاني ، فعاليت عضلاني ، تنش عضلاني ، حرك ت گهوار ه اي و كنتر ل ماشه و مواردتكنيكي ديگر معطوف خواهد شد. قهرمانان تيراندازي تمرين خشك را عامل اصلي ارتقا ء
بهبود آمادگي هاي تكنيكي ، ذهني و فيزيكي خود عنوان كرده اند. در اينجا بايد متذكرشد كه تمرين هاي خشك تنها راه براي فايق آمدن بر محدوديت هاي تكنيك ي و رواني است ..
10 . در تمرين هاي خشك عواملي مانند حالت دروني ، سكون سلاح ، شرايط فيزيكي و هم چنين هماهنگي در نگه داري و كشيدن ماش ه فر ا گرفت ه مي شود . اين تمرين ها
مناسب ترين روش براي بهبود وضعيت دروني هستند اما نبايد اين واقعيت را ناديده گرفت كه محدوديت هايي نيز دارند. براي مثال چون تيري شليك نمي شود تيرانداز ميزا ن پس زني سلاح را تجربه نخواهد كرد و اشكال هاي مربوط ب ه نشانه روي مشخ ص نخواهد شد.
تيراندازان خوب اما كم تجربه كه توجه كافي به تمرين ها ي خش ك ندارند نمي توانندارزيابي درستي از كيفيت تكنيكي خود بدست آورند.
با نزديك شدن به دوره رقابت تمرين هاي خشك كاهش مي يابد و به تدريج جاي خود را به تمرين هايي مي دهد كه در آن از ساچمه يا مهمات استفاده مي شود.
2 . تيراندازي با استفاده از ساچمه با وجود روش هاي تمريني اشاره شده بي شك تيراندازي پويا يكي از مهم ترين بخش هاي تمرين با سلاح است اما متأسفانه مشخص شدن امتياز در اي ن تمرين ها مي تواند باعث به هم خوردن تمركز تيرانداز شود. روش هاي تمريني ارائه شده در اين بخش مي تواند تيراندازي پويا را با ارزش تر كند.
براي بسياري از تيراندازا ن جلسا ت منظ م تمرين ي تنها روش متصور است . تيراندازي كردن با دوستا ن در سالن هاي تيراندازي يا شركت كردن در مسابقات غير رسمي پيشرفت چنداني در كاراي ي تيرانداز نخواهد داش ت زير ا تيرانداز آ ن قدر خود را گيرمسابقات
مي كند كه قادر به تشخيص اشتباه هاي موجود نخواهد بود.
آمادگي رواني در تيراندازي
آمادگی روانی در تیر اندازی
روانشناسان بر اساس تحليل انواع نظام هاي ورزشي، تيراندازي به اهداف پروازي را ورزشي با مولفه هاي فني پيچيده و نيازمند
مهارتهاي زياد ارزيابي كرده اند. حتي تيراندازان فعال هم غالبا از اين مولفه هاي فني پيچيده غافل مي شوند. ولي چطور امكان
دارد كه يك تيرانداز از ارزش فني واقعي اين ورزش آگاه نباشد؟
آيا فقط استعداد مهم است؟
به هرصورت اين ورزش يك فعاليت سخت، مستمر، هوشمند و..... است.
تيقفوم گام به گام به سوي : هنر تيراندازي تمريني
به طور كلي دو روش براي تيراندازي به يك هدف وجود دارد كه البته كاملا با يكديگر تفاوت دارند:
ابيرقت تسخن روش "غريزي" است و از اين جهت آن را روش هنري تمرين تيراندازي مي نامند. اين روش اگر چه امكان اصابت
به اهداف زيادي در فواصل معين را فراهم مي كند ولي هيچ اطميناني از موفقيت در هدف بعدي ندارد! بنا براين تيراندازي كه مي
خواهد سكوهاي نخست در سطح مسابقات بين المللي جهاني يا حتي المپيك را كسب كند، نمي تواند به اين روش اطمينان كند.
البته مهارت، غريزه و توانايي طبيعي در اين روش وجود دارد ولي حيطه آن محدود است. تعداد زيادي از تيراندازان خوب در سطح
جهان از اين روش استفاده مي كنند.
هك روش ديگر مربوط به تيراندازي است "اصابت همه اهداف" جزء مهمترين اولويت هاي اوست. واضح است كه مهارت، غريزه و
توانايي طبيعي براي رسيدن به اين هدف كافي نيست و تيرانداز بايد يك روش ويژه را به خوبي فرا گرفته و در آن مهارت پيدا كند.
در عين حال بايد بهترين توانائيهاي فكري و آمادگي بدني خود را بكار گيرد. عملكرد "غريزي" به تنهايي كافي نمي باشد!
"تيرانداز" با پيگيري اين روش، "آگاه" مي شود كه كل فعاليت تيراندازي را بايد با ريزترين جزئيات بر مبناي هماهنگي رواني و
غريزي به نحوي فرا بگيرد كه حتي پس از ده بار اجراي آن كه معمولا در مسابقات اتفاق مي افتد نيز امكان اجراي دقيق و موفقيت
آميز را داشته باشد. تيرانداز بايد بداند كه عملكرد او همواره فقط چند دهم ثانيه طول مي كشد اما اين حقيقت او را آزرده نمي
كند زيرا آگاه است كه اين مسئله جزء ويژگيهاي اساسي ورزش مورد علاقه اوست. تيراندازي موفق خواهد شد كه در تمريناتش
روي اين مسئله كار كرده و بتواند "زمان ذهني خود را توسعه داده" و اين چند دهم ثانيه را به يك زمان بي پايان تبديل كند.
با توجه به اين نكته آشكار مي شود كه فقط چند ورزش هستند كه ويژگي هاي مشابهي از نظر سرعت، پيچيدگي اجرا يا مهارتهاي
نامعمول در هماهنگ سازي رواني و توانايي تكرار دارند كه ورزشكار در تمام طول مسابقه به آنها نياز دارد.
ولي آيا فقط استعداد اهميت دارد؟
هك بررسي عقايد و ديدگاه عمومي افراد درگير تيراندازي، تماشاچيان و رسانه ها نشان مي دهد اين افراد نمي توانند ارزيابي درستي
از پيچيدگي اين ورزش براي فرد تيراندازي داشته باشند كه مي خواهد عملكرد خود را به سطح اعلي در ارزش و اهميت برساند.
1
2
به هر صورت، اين ورزش يك فعاليت سخت، مستمر، هوشمند و ... است. يك تيرانداز خوب به صورت مستمر تمرين مي كند تا
سطح فني خود را "همواره بالا" نگه دارد كه از نقطه نظر عيني، هميشه كار ساده اي نيست. او اهداف را با اطمينان از اينكه چگونه
مي تواند آنها را كنترل كند، پيش بيني مي نمايد، حتي يك لحظه نبايد به خود ضعف راه بدهد. هشياري و آگاهي اش نسبت به
آمادگي حضور در مسابقه به هيچ وجه دچار ترديد نخواهد شد. به عبارت ديگر تيرانداز مي داند كه همواره بايد ثبات ذهن داشته
باشد تا بوسيله آن بتواند فعاليتش را از نقطه نظر فني تحت كنترل كامل داشته باشد بويژه هنگامي كه تيرهايش به اهداف اصابت
مي كنند. او مي داند كه اگر به صورت مستمر تكنيك خود را كنترل نكند، دير يا زود گرفتار يك مشكل تكنيكي مي شود كه زمان
زيادي براي اصلاح آن لازم خواهد بود.
تيراندازي كه اهميت كنترل مستمر شرايط فني خود را مي داند در زمان تمرين فعال تر خواهد بود. او نه تنها از خود مي پرسد
((چند هدف را زده ام؟)) بلكه سئوال مي كند ((چگونه اين اهداف را زده ام؟)) كه اين سؤال به روش او مربوط است. به محض
اينكه يك تيرانداز متوجه شرايط احساسي نامطمئن خود شود، تلاش مي كند علت فني اشتباه خود را پيدا كند. در غير اينصورت
سايه اي از ترديد به تفكرات او راه پيدا مي كند. اين سايه ناشي از يك مشكل حل نشده است كه مي تواند باعث صدمه بيشتري به
عملكرد صحيح تيرانداز شود، بنابراين بايد به سرعت، با مسئوليت و شفافيت آنها را بر طرف نمود. اينها دقيقا همان شرايط احساسي
هستند كه موجب خطاي تيرانداز مي شوند.
يك تيرانداز حسابگر، مثل ساير افراد مرتكب اين اشتباه نمي شود كه هدف اصابت نشده را دوباره در خواست كرده و آن را يك بار،
دوبار..... يا تا ده بار بزند و اعتقاد پيدا كند كه مشكل حل شده است. او مسير خود را كه شامل هدف مذكور است ادامه خواهد داد
ولي نه در آن لحظه! تيرانداز حسابگر اين قدرت را دارد كه در اولين فرصت توقف كرده، فكر كند، وضعيت را تحليل كرده و سپس
جلسات تمرين خود را برنامه ريزي نمايد. او بايد اين كار را به تنهايي انجام دهد تا ديگران را سرزنش نكرده و به علاوه تمرين
انفرادي موجب مي شود كه ساير تيراندازان نيز روي او تاثيري نداشته باشند، نبايد محدوده زماني تعيين كند. توجه به همين
ويژگي هاست كه يك تيرانداز با هوش و آماده را از ساير تيراندازها متمايز مي كند. آمادگي فني باعث مي شود كه تيرانداز از
مهارتهاي خود آگاه بوده و نقطه قوتش همان "اعتماد به نفس" باشد. او به آرامي و با نوعي احساس لذت منتظر لحظه اي مي ماند
كه پا روي جايگاه خواهد گذاشت. با اطمينان مي داند كه چطور مي تواند پرواز هدف را متوقف كند و مي داند كه مطمئنا آن را
متوقف خواهد كرد.
3
سفن هب اعتماد
دانش آموزي كه مي داند به خوبي براي امتحان آماده است، در وضعيت روان شناختي مشابهي قرار دارد. او با خوش بيني، سهولت،
اطمينان و آگاهي از توانايي هايش با امتحان مواجه مي شود. او مي داند كه اين آمادگي با موفقيت حتمي همراه خواهد بود. البته
اين احتمال نيز وجود دارد كه همان دانش آموز فقط چند روز بعد با امتحان ديگري مواجه شود كه مي داند به خوبي براي آن
آماده نيست. بدين ترتيب نامطمئن و مضطرب شده و هيچ كمك روانشناسي در دنيا وجود ندارد كه بتواند براي غلبه بر اين
"ناراحتي و ترديد ذهني" ناشي از آمادگي ضعيف به او كمك كند.
وحشت، اضطراب، ترديد .... اطمينان: معناي اينها چيست؟
اكنون مي خواهيم شرايط احساسي يا رواني را درك كنيم كه ذهن يك تيرانداز را هنگام مسابقه در اختيار دارند. ابتدا ببينيم لغت
نامه در تعريف اين واژه ها چه مي گويد:
A.
وحشت: واكنشي كه ناگهان موجب توقف ذهن و بدن در پاسخ به يك خطر واقعي يا خيالي شده و قدرت عكس العمل را
از فرد گرفته و او را به اقدامات غير قابل كنترل وامي دارد.
B.
اضطراب: هيجان ناشي از يك ترديد عذاب آور.
C.
ترديد: وضعيتي كه به دليل الگوي حل مسئله نامناسب و/ يا ضعف در يادگيري اين الگو منجر به كاهش احتمال موفقيت
خواهد شد.
D.
اطمينان: حالت مثبت ذهن بدون خطرات واقعي يا خيالي. وقتي اين حوزه شرايط احساسي (خشم، اضطراب، ترديد) را
تحليل مي كنيم، در درجه اول، ترديد را داريم كه با افزايش شدت، به "اضطراب" و سپس به "وحشت" تبديل مي شود.
تعريف "ترديد" از نظر معنا بسيار روشن مي باشد، كه در بالا ديديم. بنابراين در خصوص تيراندازي با اين مشكل
مواجهيم كه چگونه مي توان يك هدف را به طور مستمر و يكنواخت مورد اصابت قرار داد. اگر چه در صورتي كه نتوانيم
مسئله را به خوبي تعريف و حل كرده و يا بخواهيم مسئله را حل كنيم ولي الگوي حل مسئله را به خوبي ندانيم، در هر
دو حالت خود را در وضعيت " ترديد" درباره نتيجه اقدام خود قرار داده ايم. اگر اين شرايط ادامه پيدا كند ممكن است
باعث ((اضطراب)) شده و در موارد حاد به ((وحشت)) تبديل شود.
هلئسم لح الگوي
ديشاب هنگام ارزيابي سطح فني خود، بي رحم .... اين امر به شما كمك خواهد كرد. اكنون مي خواهيم تحليل وجود رابطه ميان
آمادگي فني و پايداري رواني را به پايان ببريم. ((اطمينان)) مطلق يك حالت ذهني است كه براي تيراندازي موثر با هشياري كامل
نسبت به توانائي ها بايد وارد آن شد. تيرانداز با مشكلاتش مواجه شده، آنها را حل كرده، الگوي حل مسئله براي تكامل را فرا گرفته
و روي جايگاه قدم مي گذارد، او مطمئن است كه ((بازي را در اختيارد دارد)) و توانايي لازم براي اين كار در او وجود دارد! هدف
4
با چه ديدگاهي به جايگاه تيراندازي نزديك مي شويم؟
كيب هلئسم مثال كوتاه در توضيح اين ه ما كمك مي كند: سوابق امتيازات تمريني و مسابقه اي شما نشان مي دهد كه ميانگين
22 از 25 بوده است بنابراين لازم است بسيار شديد روي تكنيك تيراندازي خود تمرين كنيد. حال اگر / اهداف مورد اصابت شما 5
در يك مسابقه 24 امتياز از 25 امتياز بدست آورديد، خوب است ولي نبايد فورا به سراغ دوستان خود رفته و براي آن ها توضيح
دهيد كه عدم كسب آن يك امتياز، ناشي از يك هدف احمقانه بوده است. در عوض از خود بپرسيد چه عامل فني و چه شرايط
22 از 25 امتياز، 24 هدف را بزنيد. اين دو ديدگاه كاملا متفاوت هستند. در حالت اول شما / ذهني به شما اجازه داد كه بجاي 5
نشان مي دهيد كه فقط به دنبال امتيازات بي فايده هستيد و با خود فكر مي كنيد كه كار من ارزش زيادي دارد زيرا 24 هدف را
زدم. اما حالت دوم نشانه تمركز بر بهبود مستمر مهارتهاي فني شما است. اينكار فايده زيادي داشته و حالتي از رضايتمندي به شما
مي دهد.
در اينصورت ديدگاه شما نسبت به مسابقه صحيح تر و دقيق تر بوده و براي خودتان هدف خوشايندي تعيين كرده ايد كه در ذهن
شما شكل مي گيرد. اگر در باره نتيجه تيراندازي شرط بندي كنيد، حتي نيم امتياز بهتر نخواهيد شد. ايجاد انتظارات غير واقعي
2 هدف را در هر مسابقه از دست خواهيد داد. اگر / موجب نوعي اضطراب مي شود. بنا بر اين پيش بيني كنيد كه بطور ميانگين 5
اين عدد به صفر رسيد شگفت زده نشده و خود را كنترل كنيد البته احساس رضايتمندي اشكالي ندارد اما نبايد فرآيند هاي
معمول رواني خود را تحت تاثير اين موفقيت قرار دهيد.
جالب است ولي پذيرفتن يك ضعف ذهني، ساده تر از يك ضعف فني است. در ورزش تيراندازي مي بينيم كه تيراندازها بطور كامل
توانائيهاي فني خود را دنبال مي كنند شايد به اين دليل كه آنها براي كسب امتياز 25 تلاش كرده و امتياز ضعيف را به ((تزلزل
ذهني)) نسبت مي دهند.
دياب البته آنها خوشحال باشند كه اين ادعا صحت ندارد. اين تيراندازها گمان مي كنند كه ارائه توضيح رواني براي مشكل آنها، حل
آن را ساده تر مي كند، در حاليكه چنين نيست. مشكلات رواني ((واقعي)) براي يك تيرانداز به دشواري قابل حل خواهد بود
بنابراين مراقب باشيد يك مشكل فني معمولي را به يك مشكل خيالي تبديل نكنيد. شما بايد به كمك يك تحليل عميق و دقيق،
مشكل واقعي خود را شناسايي كنيد. از سوي ديگر مشكلات رواني واقعي، مهم، پيچيده و دشوار، كاملا متفاوت هستند. اين
مشكلات براي تيراندازاني اتفاق مي اقتند كه مهارت فني عالي خود را با پيروزي در رقابتهاي مهم بين المللي اثبات كرده اند ولي
ناگهان متوجه مي شوند كه ديگر نمي توانند پيروز شوند. تحليل اين موارد به دو نكته اساسي منجر مي شود:
5
A-
تيرانداز مذكور اگر چه از نظر تئوري داراي يك روش بهينه تيراندازي است، نمي تواند آنرا بطور صحيح بكار ببرد.
B-
وترب زكرمت انائيهاي رواني او براي مولفه هاي ضروري، بشدت مختل شده و امكان حفظ آنها وجود ندارد. در اين شرايط
روشهاي متدوال براي حفظ تمركز به او كمكي نخواهد كرد و همكاري نزديك ميان روانشناس و مربي مي تواند بهترين
نتيجه را داشته و به تيرانداز كمك كند كه از باتلاق مذكور خارج شود. به خوبي تلاش كنيد تا "محل" خطاهاي خود را
تعيين كنيد. شايد تا اينجا گمان كنيد كه ما براي آمادگي رواني اهميت نسبي قائل هستيم در صورتيكه چنين نيست. ما
تلاش داريم به تيرانداز كمك كنيم تا خطاهاي فني خود را به وضعيت رواني نسبت ندهد. اين مسئله براي تيراندازاني
مهم است كه نمي توانند عملكرد خود را استمرار دهند. چنين استدلالهايي بسيار خطرناك بوده و ممكن است شما را در
مسير نادرست پيش ببرد. تيرانداز از مشكل واقعي خود غافل شده و با تبديل مشكل فني به مشكل رواني، وقت خود و
ساير افراد را بيهوه تلف مي كند. براي توضيح ديدگاه خود نسبت به اين موضوع تاكيد مي كنيم كه ما طي سالهاي اخير
جزء اولين كساني بوديم كه لزوم مساعدت حرفه اي مستمر از طريق يك متخصص روانشناسي ورزشي را تبليغ كرده ايم.
ما فعاليت اين افراد را مفيد دانسته و تحت شرايط زير از آن حمايت خواهيم كرد:
A-
شرط نخست آن است كه متخصص روانشناسي ورزشي به يك متخصص ((روانشناسي تيراندازي)) تبديل شود.
روانشناسان حرفه اي مي دانند كه براي كمك به تيرانداز جهت حداكثر استفاده از مهارتهاي فني او، تخصص در
"روانشناسي ورزشي" به تنهايي كافي نيست. روانشناس بايد با تيراندازي آشنا بوده و با تيراندازان و "تيم فني" همراه
باشد او بايد ويژگيهاي تيرانداز، جزئيات شخصيتي و ...... را علاوه بر شرايط احساسي "درك" كند. بعلاوه او بايد خطاهاي
فني تيرانداز را تشخيص دهد و بدين ترتيب كارآيي موثري داشته باشد. در اينجا از يك روانشناس حرفه اي ياد مي كنيم
كه بواسطه فعاليت مستمر توانست دنياي تيراندازي به اهداف پروازي را شناخته و به آن نفوذ كند. ما لحظات موفقيت و
Alberto cei تجربيات ارزشمندي را با هم تقسيم كرده ايم: پروفسور
B-
ت ديابن ميت شرط دوم آنست كه وجود روانشناس در يرانداز را از بهبود ويژگيهاي فني غافل كند. يكي از متداول ترين
تجربيات در اين حوزه آنست كه تيرانداز نزد روانشناس رفته و چنين مي گويد: ((من نمي توانم كارآيي تمرينات را در
مسابقه تكرار كنم، ميانگين اهدافي كه در مسابقه مي زنم حداقل يك يا دو هدف كمتر از تمرينات است)) و آنها نهايتاً
مي گويند ((بايد روي وضعيت ذهني خودم كار كنم)) مي توانيم شرط ببنديم كه آنها در صورت دسترسي به يك
روانشناس، فورا به او مراجعه خواهند كرد. ما اعتماد داريم كه اين تيراندازان نيازي به روانشناس ندارند بلكه بايد با تواضع
براي تشخيص ضعف هاي فني خود تلاش كنند.
تيتمرين و مسابقه بايد با ذهن مشابه و با توجه به زمان مورد نياز (حدود 25 دقيقه) براي يك گروه تيرانداز 6 نفره انجام
شود.
6
دياب هب نف اين تيراندازان ياد آوري نمود كه مشكلات ي غالبا بوسيله شرايط مطلوب، مثلا مكان تمرين، تمرين انفرادي يا همراه
با دوستان صميمي، پوشانده مي شوند. در چنين شرايطي نقاط مرجع مثبت، تيرانداز را احاطه مي كنند. هيچ فشاري وجود
ندارد و وضعيت رواني بسيار مطلوب است. ما در تمرين هستيم و از دست دادن يك هدف عواقب عملي ندارد زيرا فقط داريم
تمرين مي كنيم. وجود اين حالت ذهني همراه با وضعيت هاي مطلوب خارجي و روان شناختي به سادگي اين تصور را بوجود
مي آورد كه همه چيز به خوبي پيش مي رود. در اين صورت تنها عامل كنترل براي تيرانداز اين است كه آيا هدف را زده است
يا خير ولي چگونگي اين كار مطرح نخواهد بود. بعلاوه در شرايط مطلوب امكان اصابت اهداف، بيشتر مي شود. و در نتيجه
اين شرايط موجب پوشاندن مشكلات فني خواهد شد. و لحظه اي كه خود را در مسابقه ببنيم، همه چيز ناگهان تغيير مي
كند: تنش رواني براي آغاز ((مسابقه)); محدوده تيراندازان (حتي زماني كه يكسان هستند، ما آن ها را متفاوت مي بينيم); هم
تيمي ها (كساني كه ما انتخاب نكرده ايم و احتمال دارد از آن ها خوشمان نيايد); ((ارزشي كه از دست دادن هدف دارد)) ،
(از دست دادن يك هدف هنگام تمرين اهميتي ندارد .... ولي اكنون اينطور نيست. ما اكنون در حال مسابقه هستيم .....
مشغول مسابقه! لغت مسابقه در ذهن ما تكرار مي شود) و درست در همين موقع است كه مشكلات فني ((پوشيده)) ظاهر مي
شوند. اين شرايط استرس آور موجب مي شود كه محدوديت هاي فني قديمي دوباره مشهود گردند. بدين ترتيب اعتماد به
نفس تيرانداز آسيب مي بيند و كارآيي او ضعيف مي شود اين مسئله كاملا طبيعي است.
لاكشم اگر ت عدم آرامش رواني پس از كار متمركز و دقيق روي تكنيك تيرانداز بر طرف نشوند (موارد بسيار نادر) با كمك
يك روانشناس مي توان مشكلات را بر طرف نمود. البته تصميم گيري صحيح در اين باره براي فرد تيرانداز بسيار دشوار است.
يلبق لصف ب بلطم را با اين ه پايان رسانديم كه ما با چند جنبه روان شناختي از تيراندازي سروكار داريم و هم چنين چند
نكته عملي در اين فصل ارائه كرديم. اكنون جنبه هاي رواني تيراندازي را به روش عملي بررسي مي كنيم. همانطور كه متوجه
شده ايد، تحليل قبلي براي توضيح يك جنبه عملي بسيار مهم صورت گرفت: اين مسئله نوعي حالت سردرگمي است كه باعث
مي شود شما مشكلات را به تزلزل رواني نسبت بدهيد و نتيجه آن بروز خطاهاي فني، ساده يا پيچيده مي باشد. به همين
دليل است كه اگر مشكلات فني مذكور بر طرف شوند، تزلزل رواني ناپديد يا بشدت ضعيف مي شود. ما در طول سالهاي
تمرين، به دفعات با اين وضعيت مواجه شديم.
حيحص ركفت درباره معناي توانايي .
در پايان گرد هم آيي نظري و عملي، يكي از افرادي كه نكاتي متفاوت با تجربيات چند ساله خود فرا گرفته بود، نزد گروهي از
دوستان تيراندازي آمد و در حاليكه لبخند مي زد گفت: پيش از اين گردهم آيي، من هنگام تفكر موقع مسابقه، حالت چهره
بسيار متمركزي داشتم. البته اين كار را بيشتر براي تاثير گذاشتن روي رقبا انجام مي دادم. اكنون متوجه شدم كه من اصلا در
باره چيزي فكر نمي كردم و انديشه هايم بدون كنترل سرگردان بوده اند. و يكي از چيزهايي كه ذهنم را مشغول مي كرد
تكرار اين فكر بود: ((مراقب باش كه خطا نكني. در غير اينصورت مسابقه را خواهي باخت.)) به همين سادگي بود كه من عنصر
7
افكار خوب:
•
چيزهايي وجود دارند كه روي آن ها تمركز خواهم كرد.
•
منك يم ركف من در باره هدف .
•
منك تصاوير ذهني دارم كه بايد در ذهن خود باز سازي .
•
روي موارد لازم تمركز كرده ام.
•
زمان به سرعت مي گذرد و جايي براي تزلزل و انحراف وجود ندارد ..... تقريبا نوبت من است كه تيراندازي كنم.
يفنم افكار :
•
ط وري عمل كرده ام كه براي تاثير گذاري روي رقبا فكر كرده بودم.
•
من در باره هيچ چيز فكر نكردم.
•
افكارم سرگردان است.
•
متفگ به خودم : (( هدف را از دست نده)).
•
هجيتن هب نم)) دور)) فكر كردم.
•
به نتيجه نهايي مسابقه فكر كردم.
دينك زكرمت رت عيرس هك ديريگب ياد ....... با تمرين شروع كنيد.
زج دينك فرض ء آن تيراندازاني هستيد كه الگوي رفتاري طبيعي دارند.
در اين شرايط افكار روي اقدامات تاثير گذاشته و حتي مي تواند مانع اجراي برخي اقدامات شود. در اين شرايط مساعدت رواني
ضروري است. بنا براين تيرانداز بايد از اهميت انديشه هاي خود آگاه باشد. او مي داند كه با استفاده درست از تفكرات خود مي
تواند بهترين نتيجه را از يك تكنيك معين بگيرد. او نبايد نامطمئن باشد. انگيزه فردي و تمايل زيادي دارد كه روي جايگاه رفته و
هدف ها را بزند. او خوشبين، راحت، مطمئن بوده و از توانايي هاي فني خود آگاه است. شما بايد در اين وضعيت باشيد و تفاوتي
نمي كند كه مي خواهيد جلسه تمرين را شروع كنيد يا مسابقه. هر گاه كه اين احساس را نداشتيد بايد فكر كنيد كه چرا چنين
8
صب بايد خاطر نشان كنيم كه كتاب هاي زيادي در مورد تمركز و آسايش ورت عملي وجود دارد.
فلسفه هاي شرقي همگي روي روش هاي تمركز و آسايش تاكيد دارند. البته اگر فقط به يك كمك براي تيراندازي به ،zen ، يوگا
اهداف پروازي متكي باشيد، همه نيازهاي شما بر آورده نخواهد شد. آشنايي با انديشه هاي متفاوت به شما كمك مي كند كه جنبه
هاي متفاوت زندگي شامل تيراندازي را با ديدگاهاي متفاوت بينيد.
ينك به همين دليل بهتر است با يك روانشناس ورزشي مشورت د. او مي تواند موارد مفيدي به شما بياموزد و توانايي هاي تمركز و
آسايش را فقط تا ميزاني كه نياز داريد در شما تقويت كند. به عنوان مثال شما را قادر مي سازد كه 25 دقيقه يعني در طول زمان
يك مسابقه عملكرد صحيح و دقيق داشته باشيد. در عين حال مهارتهاي تبديل تمركز به آسايش را طي همين 25 دقيقه به شما
مي آموزد.
كينكت شما بايد متقاعد شويد كه هنگام تمرين كارهاي زيادي داريد كه بايد انجام دهيد و بايد مهارتهاي رواني و خود را براي
همين مدت 25 دقيقه تقويت و هماهنگ نماييد. اكنون مي خواهيم زمان يك دور مسابقه را براي يك تيرانداز تحليل كنيم. او
حدود 21 دقيقه در حالت آماده باش و 4 دقيقه و 40 ثانيه روي جايگاه مشغول تيراندازي است. اكنون اين زمان را به يك بار
روي جايگاه رفتن تبديل مي كنيم. تيرانداز حدود 2 دقيقه و 40 ثانيه در آماده باش و 35 ثانيه مشغول تيراندازي است پس با
زمانهاي كوتاهي سرو كار داريم كه همراه با قابليت فني، امتياز شما را تعيين خواهند كرد. اكنون ببينيم طي اين زمان كدام كارها
را نبايد انجام داد:
-
نبايد اهميت بيش از اندازه اي براي فعاليتهاي خود قائل شويد. شما فقط مشغول انجام يك ورزش هستيد كه
ارتباطي به زندگي، عشق يا شرف شما ندارد. تيراندازي فقط يك ورزش است .
-
ديابن خ اشتباهات ود را بيش از اندازه جدي بگيريد. اشتباهي كه اتفاق افتاد مربوط به زمان ((گذشته)) بوده و
تحليل و تصحيح آن مربوط به زمان ((آينده)) است. نبايد اجازه دهيد اين اشتباهات روي ((وضعيت فعلي)) شما
تاثير بگذارد.
-
ديشاب نبايد عجله داشته . هر دور مسابقه حدود 25 دقيقه طول مي كشد. نتيجه اين مسابقه وابسته به عملكرد
شما در لحظات مختلف اين زمان است.
-
از شكست خوردن نهراسيد. شكست يك تنبيه نبوده بلكه يك اتفاق متداول در مسير موفقيت شماست.
-
دينكن هجوت به سر نوشت رقيب خود . در تيراندازي رقيب وجود ندارد. هر تيرانداز بايد پاسخ خود را به
توانائيهايش براي اجرا يا عدم اجراي خواسته هاي خود پيدا كند.
9
-
نبايد در مورد نتيجه يك دور مسابقه يا از آن بدتر در باره نتيجه كل مسابقه فكر كنيد. حتي بهترين تيراندازان
هم نمي توانند نتيجه يك دور مسابقه را بدانند چه رسد به كل مسابقه. فقط بايد به نتيجه اصابت هر هدف فكر
كنيد.
-
دننك تكرح نبايد به افكار خود اجازه دهيد بدون كنترل ، در اينصورت هدف از ذهن شما بيرون مي رود.
دينك رپ بسانم براي جلوگيري از وقوع شرايط فوق بايد زمان انتظار ميان دفعات تيراندازي را با افكار مفيد و الگوهاي رفتاري . فقط
كافيست توصيه هاي متخصصان روانشناسي را اجرا كنيد. نقطه قوت اين توصيه ها آن است كه در مورد ساير تيراندازان امتحان
شده و موثر بوده اند بنابراين مي توانيد با خيال آسوده به آنها اطمينان كنيد. البته مي توان الگوهاي مذكور را به نوعي اصلاح كرد
تا با شخصيت و خواست هاي شما هماهنگ شود اما در هر حال نتيجه آنها بايد شما را قادر كند كه در زمان 2 دقيقه و 40 ثانيه
ميان يك بار تيراندازي روي جايگاه و حضور مجدد در جايگاه، تفكر صحيحي داشته باشيد. اكنون اين زمانهاي انتظار را در دو
بخش مهم ارزيابي مي كنيم:
آرامش
فرض كنيم فعاليت روي جايگاه را همين لحظه تمام كرده ايم و انرژي هاي رواني و فيزيكي را به صورت انفجاري مصرف كرده ايم
حال بايد اين انرژي ها را در فاز آرامش، مجدداً كسب كنيم. حالا بايد فورا در چند دهم ثانيه ذهن خود را به طور كامل تخليه
كنيم. اين كار فقط با كمك يك روانشناس و طي حدود 8 هفته جلسات تمريني امكانپذير خواهد شد. هدف از اين كار آن است كه
براي چند لحظه ذهن خود را تا آنجا كه امكان دارد از تيراندازي دور كنيم تا فشارهاي مربوط به آن بر طرف شوند. همچنين مي
توان از دستور العمل زير استفاده كرد:
1- ات چشمهاي خود را به سمت پايين دوخته و به آرامي 10 بشماريد. 15 ثانيه
2- رخ سه بار نفس عميق كشيده و روي صداي ورود و وج هوا به ششهاي خود تمركز كنيد. 15 ثانيه
3- ات هبترم دو 10 شمرده و آنها را با رتيم تنفس خود همزمان كنيد. 30 ثانيه
4- يك صحنه تاثير گذار در ذهن خود تصور كنيد كه شما را شاداب مي كند. 20 ثانيه
كل زمان آرامش 80 ثانيه
زكرمت:
اكنون توانسته ايم انديشه هاي خود را طي مدت يك دقيقه، از تيراندازي و پيامدهاي آن دور كنيم. اگر نتوانيد اينكار را انجام دهيد
بدين معناست كه روش انجام آن را به خوبي فرا نگرفته ايد و بايد در اين راه تلاش كنيد. زيرا ناتواني در انجام آن امكان ورود ساير
تفكرات مخرب را به ذهن شما فراهم مي كند.
حالا به مرحله اي رسيده ايد كه بايد قبل از گام گذاشتن روي جايگاه، مرحله تمركز را انجام دهيد.
10
1- ديوش دوباره بايد از مرحله رواني خارج شويد و به فضاي تيراندازي وارد . براي اينكار به بالا نگاه كرده و چشم هاي خود را به
سرعت باز و بسته نمائيد. در همين زمان با اراده و به صورتي مصمم بايد اسلحه را در دست خود بفشاريد. هنگام نزديك شدن به
نوبت بعدي تيراندازي مي توانيد اين كارها را همزمان انجام دهيد. 15 ثانيه
2- نشف هبعج دو گ برداشته و به دقت آنها را بررسي كنيد. كيفيت، قدرت و قابليت آنها كه شما را در فعاليت پيروزمندانه تان
كمك مي كند، تحسين كنيد. 10 ثانيه
3- هدف در حال پرواز و اقدام به تيراندازي را در ذهن خود مجسم كنيد. در اينجا بايد هر آنچه آموخته ايد به كار ببريد. مثل اين
است كه تيراندازي را واقعا در ذهن خود انجام مي دهيد. 20 ثانيه
4- هنوز نيم دقيقه تا رسيدن به زمان تيراندازي وقت داريد. آرام بمانيد. اكنون به هدف هايي كه در حال پرواز هستند نگاه كنيد.
از اين لحظه به بعد هر آنچه هنگام تيراندازي انجام مي دهيد را روي هدفهاي نفر قبلي تصوير سازي كنيد. لحظه مورد نظر نزديك
مي شود و شما سرنوشت هدف را تعيين مي كنيد. 25 ثانيه
5- فقط چند ثانيه تا قدم گذاشتن روي جايگاه فاصله داريد. عينك دودي و كلاه خود را تنظيم كرده و دستهاي خود را خشك
كنيد. جايگاه خالي و نوبت شماست. 10 ثانيه
زكرمت كل زمان 80 ثانيه
فعاليت روي جايگاه:
ديوش رقتسم روي جايگاه رفته و . آن را جايگاه خودتان در نظر بگيريد. بايد استقرار محكم پاهاي خود را روي جايگاه حس كنيد.
نگاه و توجه خود را متمركز كنيد. يك يا دو فشنگ درون تفنگ قرار دهيد وقتي تفنگ را مي بنديد نفس عميق كشيده و وضعيت
صحيح را اتخاذ كنيد. وقتي نيمي از نفس را بيرون داديد، در خواست پرتاب هدف كرده و تا اتمام تيراندازي نفس خود را نگاه
داريد. ظاهر شدن هدف فقط علامتي براي شروع فعاليت شماست و فعاليت شما نيز اجراي كامل تكنيكي است كه خودتان طراحي
كرده ايد. آرام بمانيد، تمركز كنيد و همين مراحل را براي ساير اهداف بدون توجه به نتيجه هدفهاي قبلي تكرار كنيد. 35 ثانيه
پس از هشتمين حضور در جايگاه، دور تمام مي شود. بايد آرام شده و ذهن خود را تا حد امكان از فعاليتهاي قبلي خالي كنيد.
جلوي هر نوع انديشه مثبت يا منفي نسبت به دور قبلي را بگيريد. پيش از اتمام مسابقه نبايد درباره علت از دست دادن هدفها فكر
كنيد. در صورت امكان، ربع ساعت با چشمان بسته استراحت كنيد. در صورت نياز مي توانيد به آرامي چيزي بنوشيد. اكنون آماده
ايد تا مجددا وارد دنياي تيراندازي شويد.
اگر در باره نكته اي پيرامون دور قبلي ابهام داريد، حالا بايد با مربي خود مشورت اما از حالت آرامش خارج نشويد. از يك مسابقه
تا مسابقه بعد چه كار بايد بكنيد؟
11
ديشاب يعيبط سعي كنيد تا حد امكان . از بحثهاي داغ اجتناب كنيد. شادابي خود را حفظ كنيد. در باره تيراندازي و اهداف ناموفق
با ديگران صحبت نكنيد. به موسيقي دلخواه خود گوش كنيد. مطالعه كنيد و ..... 20 دقيقه پيش از دور بعدي كمي حركات
كششي انجام دهيد تا ماهيچه هايتان فعال شوند. كمي نرمش كنيد. 10 دقيقه قبل از رفتن به جايگاه، هر آنچه لازم داريد به محل
تيراندازيِ دور بعدي ببريد. اهداف را در حالي كه راحت نشسته ايد تماشا كنيد. آنها همواره آن طور كه شما مي خواهيد نيستند.
شايد كمي بالاتر يا پايين تر باشند. آنها را نگاه كنيد ولي نگذاريد روي شما اثر بگذارد. شما به اندازه اي در تكنيك خود مهارت
داريد كه مي توانيد هدف را در ارتفاع بالا و پايين در حالي كه با دست ديگر خود يك بشكه را نگه داشته ايد بزنيد! يكي از نقاط
قوت شما همين است. همينطور كه منتظر نوبت خود هستيد چند بار تيراندازي را به صورت ذهني شبيه سازي كنيد.
بسانم آمادگي بدني در زمان
وقتي دو تيرانداز از تكنيك مشابهي استفاده مي كنند، كسي برنده مي شود كه آمادگي فيزيكي و استقامت ورزشي بهتري دارد.
تمرينات فيزيكي بايد بخشي از زندگي روز مره شما باشد. فعاليتهايي مثل شنا و دويدن به افزايش توان هوازي و تقويت ماهيچه
هاي شما كمك مي كند. اين فعاليتها را دو يا سه بار در هفته، هر بار 60 تا 80 دقيقه انجام دهيد.
يناياپ نخس
و هنر تعمير موتور سيكلت)) zen )) در كتابش تحت عنوان Robert. M. pirsig در پايان دوست دارم ماجراي جالبي را كه
بيان كرده براي شما نقل كنم. شايد عنوان اين كتاب كمي عجيب باشد اما محتواي آن به خوبي عنوان را توجيه مي كند. قهرمان
داستان يك صبح تابستاني همراه با پسر 11 ساله اش سوار موتور سيكلت قديمي و مورد علاقه اش مي شود و دو نفر از دوستان او
هم سوار بر موتور سيكلت ديگري سفر را آغاز مي كنند. آنها بيشتر از نفس سفر لذت مي برند و به مقاصد از پيش تعيين شده
اهميت زيادي نمي دهند. آنها به راه مي افتند و از چشم اندازهاي مختلفي عبور مي كنند. خاطرات و انديشه هاي ذهني اين افراد
مطرح مي شود و ناگهان دوست قهرمان داستان به خاطر خراب شدن موتور سيكلت توقف مي كند. او نمي داند كه چه كار بايد
بكند. سپس عصباني شده و لگدي به موتور مي زند. گوينده اين سئوال را مطرح مي كند كه يك فرد براي تعمير موتور سيكلت
خود چه معيارهايي را بايد در ذهن داشته باشد. سپس به معناي فناوري پرداخته و توضيح مي دهد كه چرا فناوري موجب
عصبانيت مي شود؟
كيفيت به چه معناست؟ چرا نمي توانيم بدون كيفيت زندگي كنيم؟
ك ربص هك سك ره منك يم ركف نم لصف افي براي همراهي با ما در ((گام به گام)) را داشته است، خود را در اين داستان احساس
مي كند. شما متوجه شديد كه آشنايي با ((موتور سيكلت شخصي)) چقدر اهميت دارد. بدين معنا كه علاوه بر تيراندازي بايد
خودتان را نيز بشناسيد. كيفيت را يگانه مرجع غير قابل عدول براي عملكرد بدون نقص ديديد. آموختيد كه جايي براي كوتاهي در
12
مينك يم هفاضما هم فوراً ا : خداوند در حركت برجسته تبديل يك هدف به مشتي گردو غبار نيز وجود دارد، زماني كه به اندازه
همين كار تا تحقق يك رويا فاصله داريد.آمادگي رواني در تيراندازي
روانشناسان بر اساس تحليل انواع نظام هاي ورزشي، تيراندازي به اهداف پروازي را ورزشي با مولفه هاي فني پيچيده و نيازمند
مهارتهاي زياد ارزيابي كرده اند. حتي تيراندازان فعال هم غالبا از اين مولفه هاي فني پيچيده غافل مي شوند. ولي چطور امكان
دارد كه يك تيرانداز از ارزش فني واقعي اين ورزش آگاه نباشد؟
آيا فقط استعداد مهم است؟
به هرصورت اين ورزش يك فعاليت سخت، مستمر، هوشمند و..... است.
تيقفوم گام به گام به سوي : هنر تيراندازي تمريني
به طور كلي دو روش براي تيراندازي به يك هدف وجود دارد كه البته كاملا با يكديگر تفاوت دارند:
ابيرقت تسخن روش "غريزي" است و از اين جهت آن را روش هنري تمرين تيراندازي مي نامند. اين روش اگر چه امكان اصابت
به اهداف زيادي در فواصل معين را فراهم مي كند ولي هيچ اطميناني از موفقيت در هدف بعدي ندارد! بنا براين تيراندازي كه مي
خواهد سكوهاي نخست در سطح مسابقات بين المللي جهاني يا حتي المپيك را كسب كند، نمي تواند به اين روش اطمينان كند.
البته مهارت، غريزه و توانايي طبيعي در اين روش وجود دارد ولي حيطه آن محدود است. تعداد زيادي از تيراندازان خوب در سطح
جهان از اين روش استفاده مي كنند.
هك روش ديگر مربوط به تيراندازي است "اصابت همه اهداف" جزء مهمترين اولويت هاي اوست. واضح است كه مهارت، غريزه و
توانايي طبيعي براي رسيدن به اين هدف كافي نيست و تيرانداز بايد يك روش ويژه را به خوبي فرا گرفته و در آن مهارت پيدا كند.
در عين حال بايد بهترين توانائيهاي فكري و آمادگي بدني خود را بكار گيرد. عملكرد "غريزي" به تنهايي كافي نمي باشد!
"تيرانداز" با پيگيري اين روش، "آگاه" مي شود كه كل فعاليت تيراندازي را بايد با ريزترين جزئيات بر مبناي هماهنگي رواني و
غريزي به نحوي فرا بگيرد كه حتي پس از ده بار اجراي آن كه معمولا در مسابقات اتفاق مي افتد نيز امكان اجراي دقيق و موفقيت
آميز را داشته باشد. تيرانداز بايد بداند كه عملكرد او همواره فقط چند دهم ثانيه طول مي كشد اما اين حقيقت او را آزرده نمي
كند زيرا آگاه است كه اين مسئله جزء ويژگيهاي اساسي ورزش مورد علاقه اوست. تيراندازي موفق خواهد شد كه در تمريناتش
روي اين مسئله كار كرده و بتواند "زمان ذهني خود را توسعه داده" و اين چند دهم ثانيه را به يك زمان بي پايان تبديل كند.
با توجه به اين نكته آشكار مي شود كه فقط چند ورزش هستند كه ويژگي هاي مشابهي از نظر سرعت، پيچيدگي اجرا يا مهارتهاي
نامعمول در هماهنگ سازي رواني و توانايي تكرار دارند كه ورزشكار در تمام طول مسابقه به آنها نياز دارد.
ولي آيا فقط استعداد اهميت دارد؟
هك بررسي عقايد و ديدگاه عمومي افراد درگير تيراندازي، تماشاچيان و رسانه ها نشان مي دهد اين افراد نمي توانند ارزيابي درستي
از پيچيدگي اين ورزش براي فرد تيراندازي داشته باشند كه مي خواهد عملكرد خود را به سطح اعلي در ارزش و اهميت برساند.
1
2
به هر صورت، اين ورزش يك فعاليت سخت، مستمر، هوشمند و ... است. يك تيرانداز خوب به صورت مستمر تمرين مي كند تا
سطح فني خود را "همواره بالا" نگه دارد كه از نقطه نظر عيني، هميشه كار ساده اي نيست. او اهداف را با اطمينان از اينكه چگونه
مي تواند آنها را كنترل كند، پيش بيني مي نمايد، حتي يك لحظه نبايد به خود ضعف راه بدهد. هشياري و آگاهي اش نسبت به
آمادگي حضور در مسابقه به هيچ وجه دچار ترديد نخواهد شد. به عبارت ديگر تيرانداز مي داند كه همواره بايد ثبات ذهن داشته
باشد تا بوسيله آن بتواند فعاليتش را از نقطه نظر فني تحت كنترل كامل داشته باشد بويژه هنگامي كه تيرهايش به اهداف اصابت
مي كنند. او مي داند كه اگر به صورت مستمر تكنيك خود را كنترل نكند، دير يا زود گرفتار يك مشكل تكنيكي مي شود كه زمان
زيادي براي اصلاح آن لازم خواهد بود.
تيراندازي كه اهميت كنترل مستمر شرايط فني خود را مي داند در زمان تمرين فعال تر خواهد بود. او نه تنها از خود مي پرسد
((چند هدف را زده ام؟)) بلكه سئوال مي كند ((چگونه اين اهداف را زده ام؟)) كه اين سؤال به روش او مربوط است. به محض
اينكه يك تيرانداز متوجه شرايط احساسي نامطمئن خود شود، تلاش مي كند علت فني اشتباه خود را پيدا كند. در غير اينصورت
سايه اي از ترديد به تفكرات او راه پيدا مي كند. اين سايه ناشي از يك مشكل حل نشده است كه مي تواند باعث صدمه بيشتري به
عملكرد صحيح تيرانداز شود، بنابراين بايد به سرعت، با مسئوليت و شفافيت آنها را بر طرف نمود. اينها دقيقا همان شرايط احساسي
هستند كه موجب خطاي تيرانداز مي شوند.
يك تيرانداز حسابگر، مثل ساير افراد مرتكب اين اشتباه نمي شود كه هدف اصابت نشده را دوباره در خواست كرده و آن را يك بار،
دوبار..... يا تا ده بار بزند و اعتقاد پيدا كند كه مشكل حل شده است. او مسير خود را كه شامل هدف مذكور است ادامه خواهد داد
ولي نه در آن لحظه! تيرانداز حسابگر اين قدرت را دارد كه در اولين فرصت توقف كرده، فكر كند، وضعيت را تحليل كرده و سپس
جلسات تمرين خود را برنامه ريزي نمايد. او بايد اين كار را به تنهايي انجام دهد تا ديگران را سرزنش نكرده و به علاوه تمرين
انفرادي موجب مي شود كه ساير تيراندازان نيز روي او تاثيري نداشته باشند، نبايد محدوده زماني تعيين كند. توجه به همين
ويژگي هاست كه يك تيرانداز با هوش و آماده را از ساير تيراندازها متمايز مي كند. آمادگي فني باعث مي شود كه تيرانداز از
مهارتهاي خود آگاه بوده و نقطه قوتش همان "اعتماد به نفس" باشد. او به آرامي و با نوعي احساس لذت منتظر لحظه اي مي ماند
كه پا روي جايگاه خواهد گذاشت. با اطمينان مي داند كه چطور مي تواند پرواز هدف را متوقف كند و مي داند كه مطمئنا آن را
متوقف خواهد كرد.
3
سفن هب اعتماد
دانش آموزي كه مي داند به خوبي براي امتحان آماده است، در وضعيت روان شناختي مشابهي قرار دارد. او با خوش بيني، سهولت،
اطمينان و آگاهي از توانايي هايش با امتحان مواجه مي شود. او مي داند كه اين آمادگي با موفقيت حتمي همراه خواهد بود. البته
اين احتمال نيز وجود دارد كه همان دانش آموز فقط چند روز بعد با امتحان ديگري مواجه شود كه مي داند به خوبي براي آن
آماده نيست. بدين ترتيب نامطمئن و مضطرب شده و هيچ كمك روانشناسي در دنيا وجود ندارد كه بتواند براي غلبه بر اين
"ناراحتي و ترديد ذهني" ناشي از آمادگي ضعيف به او كمك كند.
وحشت، اضطراب، ترديد .... اطمينان: معناي اينها چيست؟
اكنون مي خواهيم شرايط احساسي يا رواني را درك كنيم كه ذهن يك تيرانداز را هنگام مسابقه در اختيار دارند. ابتدا ببينيم لغت
نامه در تعريف اين واژه ها چه مي گويد:
A.
وحشت: واكنشي كه ناگهان موجب توقف ذهن و بدن در پاسخ به يك خطر واقعي يا خيالي شده و قدرت عكس العمل را
از فرد گرفته و او را به اقدامات غير قابل كنترل وامي دارد.
B.
اضطراب: هيجان ناشي از يك ترديد عذاب آور.
C.
ترديد: وضعيتي كه به دليل الگوي حل مسئله نامناسب و/ يا ضعف در يادگيري اين الگو منجر به كاهش احتمال موفقيت
خواهد شد.
D.
اطمينان: حالت مثبت ذهن بدون خطرات واقعي يا خيالي. وقتي اين حوزه شرايط احساسي (خشم، اضطراب، ترديد) را
تحليل مي كنيم، در درجه اول، ترديد را داريم كه با افزايش شدت، به "اضطراب" و سپس به "وحشت" تبديل مي شود.
تعريف "ترديد" از نظر معنا بسيار روشن مي باشد، كه در بالا ديديم. بنابراين در خصوص تيراندازي با اين مشكل
مواجهيم كه چگونه مي توان يك هدف را به طور مستمر و يكنواخت مورد اصابت قرار داد. اگر چه در صورتي كه نتوانيم
مسئله را به خوبي تعريف و حل كرده و يا بخواهيم مسئله را حل كنيم ولي الگوي حل مسئله را به خوبي ندانيم، در هر
دو حالت خود را در وضعيت " ترديد" درباره نتيجه اقدام خود قرار داده ايم. اگر اين شرايط ادامه پيدا كند ممكن است
باعث ((اضطراب)) شده و در موارد حاد به ((وحشت)) تبديل شود.
هلئسم لح الگوي
ديشاب هنگام ارزيابي سطح فني خود، بي رحم .... اين امر به شما كمك خواهد كرد. اكنون مي خواهيم تحليل وجود رابطه ميان
آمادگي فني و پايداري رواني را به پايان ببريم. ((اطمينان)) مطلق يك حالت ذهني است كه براي تيراندازي موثر با هشياري كامل
نسبت به توانائي ها بايد وارد آن شد. تيرانداز با مشكلاتش مواجه شده، آنها را حل كرده، الگوي حل مسئله براي تكامل را فرا گرفته
و روي جايگاه قدم مي گذارد، او مطمئن است كه ((بازي را در اختيارد دارد)) و توانايي لازم براي اين كار در او وجود دارد! هدف
4
با چه ديدگاهي به جايگاه تيراندازي نزديك مي شويم؟
كيب هلئسم مثال كوتاه در توضيح اين ه ما كمك مي كند: سوابق امتيازات تمريني و مسابقه اي شما نشان مي دهد كه ميانگين
22 از 25 بوده است بنابراين لازم است بسيار شديد روي تكنيك تيراندازي خود تمرين كنيد. حال اگر / اهداف مورد اصابت شما 5
در يك مسابقه 24 امتياز از 25 امتياز بدست آورديد، خوب است ولي نبايد فورا به سراغ دوستان خود رفته و براي آن ها توضيح
دهيد كه عدم كسب آن يك امتياز، ناشي از يك هدف احمقانه بوده است. در عوض از خود بپرسيد چه عامل فني و چه شرايط
22 از 25 امتياز، 24 هدف را بزنيد. اين دو ديدگاه كاملا متفاوت هستند. در حالت اول شما / ذهني به شما اجازه داد كه بجاي 5
نشان مي دهيد كه فقط به دنبال امتيازات بي فايده هستيد و با خود فكر مي كنيد كه كار من ارزش زيادي دارد زيرا 24 هدف را
زدم. اما حالت دوم نشانه تمركز بر بهبود مستمر مهارتهاي فني شما است. اينكار فايده زيادي داشته و حالتي از رضايتمندي به شما
مي دهد.
در اينصورت ديدگاه شما نسبت به مسابقه صحيح تر و دقيق تر بوده و براي خودتان هدف خوشايندي تعيين كرده ايد كه در ذهن
شما شكل مي گيرد. اگر در باره نتيجه تيراندازي شرط بندي كنيد، حتي نيم امتياز بهتر نخواهيد شد. ايجاد انتظارات غير واقعي
2 هدف را در هر مسابقه از دست خواهيد داد. اگر / موجب نوعي اضطراب مي شود. بنا بر اين پيش بيني كنيد كه بطور ميانگين 5
اين عدد به صفر رسيد شگفت زده نشده و خود را كنترل كنيد البته احساس رضايتمندي اشكالي ندارد اما نبايد فرآيند هاي
معمول رواني خود را تحت تاثير اين موفقيت قرار دهيد.
جالب است ولي پذيرفتن يك ضعف ذهني، ساده تر از يك ضعف فني است. در ورزش تيراندازي مي بينيم كه تيراندازها بطور كامل
توانائيهاي فني خود را دنبال مي كنند شايد به اين دليل كه آنها براي كسب امتياز 25 تلاش كرده و امتياز ضعيف را به ((تزلزل
ذهني)) نسبت مي دهند.
دياب البته آنها خوشحال باشند كه اين ادعا صحت ندارد. اين تيراندازها گمان مي كنند كه ارائه توضيح رواني براي مشكل آنها، حل
آن را ساده تر مي كند، در حاليكه چنين نيست. مشكلات رواني ((واقعي)) براي يك تيرانداز به دشواري قابل حل خواهد بود
بنابراين مراقب باشيد يك مشكل فني معمولي را به يك مشكل خيالي تبديل نكنيد. شما بايد به كمك يك تحليل عميق و دقيق،
مشكل واقعي خود را شناسايي كنيد. از سوي ديگر مشكلات رواني واقعي، مهم، پيچيده و دشوار، كاملا متفاوت هستند. اين
مشكلات براي تيراندازاني اتفاق مي اقتند كه مهارت فني عالي خود را با پيروزي در رقابتهاي مهم بين المللي اثبات كرده اند ولي
ناگهان متوجه مي شوند كه ديگر نمي توانند پيروز شوند. تحليل اين موارد به دو نكته اساسي منجر مي شود:
5
A-
تيرانداز مذكور اگر چه از نظر تئوري داراي يك روش بهينه تيراندازي است، نمي تواند آنرا بطور صحيح بكار ببرد.
B-
وترب زكرمت انائيهاي رواني او براي مولفه هاي ضروري، بشدت مختل شده و امكان حفظ آنها وجود ندارد. در اين شرايط
روشهاي متدوال براي حفظ تمركز به او كمكي نخواهد كرد و همكاري نزديك ميان روانشناس و مربي مي تواند بهترين
نتيجه را داشته و به تيرانداز كمك كند كه از باتلاق مذكور خارج شود. به خوبي تلاش كنيد تا "محل" خطاهاي خود را
تعيين كنيد. شايد تا اينجا گمان كنيد كه ما براي آمادگي رواني اهميت نسبي قائل هستيم در صورتيكه چنين نيست. ما
تلاش داريم به تيرانداز كمك كنيم تا خطاهاي فني خود را به وضعيت رواني نسبت ندهد. اين مسئله براي تيراندازاني
مهم است كه نمي توانند عملكرد خود را استمرار دهند. چنين استدلالهايي بسيار خطرناك بوده و ممكن است شما را در
مسير نادرست پيش ببرد. تيرانداز از مشكل واقعي خود غافل شده و با تبديل مشكل فني به مشكل رواني، وقت خود و
ساير افراد را بيهوه تلف مي كند. براي توضيح ديدگاه خود نسبت به اين موضوع تاكيد مي كنيم كه ما طي سالهاي اخير
جزء اولين كساني بوديم كه لزوم مساعدت حرفه اي مستمر از طريق يك متخصص روانشناسي ورزشي را تبليغ كرده ايم.
ما فعاليت اين افراد را مفيد دانسته و تحت شرايط زير از آن حمايت خواهيم كرد:
A-
شرط نخست آن است كه متخصص روانشناسي ورزشي به يك متخصص ((روانشناسي تيراندازي)) تبديل شود.
روانشناسان حرفه اي مي دانند كه براي كمك به تيرانداز جهت حداكثر استفاده از مهارتهاي فني او، تخصص در
"روانشناسي ورزشي" به تنهايي كافي نيست. روانشناس بايد با تيراندازي آشنا بوده و با تيراندازان و "تيم فني" همراه
باشد او بايد ويژگيهاي تيرانداز، جزئيات شخصيتي و ...... را علاوه بر شرايط احساسي "درك" كند. بعلاوه او بايد خطاهاي
فني تيرانداز را تشخيص دهد و بدين ترتيب كارآيي موثري داشته باشد. در اينجا از يك روانشناس حرفه اي ياد مي كنيم
كه بواسطه فعاليت مستمر توانست دنياي تيراندازي به اهداف پروازي را شناخته و به آن نفوذ كند. ما لحظات موفقيت و
Alberto cei تجربيات ارزشمندي را با هم تقسيم كرده ايم: پروفسور
B-
ت ديابن ميت شرط دوم آنست كه وجود روانشناس در يرانداز را از بهبود ويژگيهاي فني غافل كند. يكي از متداول ترين
تجربيات در اين حوزه آنست كه تيرانداز نزد روانشناس رفته و چنين مي گويد: ((من نمي توانم كارآيي تمرينات را در
مسابقه تكرار كنم، ميانگين اهدافي كه در مسابقه مي زنم حداقل يك يا دو هدف كمتر از تمرينات است)) و آنها نهايتاً
مي گويند ((بايد روي وضعيت ذهني خودم كار كنم)) مي توانيم شرط ببنديم كه آنها در صورت دسترسي به يك
روانشناس، فورا به او مراجعه خواهند كرد. ما اعتماد داريم كه اين تيراندازان نيازي به روانشناس ندارند بلكه بايد با تواضع
براي تشخيص ضعف هاي فني خود تلاش كنند.
تيتمرين و مسابقه بايد با ذهن مشابه و با توجه به زمان مورد نياز (حدود 25 دقيقه) براي يك گروه تيرانداز 6 نفره انجام
شود.
6
دياب هب نف اين تيراندازان ياد آوري نمود كه مشكلات ي غالبا بوسيله شرايط مطلوب، مثلا مكان تمرين، تمرين انفرادي يا همراه
با دوستان صميمي، پوشانده مي شوند. در چنين شرايطي نقاط مرجع مثبت، تيرانداز را احاطه مي كنند. هيچ فشاري وجود
ندارد و وضعيت رواني بسيار مطلوب است. ما در تمرين هستيم و از دست دادن يك هدف عواقب عملي ندارد زيرا فقط داريم
تمرين مي كنيم. وجود اين حالت ذهني همراه با وضعيت هاي مطلوب خارجي و روان شناختي به سادگي اين تصور را بوجود
مي آورد كه همه چيز به خوبي پيش مي رود. در اين صورت تنها عامل كنترل براي تيرانداز اين است كه آيا هدف را زده است
يا خير ولي چگونگي اين كار مطرح نخواهد بود. بعلاوه در شرايط مطلوب امكان اصابت اهداف، بيشتر مي شود. و در نتيجه
اين شرايط موجب پوشاندن مشكلات فني خواهد شد. و لحظه اي كه خود را در مسابقه ببنيم، همه چيز ناگهان تغيير مي
كند: تنش رواني براي آغاز ((مسابقه)); محدوده تيراندازان (حتي زماني كه يكسان هستند، ما آن ها را متفاوت مي بينيم); هم
تيمي ها (كساني كه ما انتخاب نكرده ايم و احتمال دارد از آن ها خوشمان نيايد); ((ارزشي كه از دست دادن هدف دارد)) ،
(از دست دادن يك هدف هنگام تمرين اهميتي ندارد .... ولي اكنون اينطور نيست. ما اكنون در حال مسابقه هستيم .....
مشغول مسابقه! لغت مسابقه در ذهن ما تكرار مي شود) و درست در همين موقع است كه مشكلات فني ((پوشيده)) ظاهر مي
شوند. اين شرايط استرس آور موجب مي شود كه محدوديت هاي فني قديمي دوباره مشهود گردند. بدين ترتيب اعتماد به
نفس تيرانداز آسيب مي بيند و كارآيي او ضعيف مي شود اين مسئله كاملا طبيعي است.
لاكشم اگر ت عدم آرامش رواني پس از كار متمركز و دقيق روي تكنيك تيرانداز بر طرف نشوند (موارد بسيار نادر) با كمك
يك روانشناس مي توان مشكلات را بر طرف نمود. البته تصميم گيري صحيح در اين باره براي فرد تيرانداز بسيار دشوار است.
يلبق لصف ب بلطم را با اين ه پايان رسانديم كه ما با چند جنبه روان شناختي از تيراندازي سروكار داريم و هم چنين چند
نكته عملي در اين فصل ارائه كرديم. اكنون جنبه هاي رواني تيراندازي را به روش عملي بررسي مي كنيم. همانطور كه متوجه
شده ايد، تحليل قبلي براي توضيح يك جنبه عملي بسيار مهم صورت گرفت: اين مسئله نوعي حالت سردرگمي است كه باعث
مي شود شما مشكلات را به تزلزل رواني نسبت بدهيد و نتيجه آن بروز خطاهاي فني، ساده يا پيچيده مي باشد. به همين
دليل است كه اگر مشكلات فني مذكور بر طرف شوند، تزلزل رواني ناپديد يا بشدت ضعيف مي شود. ما در طول سالهاي
تمرين، به دفعات با اين وضعيت مواجه شديم.
حيحص ركفت درباره معناي توانايي .
در پايان گرد هم آيي نظري و عملي، يكي از افرادي كه نكاتي متفاوت با تجربيات چند ساله خود فرا گرفته بود، نزد گروهي از
دوستان تيراندازي آمد و در حاليكه لبخند مي زد گفت: پيش از اين گردهم آيي، من هنگام تفكر موقع مسابقه، حالت چهره
بسيار متمركزي داشتم. البته اين كار را بيشتر براي تاثير گذاشتن روي رقبا انجام مي دادم. اكنون متوجه شدم كه من اصلا در
باره چيزي فكر نمي كردم و انديشه هايم بدون كنترل سرگردان بوده اند. و يكي از چيزهايي كه ذهنم را مشغول مي كرد
تكرار اين فكر بود: ((مراقب باش كه خطا نكني. در غير اينصورت مسابقه را خواهي باخت.)) به همين سادگي بود كه من عنصر
7
افكار خوب:
•
چيزهايي وجود دارند كه روي آن ها تمركز خواهم كرد.
•
منك يم ركف من در باره هدف .
•
منك تصاوير ذهني دارم كه بايد در ذهن خود باز سازي .
•
روي موارد لازم تمركز كرده ام.
•
زمان به سرعت مي گذرد و جايي براي تزلزل و انحراف وجود ندارد ..... تقريبا نوبت من است كه تيراندازي كنم.
يفنم افكار :
•
ط وري عمل كرده ام كه براي تاثير گذاري روي رقبا فكر كرده بودم.
•
من در باره هيچ چيز فكر نكردم.
•
افكارم سرگردان است.
•
متفگ به خودم : (( هدف را از دست نده)).
•
هجيتن هب نم)) دور)) فكر كردم.
•
به نتيجه نهايي مسابقه فكر كردم.
دينك زكرمت رت عيرس هك ديريگب ياد ....... با تمرين شروع كنيد.
زج دينك فرض ء آن تيراندازاني هستيد كه الگوي رفتاري طبيعي دارند.
در اين شرايط افكار روي اقدامات تاثير گذاشته و حتي مي تواند مانع اجراي برخي اقدامات شود. در اين شرايط مساعدت رواني
ضروري است. بنا براين تيرانداز بايد از اهميت انديشه هاي خود آگاه باشد. او مي داند كه با استفاده درست از تفكرات خود مي
تواند بهترين نتيجه را از يك تكنيك معين بگيرد. او نبايد نامطمئن باشد. انگيزه فردي و تمايل زيادي دارد كه روي جايگاه رفته و
هدف ها را بزند. او خوشبين، راحت، مطمئن بوده و از توانايي هاي فني خود آگاه است. شما بايد در اين وضعيت باشيد و تفاوتي
نمي كند كه مي خواهيد جلسه تمرين را شروع كنيد يا مسابقه. هر گاه كه اين احساس را نداشتيد بايد فكر كنيد كه چرا چنين
8
صب بايد خاطر نشان كنيم كه كتاب هاي زيادي در مورد تمركز و آسايش ورت عملي وجود دارد.
فلسفه هاي شرقي همگي روي روش هاي تمركز و آسايش تاكيد دارند. البته اگر فقط به يك كمك براي تيراندازي به ،zen ، يوگا
اهداف پروازي متكي باشيد، همه نيازهاي شما بر آورده نخواهد شد. آشنايي با انديشه هاي متفاوت به شما كمك مي كند كه جنبه
هاي متفاوت زندگي شامل تيراندازي را با ديدگاهاي متفاوت بينيد.
ينك به همين دليل بهتر است با يك روانشناس ورزشي مشورت د. او مي تواند موارد مفيدي به شما بياموزد و توانايي هاي تمركز و
آسايش را فقط تا ميزاني كه نياز داريد در شما تقويت كند. به عنوان مثال شما را قادر مي سازد كه 25 دقيقه يعني در طول زمان
يك مسابقه عملكرد صحيح و دقيق داشته باشيد. در عين حال مهارتهاي تبديل تمركز به آسايش را طي همين 25 دقيقه به شما
مي آموزد.
كينكت شما بايد متقاعد شويد كه هنگام تمرين كارهاي زيادي داريد كه بايد انجام دهيد و بايد مهارتهاي رواني و خود را براي
همين مدت 25 دقيقه تقويت و هماهنگ نماييد. اكنون مي خواهيم زمان يك دور مسابقه را براي يك تيرانداز تحليل كنيم. او
حدود 21 دقيقه در حالت آماده باش و 4 دقيقه و 40 ثانيه روي جايگاه مشغول تيراندازي است. اكنون اين زمان را به يك بار
روي جايگاه رفتن تبديل مي كنيم. تيرانداز حدود 2 دقيقه و 40 ثانيه در آماده باش و 35 ثانيه مشغول تيراندازي است پس با
زمانهاي كوتاهي سرو كار داريم كه همراه با قابليت فني، امتياز شما را تعيين خواهند كرد. اكنون ببينيم طي اين زمان كدام كارها
را نبايد انجام داد:
-
نبايد اهميت بيش از اندازه اي براي فعاليتهاي خود قائل شويد. شما فقط مشغول انجام يك ورزش هستيد كه
ارتباطي به زندگي، عشق يا شرف شما ندارد. تيراندازي فقط يك ورزش است .
-
ديابن خ اشتباهات ود را بيش از اندازه جدي بگيريد. اشتباهي كه اتفاق افتاد مربوط به زمان ((گذشته)) بوده و
تحليل و تصحيح آن مربوط به زمان ((آينده)) است. نبايد اجازه دهيد اين اشتباهات روي ((وضعيت فعلي)) شما
تاثير بگذارد.
-
ديشاب نبايد عجله داشته . هر دور مسابقه حدود 25 دقيقه طول مي كشد. نتيجه اين مسابقه وابسته به عملكرد
شما در لحظات مختلف اين زمان است.
-
از شكست خوردن نهراسيد. شكست يك تنبيه نبوده بلكه يك اتفاق متداول در مسير موفقيت شماست.
-
دينكن هجوت به سر نوشت رقيب خود . در تيراندازي رقيب وجود ندارد. هر تيرانداز بايد پاسخ خود را به
توانائيهايش براي اجرا يا عدم اجراي خواسته هاي خود پيدا كند.
9
-
نبايد در مورد نتيجه يك دور مسابقه يا از آن بدتر در باره نتيجه كل مسابقه فكر كنيد. حتي بهترين تيراندازان
هم نمي توانند نتيجه يك دور مسابقه را بدانند چه رسد به كل مسابقه. فقط بايد به نتيجه اصابت هر هدف فكر
كنيد.
-
دننك تكرح نبايد به افكار خود اجازه دهيد بدون كنترل ، در اينصورت هدف از ذهن شما بيرون مي رود.
دينك رپ بسانم براي جلوگيري از وقوع شرايط فوق بايد زمان انتظار ميان دفعات تيراندازي را با افكار مفيد و الگوهاي رفتاري . فقط
كافيست توصيه هاي متخصصان روانشناسي را اجرا كنيد. نقطه قوت اين توصيه ها آن است كه در مورد ساير تيراندازان امتحان
شده و موثر بوده اند بنابراين مي توانيد با خيال آسوده به آنها اطمينان كنيد. البته مي توان الگوهاي مذكور را به نوعي اصلاح كرد
تا با شخصيت و خواست هاي شما هماهنگ شود اما در هر حال نتيجه آنها بايد شما را قادر كند كه در زمان 2 دقيقه و 40 ثانيه
ميان يك بار تيراندازي روي جايگاه و حضور مجدد در جايگاه، تفكر صحيحي داشته باشيد. اكنون اين زمانهاي انتظار را در دو
بخش مهم ارزيابي مي كنيم:
آرامش
فرض كنيم فعاليت روي جايگاه را همين لحظه تمام كرده ايم و انرژي هاي رواني و فيزيكي را به صورت انفجاري مصرف كرده ايم
حال بايد اين انرژي ها را در فاز آرامش، مجدداً كسب كنيم. حالا بايد فورا در چند دهم ثانيه ذهن خود را به طور كامل تخليه
كنيم. اين كار فقط با كمك يك روانشناس و طي حدود 8 هفته جلسات تمريني امكانپذير خواهد شد. هدف از اين كار آن است كه
براي چند لحظه ذهن خود را تا آنجا كه امكان دارد از تيراندازي دور كنيم تا فشارهاي مربوط به آن بر طرف شوند. همچنين مي
توان از دستور العمل زير استفاده كرد:
1- ات چشمهاي خود را به سمت پايين دوخته و به آرامي 10 بشماريد. 15 ثانيه
2- رخ سه بار نفس عميق كشيده و روي صداي ورود و وج هوا به ششهاي خود تمركز كنيد. 15 ثانيه
3- ات هبترم دو 10 شمرده و آنها را با رتيم تنفس خود همزمان كنيد. 30 ثانيه
4- يك صحنه تاثير گذار در ذهن خود تصور كنيد كه شما را شاداب مي كند. 20 ثانيه
كل زمان آرامش 80 ثانيه
زكرمت:
اكنون توانسته ايم انديشه هاي خود را طي مدت يك دقيقه، از تيراندازي و پيامدهاي آن دور كنيم. اگر نتوانيد اينكار را انجام دهيد
بدين معناست كه روش انجام آن را به خوبي فرا نگرفته ايد و بايد در اين راه تلاش كنيد. زيرا ناتواني در انجام آن امكان ورود ساير
تفكرات مخرب را به ذهن شما فراهم مي كند.
حالا به مرحله اي رسيده ايد كه بايد قبل از گام گذاشتن روي جايگاه، مرحله تمركز را انجام دهيد.
10
1- ديوش دوباره بايد از مرحله رواني خارج شويد و به فضاي تيراندازي وارد . براي اينكار به بالا نگاه كرده و چشم هاي خود را به
سرعت باز و بسته نمائيد. در همين زمان با اراده و به صورتي مصمم بايد اسلحه را در دست خود بفشاريد. هنگام نزديك شدن به
نوبت بعدي تيراندازي مي توانيد اين كارها را همزمان انجام دهيد. 15 ثانيه
2- نشف هبعج دو گ برداشته و به دقت آنها را بررسي كنيد. كيفيت، قدرت و قابليت آنها كه شما را در فعاليت پيروزمندانه تان
كمك مي كند، تحسين كنيد. 10 ثانيه
3- هدف در حال پرواز و اقدام به تيراندازي را در ذهن خود مجسم كنيد. در اينجا بايد هر آنچه آموخته ايد به كار ببريد. مثل اين
است كه تيراندازي را واقعا در ذهن خود انجام مي دهيد. 20 ثانيه
4- هنوز نيم دقيقه تا رسيدن به زمان تيراندازي وقت داريد. آرام بمانيد. اكنون به هدف هايي كه در حال پرواز هستند نگاه كنيد.
از اين لحظه به بعد هر آنچه هنگام تيراندازي انجام مي دهيد را روي هدفهاي نفر قبلي تصوير سازي كنيد. لحظه مورد نظر نزديك
مي شود و شما سرنوشت هدف را تعيين مي كنيد. 25 ثانيه
5- فقط چند ثانيه تا قدم گذاشتن روي جايگاه فاصله داريد. عينك دودي و كلاه خود را تنظيم كرده و دستهاي خود را خشك
كنيد. جايگاه خالي و نوبت شماست. 10 ثانيه
زكرمت كل زمان 80 ثانيه
فعاليت روي جايگاه:
ديوش رقتسم روي جايگاه رفته و . آن را جايگاه خودتان در نظر بگيريد. بايد استقرار محكم پاهاي خود را روي جايگاه حس كنيد.
نگاه و توجه خود را متمركز كنيد. يك يا دو فشنگ درون تفنگ قرار دهيد وقتي تفنگ را مي بنديد نفس عميق كشيده و وضعيت
صحيح را اتخاذ كنيد. وقتي نيمي از نفس را بيرون داديد، در خواست پرتاب هدف كرده و تا اتمام تيراندازي نفس خود را نگاه
داريد. ظاهر شدن هدف فقط علامتي براي شروع فعاليت شماست و فعاليت شما نيز اجراي كامل تكنيكي است كه خودتان طراحي
كرده ايد. آرام بمانيد، تمركز كنيد و همين مراحل را براي ساير اهداف بدون توجه به نتيجه هدفهاي قبلي تكرار كنيد. 35 ثانيه
پس از هشتمين حضور در جايگاه، دور تمام مي شود. بايد آرام شده و ذهن خود را تا حد امكان از فعاليتهاي قبلي خالي كنيد.
جلوي هر نوع انديشه مثبت يا منفي نسبت به دور قبلي را بگيريد. پيش از اتمام مسابقه نبايد درباره علت از دست دادن هدفها فكر
كنيد. در صورت امكان، ربع ساعت با چشمان بسته استراحت كنيد. در صورت نياز مي توانيد به آرامي چيزي بنوشيد. اكنون آماده
ايد تا مجددا وارد دنياي تيراندازي شويد.
اگر در باره نكته اي پيرامون دور قبلي ابهام داريد، حالا بايد با مربي خود مشورت اما از حالت آرامش خارج نشويد. از يك مسابقه
تا مسابقه بعد چه كار بايد بكنيد؟
11
ديشاب يعيبط سعي كنيد تا حد امكان . از بحثهاي داغ اجتناب كنيد. شادابي خود را حفظ كنيد. در باره تيراندازي و اهداف ناموفق
با ديگران صحبت نكنيد. به موسيقي دلخواه خود گوش كنيد. مطالعه كنيد و ..... 20 دقيقه پيش از دور بعدي كمي حركات
كششي انجام دهيد تا ماهيچه هايتان فعال شوند. كمي نرمش كنيد. 10 دقيقه قبل از رفتن به جايگاه، هر آنچه لازم داريد به محل
تيراندازيِ دور بعدي ببريد. اهداف را در حالي كه راحت نشسته ايد تماشا كنيد. آنها همواره آن طور كه شما مي خواهيد نيستند.
شايد كمي بالاتر يا پايين تر باشند. آنها را نگاه كنيد ولي نگذاريد روي شما اثر بگذارد. شما به اندازه اي در تكنيك خود مهارت
داريد كه مي توانيد هدف را در ارتفاع بالا و پايين در حالي كه با دست ديگر خود يك بشكه را نگه داشته ايد بزنيد! يكي از نقاط
قوت شما همين است. همينطور كه منتظر نوبت خود هستيد چند بار تيراندازي را به صورت ذهني شبيه سازي كنيد.
بسانم آمادگي بدني در زمان
وقتي دو تيرانداز از تكنيك مشابهي استفاده مي كنند، كسي برنده مي شود كه آمادگي فيزيكي و استقامت ورزشي بهتري دارد.
تمرينات فيزيكي بايد بخشي از زندگي روز مره شما باشد. فعاليتهايي مثل شنا و دويدن به افزايش توان هوازي و تقويت ماهيچه
هاي شما كمك مي كند. اين فعاليتها را دو يا سه بار در هفته، هر بار 60 تا 80 دقيقه انجام دهيد.
يناياپ نخس
و هنر تعمير موتور سيكلت)) zen )) در كتابش تحت عنوان Robert. M. pirsig در پايان دوست دارم ماجراي جالبي را كه
بيان كرده براي شما نقل كنم. شايد عنوان اين كتاب كمي عجيب باشد اما محتواي آن به خوبي عنوان را توجيه مي كند. قهرمان
داستان يك صبح تابستاني همراه با پسر 11 ساله اش سوار موتور سيكلت قديمي و مورد علاقه اش مي شود و دو نفر از دوستان او
هم سوار بر موتور سيكلت ديگري سفر را آغاز مي كنند. آنها بيشتر از نفس سفر لذت مي برند و به مقاصد از پيش تعيين شده
اهميت زيادي نمي دهند. آنها به راه مي افتند و از چشم اندازهاي مختلفي عبور مي كنند. خاطرات و انديشه هاي ذهني اين افراد
مطرح مي شود و ناگهان دوست قهرمان داستان به خاطر خراب شدن موتور سيكلت توقف مي كند. او نمي داند كه چه كار بايد
بكند. سپس عصباني شده و لگدي به موتور مي زند. گوينده اين سئوال را مطرح مي كند كه يك فرد براي تعمير موتور سيكلت
خود چه معيارهايي را بايد در ذهن داشته باشد. سپس به معناي فناوري پرداخته و توضيح مي دهد كه چرا فناوري موجب
عصبانيت مي شود؟
كيفيت به چه معناست؟ چرا نمي توانيم بدون كيفيت زندگي كنيم؟
ك ربص هك سك ره منك يم ركف نم لصف افي براي همراهي با ما در ((گام به گام)) را داشته است، خود را در اين داستان احساس
مي كند. شما متوجه شديد كه آشنايي با ((موتور سيكلت شخصي)) چقدر اهميت دارد. بدين معنا كه علاوه بر تيراندازي بايد
خودتان را نيز بشناسيد. كيفيت را يگانه مرجع غير قابل عدول براي عملكرد بدون نقص ديديد. آموختيد كه جايي براي كوتاهي در
12
مينك يم هفاضما هم فوراً ا : خداوند در حركت برجسته تبديل يك هدف به مشتي گردو غبار نيز وجود دارد، زماني كه به اندازه
همين كار تا تحقق يك رويا فاصله داريد.آمادگي رواني در تيراندازي
روانشناسان بر اساس تحليل انواع نظام هاي ورزشي، تيراندازي به اهداف پروازي را ورزشي با مولفه هاي فني پيچيده و نيازمند
مهارتهاي زياد ارزيابي كرده اند. حتي تيراندازان فعال هم غالبا از اين مولفه هاي فني پيچيده غافل مي شوند. ولي چطور امكان
دارد كه يك تيرانداز از ارزش فني واقعي اين ورزش آگاه نباشد؟
آيا فقط استعداد مهم است؟
به هرصورت اين ورزش يك فعاليت سخت، مستمر، هوشمند و..... است.
تيقفوم گام به گام به سوي : هنر تيراندازي تمريني
به طور كلي دو روش براي تيراندازي به يك هدف وجود دارد كه البته كاملا با يكديگر تفاوت دارند:
ابيرقت تسخن روش "غريزي" است و از اين جهت آن را روش هنري تمرين تيراندازي مي نامند. اين روش اگر چه امكان اصابت
به اهداف زيادي در فواصل معين را فراهم مي كند ولي هيچ اطميناني از موفقيت در هدف بعدي ندارد! بنا براين تيراندازي كه مي
خواهد سكوهاي نخست در سطح مسابقات بين المللي جهاني يا حتي المپيك را كسب كند، نمي تواند به اين روش اطمينان كند.
البته مهارت، غريزه و توانايي طبيعي در اين روش وجود دارد ولي حيطه آن محدود است. تعداد زيادي از تيراندازان خوب در سطح
جهان از اين روش استفاده مي كنند.
هك روش ديگر مربوط به تيراندازي است "اصابت همه اهداف" جزء مهمترين اولويت هاي اوست. واضح است كه مهارت، غريزه و
توانايي طبيعي براي رسيدن به اين هدف كافي نيست و تيرانداز بايد يك روش ويژه را به خوبي فرا گرفته و در آن مهارت پيدا كند.
در عين حال بايد بهترين توانائيهاي فكري و آمادگي بدني خود را بكار گيرد. عملكرد "غريزي" به تنهايي كافي نمي باشد!
"تيرانداز" با پيگيري اين روش، "آگاه" مي شود كه كل فعاليت تيراندازي را بايد با ريزترين جزئيات بر مبناي هماهنگي رواني و
غريزي به نحوي فرا بگيرد كه حتي پس از ده بار اجراي آن كه معمولا در مسابقات اتفاق مي افتد نيز امكان اجراي دقيق و موفقيت
آميز را داشته باشد. تيرانداز بايد بداند كه عملكرد او همواره فقط چند دهم ثانيه طول مي كشد اما اين حقيقت او را آزرده نمي
كند زيرا آگاه است كه اين مسئله جزء ويژگيهاي اساسي ورزش مورد علاقه اوست. تيراندازي موفق خواهد شد كه در تمريناتش
روي اين مسئله كار كرده و بتواند "زمان ذهني خود را توسعه داده" و اين چند دهم ثانيه را به يك زمان بي پايان تبديل كند.
با توجه به اين نكته آشكار مي شود كه فقط چند ورزش هستند كه ويژگي هاي مشابهي از نظر سرعت، پيچيدگي اجرا يا مهارتهاي
نامعمول در هماهنگ سازي رواني و توانايي تكرار دارند كه ورزشكار در تمام طول مسابقه به آنها نياز دارد.
ولي آيا فقط استعداد اهميت دارد؟
هك بررسي عقايد و ديدگاه عمومي افراد درگير تيراندازي، تماشاچيان و رسانه ها نشان مي دهد اين افراد نمي توانند ارزيابي درستي
از پيچيدگي اين ورزش براي فرد تيراندازي داشته باشند كه مي خواهد عملكرد خود را به سطح اعلي در ارزش و اهميت برساند.
1
2
به هر صورت، اين ورزش يك فعاليت سخت، مستمر، هوشمند و ... است. يك تيرانداز خوب به صورت مستمر تمرين مي كند تا
سطح فني خود را "همواره بالا" نگه دارد كه از نقطه نظر عيني، هميشه كار ساده اي نيست. او اهداف را با اطمينان از اينكه چگونه
مي تواند آنها را كنترل كند، پيش بيني مي نمايد، حتي يك لحظه نبايد به خود ضعف راه بدهد. هشياري و آگاهي اش نسبت به
آمادگي حضور در مسابقه به هيچ وجه دچار ترديد نخواهد شد. به عبارت ديگر تيرانداز مي داند كه همواره بايد ثبات ذهن داشته
باشد تا بوسيله آن بتواند فعاليتش را از نقطه نظر فني تحت كنترل كامل داشته باشد بويژه هنگامي كه تيرهايش به اهداف اصابت
مي كنند. او مي داند كه اگر به صورت مستمر تكنيك خود را كنترل نكند، دير يا زود گرفتار يك مشكل تكنيكي مي شود كه زمان
زيادي براي اصلاح آن لازم خواهد بود.
تيراندازي كه اهميت كنترل مستمر شرايط فني خود را مي داند در زمان تمرين فعال تر خواهد بود. او نه تنها از خود مي پرسد
((چند هدف را زده ام؟)) بلكه سئوال مي كند ((چگونه اين اهداف را زده ام؟)) كه اين سؤال به روش او مربوط است. به محض
اينكه يك تيرانداز متوجه شرايط احساسي نامطمئن خود شود، تلاش مي كند علت فني اشتباه خود را پيدا كند. در غير اينصورت
سايه اي از ترديد به تفكرات او راه پيدا مي كند. اين سايه ناشي از يك مشكل حل نشده است كه مي تواند باعث صدمه بيشتري به
عملكرد صحيح تيرانداز شود، بنابراين بايد به سرعت، با مسئوليت و شفافيت آنها را بر طرف نمود. اينها دقيقا همان شرايط احساسي
هستند كه موجب خطاي تيرانداز مي شوند.
يك تيرانداز حسابگر، مثل ساير افراد مرتكب اين اشتباه نمي شود كه هدف اصابت نشده را دوباره در خواست كرده و آن را يك بار،
دوبار..... يا تا ده بار بزند و اعتقاد پيدا كند كه مشكل حل شده است. او مسير خود را كه شامل هدف مذكور است ادامه خواهد داد
ولي نه در آن لحظه! تيرانداز حسابگر اين قدرت را دارد كه در اولين فرصت توقف كرده، فكر كند، وضعيت را تحليل كرده و سپس
جلسات تمرين خود را برنامه ريزي نمايد. او بايد اين كار را به تنهايي انجام دهد تا ديگران را سرزنش نكرده و به علاوه تمرين
انفرادي موجب مي شود كه ساير تيراندازان نيز روي او تاثيري نداشته باشند، نبايد محدوده زماني تعيين كند. توجه به همين
ويژگي هاست كه يك تيرانداز با هوش و آماده را از ساير تيراندازها متمايز مي كند. آمادگي فني باعث مي شود كه تيرانداز از
مهارتهاي خود آگاه بوده و نقطه قوتش همان "اعتماد به نفس" باشد. او به آرامي و با نوعي احساس لذت منتظر لحظه اي مي ماند
كه پا روي جايگاه خواهد گذاشت. با اطمينان مي داند كه چطور مي تواند پرواز هدف را متوقف كند و مي داند كه مطمئنا آن را
متوقف خواهد كرد.
3
سفن هب اعتماد
دانش آموزي كه مي داند به خوبي براي امتحان آماده است، در وضعيت روان شناختي مشابهي قرار دارد. او با خوش بيني، سهولت،
اطمينان و آگاهي از توانايي هايش با امتحان مواجه مي شود. او مي داند كه اين آمادگي با موفقيت حتمي همراه خواهد بود. البته
اين احتمال نيز وجود دارد كه همان دانش آموز فقط چند روز بعد با امتحان ديگري مواجه شود كه مي داند به خوبي براي آن
آماده نيست. بدين ترتيب نامطمئن و مضطرب شده و هيچ كمك روانشناسي در دنيا وجود ندارد كه بتواند براي غلبه بر اين
"ناراحتي و ترديد ذهني" ناشي از آمادگي ضعيف به او كمك كند.
وحشت، اضطراب، ترديد .... اطمينان: معناي اينها چيست؟
اكنون مي خواهيم شرايط احساسي يا رواني را درك كنيم كه ذهن يك تيرانداز را هنگام مسابقه در اختيار دارند. ابتدا ببينيم لغت
نامه در تعريف اين واژه ها چه مي گويد:
A.
وحشت: واكنشي كه ناگهان موجب توقف ذهن و بدن در پاسخ به يك خطر واقعي يا خيالي شده و قدرت عكس العمل را
از فرد گرفته و او را به اقدامات غير قابل كنترل وامي دارد.
B.
اضطراب: هيجان ناشي از يك ترديد عذاب آور.
C.
ترديد: وضعيتي كه به دليل الگوي حل مسئله نامناسب و/ يا ضعف در يادگيري اين الگو منجر به كاهش احتمال موفقيت
خواهد شد.
D.
اطمينان: حالت مثبت ذهن بدون خطرات واقعي يا خيالي. وقتي اين حوزه شرايط احساسي (خشم، اضطراب، ترديد) را
تحليل مي كنيم، در درجه اول، ترديد را داريم كه با افزايش شدت، به "اضطراب" و سپس به "وحشت" تبديل مي شود.
تعريف "ترديد" از نظر معنا بسيار روشن مي باشد، كه در بالا ديديم. بنابراين در خصوص تيراندازي با اين مشكل
مواجهيم كه چگونه مي توان يك هدف را به طور مستمر و يكنواخت مورد اصابت قرار داد. اگر چه در صورتي كه نتوانيم
مسئله را به خوبي تعريف و حل كرده و يا بخواهيم مسئله را حل كنيم ولي الگوي حل مسئله را به خوبي ندانيم، در هر
دو حالت خود را در وضعيت " ترديد" درباره نتيجه اقدام خود قرار داده ايم. اگر اين شرايط ادامه پيدا كند ممكن است
باعث ((اضطراب)) شده و در موارد حاد به ((وحشت)) تبديل شود.
هلئسم لح الگوي
ديشاب هنگام ارزيابي سطح فني خود، بي رحم .... اين امر به شما كمك خواهد كرد. اكنون مي خواهيم تحليل وجود رابطه ميان
آمادگي فني و پايداري رواني را به پايان ببريم. ((اطمينان)) مطلق يك حالت ذهني است كه براي تيراندازي موثر با هشياري كامل
نسبت به توانائي ها بايد وارد آن شد. تيرانداز با مشكلاتش مواجه شده، آنها را حل كرده، الگوي حل مسئله براي تكامل را فرا گرفته
و روي جايگاه قدم مي گذارد، او مطمئن است كه ((بازي را در اختيارد دارد)) و توانايي لازم براي اين كار در او وجود دارد! هدف
4
با چه ديدگاهي به جايگاه تيراندازي نزديك مي شويم؟
كيب هلئسم مثال كوتاه در توضيح اين ه ما كمك مي كند: سوابق امتيازات تمريني و مسابقه اي شما نشان مي دهد كه ميانگين
22 از 25 بوده است بنابراين لازم است بسيار شديد روي تكنيك تيراندازي خود تمرين كنيد. حال اگر / اهداف مورد اصابت شما 5
در يك مسابقه 24 امتياز از 25 امتياز بدست آورديد، خوب است ولي نبايد فورا به سراغ دوستان خود رفته و براي آن ها توضيح
دهيد كه عدم كسب آن يك امتياز، ناشي از يك هدف احمقانه بوده است. در عوض از خود بپرسيد چه عامل فني و چه شرايط
22 از 25 امتياز، 24 هدف را بزنيد. اين دو ديدگاه كاملا متفاوت هستند. در حالت اول شما / ذهني به شما اجازه داد كه بجاي 5
نشان مي دهيد كه فقط به دنبال امتيازات بي فايده هستيد و با خود فكر مي كنيد كه كار من ارزش زيادي دارد زيرا 24 هدف را
زدم. اما حالت دوم نشانه تمركز بر بهبود مستمر مهارتهاي فني شما است. اينكار فايده زيادي داشته و حالتي از رضايتمندي به شما
مي دهد.
در اينصورت ديدگاه شما نسبت به مسابقه صحيح تر و دقيق تر بوده و براي خودتان هدف خوشايندي تعيين كرده ايد كه در ذهن
شما شكل مي گيرد. اگر در باره نتيجه تيراندازي شرط بندي كنيد، حتي نيم امتياز بهتر نخواهيد شد. ايجاد انتظارات غير واقعي
2 هدف را در هر مسابقه از دست خواهيد داد. اگر / موجب نوعي اضطراب مي شود. بنا بر اين پيش بيني كنيد كه بطور ميانگين 5
اين عدد به صفر رسيد شگفت زده نشده و خود را كنترل كنيد البته احساس رضايتمندي اشكالي ندارد اما نبايد فرآيند هاي
معمول رواني خود را تحت تاثير اين موفقيت قرار دهيد.
جالب است ولي پذيرفتن يك ضعف ذهني، ساده تر از يك ضعف فني است. در ورزش تيراندازي مي بينيم كه تيراندازها بطور كامل
توانائيهاي فني خود را دنبال مي كنند شايد به اين دليل كه آنها براي كسب امتياز 25 تلاش كرده و امتياز ضعيف را به ((تزلزل
ذهني)) نسبت مي دهند.
دياب البته آنها خوشحال باشند كه اين ادعا صحت ندارد. اين تيراندازها گمان مي كنند كه ارائه توضيح رواني براي مشكل آنها، حل
آن را ساده تر مي كند، در حاليكه چنين نيست. مشكلات رواني ((واقعي)) براي يك تيرانداز به دشواري قابل حل خواهد بود
بنابراين مراقب باشيد يك مشكل فني معمولي را به يك مشكل خيالي تبديل نكنيد. شما بايد به كمك يك تحليل عميق و دقيق،
مشكل واقعي خود را شناسايي كنيد. از سوي ديگر مشكلات رواني واقعي، مهم، پيچيده و دشوار، كاملا متفاوت هستند. اين
مشكلات براي تيراندازاني اتفاق مي اقتند كه مهارت فني عالي خود را با پيروزي در رقابتهاي مهم بين المللي اثبات كرده اند ولي
ناگهان متوجه مي شوند كه ديگر نمي توانند پيروز شوند. تحليل اين موارد به دو نكته اساسي منجر مي شود:
5
A-
تيرانداز مذكور اگر چه از نظر تئوري داراي يك روش بهينه تيراندازي است، نمي تواند آنرا بطور صحيح بكار ببرد.
B-
وترب زكرمت انائيهاي رواني او براي مولفه هاي ضروري، بشدت مختل شده و امكان حفظ آنها وجود ندارد. در اين شرايط
روشهاي متدوال براي حفظ تمركز به او كمكي نخواهد كرد و همكاري نزديك ميان روانشناس و مربي مي تواند بهترين
نتيجه را داشته و به تيرانداز كمك كند كه از باتلاق مذكور خارج شود. به خوبي تلاش كنيد تا "محل" خطاهاي خود را
تعيين كنيد. شايد تا اينجا گمان كنيد كه ما براي آمادگي رواني اهميت نسبي قائل هستيم در صورتيكه چنين نيست. ما
تلاش داريم به تيرانداز كمك كنيم تا خطاهاي فني خود را به وضعيت رواني نسبت ندهد. اين مسئله براي تيراندازاني
مهم است كه نمي توانند عملكرد خود را استمرار دهند. چنين استدلالهايي بسيار خطرناك بوده و ممكن است شما را در
مسير نادرست پيش ببرد. تيرانداز از مشكل واقعي خود غافل شده و با تبديل مشكل فني به مشكل رواني، وقت خود و
ساير افراد را بيهوه تلف مي كند. براي توضيح ديدگاه خود نسبت به اين موضوع تاكيد مي كنيم كه ما طي سالهاي اخير
جزء اولين كساني بوديم كه لزوم مساعدت حرفه اي مستمر از طريق يك متخصص روانشناسي ورزشي را تبليغ كرده ايم.
ما فعاليت اين افراد را مفيد دانسته و تحت شرايط زير از آن حمايت خواهيم كرد:
A-
شرط نخست آن است كه متخصص روانشناسي ورزشي به يك متخصص ((روانشناسي تيراندازي)) تبديل شود.
روانشناسان حرفه اي مي دانند كه براي كمك به تيرانداز جهت حداكثر استفاده از مهارتهاي فني او، تخصص در
"روانشناسي ورزشي" به تنهايي كافي نيست. روانشناس بايد با تيراندازي آشنا بوده و با تيراندازان و "تيم فني" همراه
باشد او بايد ويژگيهاي تيرانداز، جزئيات شخصيتي و ...... را علاوه بر شرايط احساسي "درك" كند. بعلاوه او بايد خطاهاي
فني تيرانداز را تشخيص دهد و بدين ترتيب كارآيي موثري داشته باشد. در اينجا از يك روانشناس حرفه اي ياد مي كنيم
كه بواسطه فعاليت مستمر توانست دنياي تيراندازي به اهداف پروازي را شناخته و به آن نفوذ كند. ما لحظات موفقيت و
Alberto cei تجربيات ارزشمندي را با هم تقسيم كرده ايم: پروفسور
B-
ت ديابن ميت شرط دوم آنست كه وجود روانشناس در يرانداز را از بهبود ويژگيهاي فني غافل كند. يكي از متداول ترين
تجربيات در اين حوزه آنست كه تيرانداز نزد روانشناس رفته و چنين مي گويد: ((من نمي توانم كارآيي تمرينات را در
مسابقه تكرار كنم، ميانگين اهدافي كه در مسابقه مي زنم حداقل يك يا دو هدف كمتر از تمرينات است)) و آنها نهايتاً
مي گويند ((بايد روي وضعيت ذهني خودم كار كنم)) مي توانيم شرط ببنديم كه آنها در صورت دسترسي به يك
روانشناس، فورا به او مراجعه خواهند كرد. ما اعتماد داريم كه اين تيراندازان نيازي به روانشناس ندارند بلكه بايد با تواضع
براي تشخيص ضعف هاي فني خود تلاش كنند.
تيتمرين و مسابقه بايد با ذهن مشابه و با توجه به زمان مورد نياز (حدود 25 دقيقه) براي يك گروه تيرانداز 6 نفره انجام
شود.
6
دياب هب نف اين تيراندازان ياد آوري نمود كه مشكلات ي غالبا بوسيله شرايط مطلوب، مثلا مكان تمرين، تمرين انفرادي يا همراه
با دوستان صميمي، پوشانده مي شوند. در چنين شرايطي نقاط مرجع مثبت، تيرانداز را احاطه مي كنند. هيچ فشاري وجود
ندارد و وضعيت رواني بسيار مطلوب است. ما در تمرين هستيم و از دست دادن يك هدف عواقب عملي ندارد زيرا فقط داريم
تمرين مي كنيم. وجود اين حالت ذهني همراه با وضعيت هاي مطلوب خارجي و روان شناختي به سادگي اين تصور را بوجود
مي آورد كه همه چيز به خوبي پيش مي رود. در اين صورت تنها عامل كنترل براي تيرانداز اين است كه آيا هدف را زده است
يا خير ولي چگونگي اين كار مطرح نخواهد بود. بعلاوه در شرايط مطلوب امكان اصابت اهداف، بيشتر مي شود. و در نتيجه
اين شرايط موجب پوشاندن مشكلات فني خواهد شد. و لحظه اي كه خود را در مسابقه ببنيم، همه چيز ناگهان تغيير مي
كند: تنش رواني براي آغاز ((مسابقه)); محدوده تيراندازان (حتي زماني كه يكسان هستند، ما آن ها را متفاوت مي بينيم); هم
تيمي ها (كساني كه ما انتخاب نكرده ايم و احتمال دارد از آن ها خوشمان نيايد); ((ارزشي كه از دست دادن هدف دارد)) ،
(از دست دادن يك هدف هنگام تمرين اهميتي ندارد .... ولي اكنون اينطور نيست. ما اكنون در حال مسابقه هستيم .....
مشغول مسابقه! لغت مسابقه در ذهن ما تكرار مي شود) و درست در همين موقع است كه مشكلات فني ((پوشيده)) ظاهر مي
شوند. اين شرايط استرس آور موجب مي شود كه محدوديت هاي فني قديمي دوباره مشهود گردند. بدين ترتيب اعتماد به
نفس تيرانداز آسيب مي بيند و كارآيي او ضعيف مي شود اين مسئله كاملا طبيعي است.
لاكشم اگر ت عدم آرامش رواني پس از كار متمركز و دقيق روي تكنيك تيرانداز بر طرف نشوند (موارد بسيار نادر) با كمك
يك روانشناس مي توان مشكلات را بر طرف نمود. البته تصميم گيري صحيح در اين باره براي فرد تيرانداز بسيار دشوار است.
يلبق لصف ب بلطم را با اين ه پايان رسانديم كه ما با چند جنبه روان شناختي از تيراندازي سروكار داريم و هم چنين چند
نكته عملي در اين فصل ارائه كرديم. اكنون جنبه هاي رواني تيراندازي را به روش عملي بررسي مي كنيم. همانطور كه متوجه
شده ايد، تحليل قبلي براي توضيح يك جنبه عملي بسيار مهم صورت گرفت: اين مسئله نوعي حالت سردرگمي است كه باعث
مي شود شما مشكلات را به تزلزل رواني نسبت بدهيد و نتيجه آن بروز خطاهاي فني، ساده يا پيچيده مي باشد. به همين
دليل است كه اگر مشكلات فني مذكور بر طرف شوند، تزلزل رواني ناپديد يا بشدت ضعيف مي شود. ما در طول سالهاي
تمرين، به دفعات با اين وضعيت مواجه شديم.
حيحص ركفت درباره معناي توانايي .
در پايان گرد هم آيي نظري و عملي، يكي از افرادي كه نكاتي متفاوت با تجربيات چند ساله خود فرا گرفته بود، نزد گروهي از
دوستان تيراندازي آمد و در حاليكه لبخند مي زد گفت: پيش از اين گردهم آيي، من هنگام تفكر موقع مسابقه، حالت چهره
بسيار متمركزي داشتم. البته اين كار را بيشتر براي تاثير گذاشتن روي رقبا انجام مي دادم. اكنون متوجه شدم كه من اصلا در
باره چيزي فكر نمي كردم و انديشه هايم بدون كنترل سرگردان بوده اند. و يكي از چيزهايي كه ذهنم را مشغول مي كرد
تكرار اين فكر بود: ((مراقب باش كه خطا نكني. در غير اينصورت مسابقه را خواهي باخت.)) به همين سادگي بود كه من عنصر
7
افكار خوب:
•
چيزهايي وجود دارند كه روي آن ها تمركز خواهم كرد.
•
منك يم ركف من در باره هدف .
•
منك تصاوير ذهني دارم كه بايد در ذهن خود باز سازي .
•
روي موارد لازم تمركز كرده ام.
•
زمان به سرعت مي گذرد و جايي براي تزلزل و انحراف وجود ندارد ..... تقريبا نوبت من است كه تيراندازي كنم.
يفنم افكار :
•
ط وري عمل كرده ام كه براي تاثير گذاري روي رقبا فكر كرده بودم.
•
من در باره هيچ چيز فكر نكردم.
•
افكارم سرگردان است.
•
متفگ به خودم : (( هدف را از دست نده)).
•
هجيتن هب نم)) دور)) فكر كردم.
•
به نتيجه نهايي مسابقه فكر كردم.
دينك زكرمت رت عيرس هك ديريگب ياد ....... با تمرين شروع كنيد.
زج دينك فرض ء آن تيراندازاني هستيد كه الگوي رفتاري طبيعي دارند.
در اين شرايط افكار روي اقدامات تاثير گذاشته و حتي مي تواند مانع اجراي برخي اقدامات شود. در اين شرايط مساعدت رواني
ضروري است. بنا براين تيرانداز بايد از اهميت انديشه هاي خود آگاه باشد. او مي داند كه با استفاده درست از تفكرات خود مي
تواند بهترين نتيجه را از يك تكنيك معين بگيرد. او نبايد نامطمئن باشد. انگيزه فردي و تمايل زيادي دارد كه روي جايگاه رفته و
هدف ها را بزند. او خوشبين، راحت، مطمئن بوده و از توانايي هاي فني خود آگاه است. شما بايد در اين وضعيت باشيد و تفاوتي
نمي كند كه مي خواهيد جلسه تمرين را شروع كنيد يا مسابقه. هر گاه كه اين احساس را نداشتيد بايد فكر كنيد كه چرا چنين
8
صب بايد خاطر نشان كنيم كه كتاب هاي زيادي در مورد تمركز و آسايش ورت عملي وجود دارد.
فلسفه هاي شرقي همگي روي روش هاي تمركز و آسايش تاكيد دارند. البته اگر فقط به يك كمك براي تيراندازي به ،zen ، يوگا
اهداف پروازي متكي باشيد، همه نيازهاي شما بر آورده نخواهد شد. آشنايي با انديشه هاي متفاوت به شما كمك مي كند كه جنبه
هاي متفاوت زندگي شامل تيراندازي را با ديدگاهاي متفاوت بينيد.
ينك به همين دليل بهتر است با يك روانشناس ورزشي مشورت د. او مي تواند موارد مفيدي به شما بياموزد و توانايي هاي تمركز و
آسايش را فقط تا ميزاني كه نياز داريد در شما تقويت كند. به عنوان مثال شما را قادر مي سازد كه 25 دقيقه يعني در طول زمان
يك مسابقه عملكرد صحيح و دقيق داشته باشيد. در عين حال مهارتهاي تبديل تمركز به آسايش را طي همين 25 دقيقه به شما
مي آموزد.
كينكت شما بايد متقاعد شويد كه هنگام تمرين كارهاي زيادي داريد كه بايد انجام دهيد و بايد مهارتهاي رواني و خود را براي
همين مدت 25 دقيقه تقويت و هماهنگ نماييد. اكنون مي خواهيم زمان يك دور مسابقه را براي يك تيرانداز تحليل كنيم. او
حدود 21 دقيقه در حالت آماده باش و 4 دقيقه و 40 ثانيه روي جايگاه مشغول تيراندازي است. اكنون اين زمان را به يك بار
روي جايگاه رفتن تبديل مي كنيم. تيرانداز حدود 2 دقيقه و 40 ثانيه در آماده باش و 35 ثانيه مشغول تيراندازي است پس با
زمانهاي كوتاهي سرو كار داريم كه همراه با قابليت فني، امتياز شما را تعيين خواهند كرد. اكنون ببينيم طي اين زمان كدام كارها
را نبايد انجام داد:
-
نبايد اهميت بيش از اندازه اي براي فعاليتهاي خود قائل شويد. شما فقط مشغول انجام يك ورزش هستيد كه
ارتباطي به زندگي، عشق يا شرف شما ندارد. تيراندازي فقط يك ورزش است .
-
ديابن خ اشتباهات ود را بيش از اندازه جدي بگيريد. اشتباهي كه اتفاق افتاد مربوط به زمان ((گذشته)) بوده و
تحليل و تصحيح آن مربوط به زمان ((آينده)) است. نبايد اجازه دهيد اين اشتباهات روي ((وضعيت فعلي)) شما
تاثير بگذارد.
-
ديشاب نبايد عجله داشته . هر دور مسابقه حدود 25 دقيقه طول مي كشد. نتيجه اين مسابقه وابسته به عملكرد
شما در لحظات مختلف اين زمان است.
-
از شكست خوردن نهراسيد. شكست يك تنبيه نبوده بلكه يك اتفاق متداول در مسير موفقيت شماست.
-
دينكن هجوت به سر نوشت رقيب خود . در تيراندازي رقيب وجود ندارد. هر تيرانداز بايد پاسخ خود را به
توانائيهايش براي اجرا يا عدم اجراي خواسته هاي خود پيدا كند.
9
-
نبايد در مورد نتيجه يك دور مسابقه يا از آن بدتر در باره نتيجه كل مسابقه فكر كنيد. حتي بهترين تيراندازان
هم نمي توانند نتيجه يك دور مسابقه را بدانند چه رسد به كل مسابقه. فقط بايد به نتيجه اصابت هر هدف فكر
كنيد.
-
دننك تكرح نبايد به افكار خود اجازه دهيد بدون كنترل ، در اينصورت هدف از ذهن شما بيرون مي رود.
دينك رپ بسانم براي جلوگيري از وقوع شرايط فوق بايد زمان انتظار ميان دفعات تيراندازي را با افكار مفيد و الگوهاي رفتاري . فقط
كافيست توصيه هاي متخصصان روانشناسي را اجرا كنيد. نقطه قوت اين توصيه ها آن است كه در مورد ساير تيراندازان امتحان
شده و موثر بوده اند بنابراين مي توانيد با خيال آسوده به آنها اطمينان كنيد. البته مي توان الگوهاي مذكور را به نوعي اصلاح كرد
تا با شخصيت و خواست هاي شما هماهنگ شود اما در هر حال نتيجه آنها بايد شما را قادر كند كه در زمان 2 دقيقه و 40 ثانيه
ميان يك بار تيراندازي روي جايگاه و حضور مجدد در جايگاه، تفكر صحيحي داشته باشيد. اكنون اين زمانهاي انتظار را در دو
بخش مهم ارزيابي مي كنيم:
آرامش
فرض كنيم فعاليت روي جايگاه را همين لحظه تمام كرده ايم و انرژي هاي رواني و فيزيكي را به صورت انفجاري مصرف كرده ايم
حال بايد اين انرژي ها را در فاز آرامش، مجدداً كسب كنيم. حالا بايد فورا در چند دهم ثانيه ذهن خود را به طور كامل تخليه
كنيم. اين كار فقط با كمك يك روانشناس و طي حدود 8 هفته جلسات تمريني امكانپذير خواهد شد. هدف از اين كار آن است كه
براي چند لحظه ذهن خود را تا آنجا كه امكان دارد از تيراندازي دور كنيم تا فشارهاي مربوط به آن بر طرف شوند. همچنين مي
توان از دستور العمل زير استفاده كرد:
1- ات چشمهاي خود را به سمت پايين دوخته و به آرامي 10 بشماريد. 15 ثانيه
2- رخ سه بار نفس عميق كشيده و روي صداي ورود و وج هوا به ششهاي خود تمركز كنيد. 15 ثانيه
3- ات هبترم دو 10 شمرده و آنها را با رتيم تنفس خود همزمان كنيد. 30 ثانيه
4- يك صحنه تاثير گذار در ذهن خود تصور كنيد كه شما را شاداب مي كند. 20 ثانيه
كل زمان آرامش 80 ثانيه
زكرمت:
اكنون توانسته ايم انديشه هاي خود را طي مدت يك دقيقه، از تيراندازي و پيامدهاي آن دور كنيم. اگر نتوانيد اينكار را انجام دهيد
بدين معناست كه روش انجام آن را به خوبي فرا نگرفته ايد و بايد در اين راه تلاش كنيد. زيرا ناتواني در انجام آن امكان ورود ساير
تفكرات مخرب را به ذهن شما فراهم مي كند.
حالا به مرحله اي رسيده ايد كه بايد قبل از گام گذاشتن روي جايگاه، مرحله تمركز را انجام دهيد.
10
1- ديوش دوباره بايد از مرحله رواني خارج شويد و به فضاي تيراندازي وارد . براي اينكار به بالا نگاه كرده و چشم هاي خود را به
سرعت باز و بسته نمائيد. در همين زمان با اراده و به صورتي مصمم بايد اسلحه را در دست خود بفشاريد. هنگام نزديك شدن به
نوبت بعدي تيراندازي مي توانيد اين كارها را همزمان انجام دهيد. 15 ثانيه
2- نشف هبعج دو گ برداشته و به دقت آنها را بررسي كنيد. كيفيت، قدرت و قابليت آنها كه شما را در فعاليت پيروزمندانه تان
كمك مي كند، تحسين كنيد. 10 ثانيه
3- هدف در حال پرواز و اقدام به تيراندازي را در ذهن خود مجسم كنيد. در اينجا بايد هر آنچه آموخته ايد به كار ببريد. مثل اين
است كه تيراندازي را واقعا در ذهن خود انجام مي دهيد. 20 ثانيه
4- هنوز نيم دقيقه تا رسيدن به زمان تيراندازي وقت داريد. آرام بمانيد. اكنون به هدف هايي كه در حال پرواز هستند نگاه كنيد.
از اين لحظه به بعد هر آنچه هنگام تيراندازي انجام مي دهيد را روي هدفهاي نفر قبلي تصوير سازي كنيد. لحظه مورد نظر نزديك
مي شود و شما سرنوشت هدف را تعيين مي كنيد. 25 ثانيه
5- فقط چند ثانيه تا قدم گذاشتن روي جايگاه فاصله داريد. عينك دودي و كلاه خود را تنظيم كرده و دستهاي خود را خشك
كنيد. جايگاه خالي و نوبت شماست. 10 ثانيه
زكرمت كل زمان 80 ثانيه
فعاليت روي جايگاه:
ديوش رقتسم روي جايگاه رفته و . آن را جايگاه خودتان در نظر بگيريد. بايد استقرار محكم پاهاي خود را روي جايگاه حس كنيد.
نگاه و توجه خود را متمركز كنيد. يك يا دو فشنگ درون تفنگ قرار دهيد وقتي تفنگ را مي بنديد نفس عميق كشيده و وضعيت
صحيح را اتخاذ كنيد. وقتي نيمي از نفس را بيرون داديد، در خواست پرتاب هدف كرده و تا اتمام تيراندازي نفس خود را نگاه
داريد. ظاهر شدن هدف فقط علامتي براي شروع فعاليت شماست و فعاليت شما نيز اجراي كامل تكنيكي است كه خودتان طراحي
كرده ايد. آرام بمانيد، تمركز كنيد و همين مراحل را براي ساير اهداف بدون توجه به نتيجه هدفهاي قبلي تكرار كنيد. 35 ثانيه
پس از هشتمين حضور در جايگاه، دور تمام مي شود. بايد آرام شده و ذهن خود را تا حد امكان از فعاليتهاي قبلي خالي كنيد.
جلوي هر نوع انديشه مثبت يا منفي نسبت به دور قبلي را بگيريد. پيش از اتمام مسابقه نبايد درباره علت از دست دادن هدفها فكر
كنيد. در صورت امكان، ربع ساعت با چشمان بسته استراحت كنيد. در صورت نياز مي توانيد به آرامي چيزي بنوشيد. اكنون آماده
ايد تا مجددا وارد دنياي تيراندازي شويد.
اگر در باره نكته اي پيرامون دور قبلي ابهام داريد، حالا بايد با مربي خود مشورت اما از حالت آرامش خارج نشويد. از يك مسابقه
تا مسابقه بعد چه كار بايد بكنيد؟
11
ديشاب يعيبط سعي كنيد تا حد امكان . از بحثهاي داغ اجتناب كنيد. شادابي خود را حفظ كنيد. در باره تيراندازي و اهداف ناموفق
با ديگران صحبت نكنيد. به موسيقي دلخواه خود گوش كنيد. مطالعه كنيد و ..... 20 دقيقه پيش از دور بعدي كمي حركات
كششي انجام دهيد تا ماهيچه هايتان فعال شوند. كمي نرمش كنيد. 10 دقيقه قبل از رفتن به جايگاه، هر آنچه لازم داريد به محل
تيراندازيِ دور بعدي ببريد. اهداف را در حالي كه راحت نشسته ايد تماشا كنيد. آنها همواره آن طور كه شما مي خواهيد نيستند.
شايد كمي بالاتر يا پايين تر باشند. آنها را نگاه كنيد ولي نگذاريد روي شما اثر بگذارد. شما به اندازه اي در تكنيك خود مهارت
داريد كه مي توانيد هدف را در ارتفاع بالا و پايين در حالي كه با دست ديگر خود يك بشكه را نگه داشته ايد بزنيد! يكي از نقاط
قوت شما همين است. همينطور كه منتظر نوبت خود هستيد چند بار تيراندازي را به صورت ذهني شبيه سازي كنيد.
بسانم آمادگي بدني در زمان
وقتي دو تيرانداز از تكنيك مشابهي استفاده مي كنند، كسي برنده مي شود كه آمادگي فيزيكي و استقامت ورزشي بهتري دارد.
تمرينات فيزيكي بايد بخشي از زندگي روز مره شما باشد. فعاليتهايي مثل شنا و دويدن به افزايش توان هوازي و تقويت ماهيچه
هاي شما كمك مي كند. اين فعاليتها را دو يا سه بار در هفته، هر بار 60 تا 80 دقيقه انجام دهيد.
يناياپ نخس
و هنر تعمير موتور سيكلت)) zen )) در كتابش تحت عنوان Robert. M. pirsig در پايان دوست دارم ماجراي جالبي را كه
بيان كرده براي شما نقل كنم. شايد عنوان اين كتاب كمي عجيب باشد اما محتواي آن به خوبي عنوان را توجيه مي كند. قهرمان
داستان يك صبح تابستاني همراه با پسر 11 ساله اش سوار موتور سيكلت قديمي و مورد علاقه اش مي شود و دو نفر از دوستان او
هم سوار بر موتور سيكلت ديگري سفر را آغاز مي كنند. آنها بيشتر از نفس سفر لذت مي برند و به مقاصد از پيش تعيين شده
اهميت زيادي نمي دهند. آنها به راه مي افتند و از چشم اندازهاي مختلفي عبور مي كنند. خاطرات و انديشه هاي ذهني اين افراد
مطرح مي شود و ناگهان دوست قهرمان داستان به خاطر خراب شدن موتور سيكلت توقف مي كند. او نمي داند كه چه كار بايد
بكند. سپس عصباني شده و لگدي به موتور مي زند. گوينده اين سئوال را مطرح مي كند كه يك فرد براي تعمير موتور سيكلت
خود چه معيارهايي را بايد در ذهن داشته باشد. سپس به معناي فناوري پرداخته و توضيح مي دهد كه چرا فناوري موجب
عصبانيت مي شود؟
كيفيت به چه معناست؟ چرا نمي توانيم بدون كيفيت زندگي كنيم؟
ك ربص هك سك ره منك يم ركف نم لصف افي براي همراهي با ما در ((گام به گام)) را داشته است، خود را در اين داستان احساس
مي كند. شما متوجه شديد كه آشنايي با ((موتور سيكلت شخصي)) چقدر اهميت دارد. بدين معنا كه علاوه بر تيراندازي بايد
خودتان را نيز بشناسيد. كيفيت را يگانه مرجع غير قابل عدول براي عملكرد بدون نقص ديديد. آموختيد كه جايي براي كوتاهي در
12
مينك يم هفاضما هم فوراً ا : خداوند در حركت برجسته تبديل يك هدف به مشتي گردو غبار نيز وجود دارد، زماني كه به اندازه
همين كار تا تحقق يك رويا فاصله داريد.
روانشناسان بر اساس تحليل انواع نظام هاي ورزشي، تيراندازي به اهداف پروازي را ورزشي با مولفه هاي فني پيچيده و نيازمند
مهارتهاي زياد ارزيابي كرده اند. حتي تيراندازان فعال هم غالبا از اين مولفه هاي فني پيچيده غافل مي شوند. ولي چطور امكان
دارد كه يك تيرانداز از ارزش فني واقعي اين ورزش آگاه نباشد؟
آيا فقط استعداد مهم است؟
به هرصورت اين ورزش يك فعاليت سخت، مستمر، هوشمند و..... است.
تيقفوم گام به گام به سوي : هنر تيراندازي تمريني
به طور كلي دو روش براي تيراندازي به يك هدف وجود دارد كه البته كاملا با يكديگر تفاوت دارند:
ابيرقت تسخن روش "غريزي" است و از اين جهت آن را روش هنري تمرين تيراندازي مي نامند. اين روش اگر چه امكان اصابت
به اهداف زيادي در فواصل معين را فراهم مي كند ولي هيچ اطميناني از موفقيت در هدف بعدي ندارد! بنا براين تيراندازي كه مي
خواهد سكوهاي نخست در سطح مسابقات بين المللي جهاني يا حتي المپيك را كسب كند، نمي تواند به اين روش اطمينان كند.
البته مهارت، غريزه و توانايي طبيعي در اين روش وجود دارد ولي حيطه آن محدود است. تعداد زيادي از تيراندازان خوب در سطح
جهان از اين روش استفاده مي كنند.
هك روش ديگر مربوط به تيراندازي است "اصابت همه اهداف" جزء مهمترين اولويت هاي اوست. واضح است كه مهارت، غريزه و
توانايي طبيعي براي رسيدن به اين هدف كافي نيست و تيرانداز بايد يك روش ويژه را به خوبي فرا گرفته و در آن مهارت پيدا كند.
در عين حال بايد بهترين توانائيهاي فكري و آمادگي بدني خود را بكار گيرد. عملكرد "غريزي" به تنهايي كافي نمي باشد!
"تيرانداز" با پيگيري اين روش، "آگاه" مي شود كه كل فعاليت تيراندازي را بايد با ريزترين جزئيات بر مبناي هماهنگي رواني و
غريزي به نحوي فرا بگيرد كه حتي پس از ده بار اجراي آن كه معمولا در مسابقات اتفاق مي افتد نيز امكان اجراي دقيق و موفقيت
آميز را داشته باشد. تيرانداز بايد بداند كه عملكرد او همواره فقط چند دهم ثانيه طول مي كشد اما اين حقيقت او را آزرده نمي
كند زيرا آگاه است كه اين مسئله جزء ويژگيهاي اساسي ورزش مورد علاقه اوست. تيراندازي موفق خواهد شد كه در تمريناتش
روي اين مسئله كار كرده و بتواند "زمان ذهني خود را توسعه داده" و اين چند دهم ثانيه را به يك زمان بي پايان تبديل كند.
با توجه به اين نكته آشكار مي شود كه فقط چند ورزش هستند كه ويژگي هاي مشابهي از نظر سرعت، پيچيدگي اجرا يا مهارتهاي
نامعمول در هماهنگ سازي رواني و توانايي تكرار دارند كه ورزشكار در تمام طول مسابقه به آنها نياز دارد.
ولي آيا فقط استعداد اهميت دارد؟
هك بررسي عقايد و ديدگاه عمومي افراد درگير تيراندازي، تماشاچيان و رسانه ها نشان مي دهد اين افراد نمي توانند ارزيابي درستي
از پيچيدگي اين ورزش براي فرد تيراندازي داشته باشند كه مي خواهد عملكرد خود را به سطح اعلي در ارزش و اهميت برساند.
1
2
به هر صورت، اين ورزش يك فعاليت سخت، مستمر، هوشمند و ... است. يك تيرانداز خوب به صورت مستمر تمرين مي كند تا
سطح فني خود را "همواره بالا" نگه دارد كه از نقطه نظر عيني، هميشه كار ساده اي نيست. او اهداف را با اطمينان از اينكه چگونه
مي تواند آنها را كنترل كند، پيش بيني مي نمايد، حتي يك لحظه نبايد به خود ضعف راه بدهد. هشياري و آگاهي اش نسبت به
آمادگي حضور در مسابقه به هيچ وجه دچار ترديد نخواهد شد. به عبارت ديگر تيرانداز مي داند كه همواره بايد ثبات ذهن داشته
باشد تا بوسيله آن بتواند فعاليتش را از نقطه نظر فني تحت كنترل كامل داشته باشد بويژه هنگامي كه تيرهايش به اهداف اصابت
مي كنند. او مي داند كه اگر به صورت مستمر تكنيك خود را كنترل نكند، دير يا زود گرفتار يك مشكل تكنيكي مي شود كه زمان
زيادي براي اصلاح آن لازم خواهد بود.
تيراندازي كه اهميت كنترل مستمر شرايط فني خود را مي داند در زمان تمرين فعال تر خواهد بود. او نه تنها از خود مي پرسد
((چند هدف را زده ام؟)) بلكه سئوال مي كند ((چگونه اين اهداف را زده ام؟)) كه اين سؤال به روش او مربوط است. به محض
اينكه يك تيرانداز متوجه شرايط احساسي نامطمئن خود شود، تلاش مي كند علت فني اشتباه خود را پيدا كند. در غير اينصورت
سايه اي از ترديد به تفكرات او راه پيدا مي كند. اين سايه ناشي از يك مشكل حل نشده است كه مي تواند باعث صدمه بيشتري به
عملكرد صحيح تيرانداز شود، بنابراين بايد به سرعت، با مسئوليت و شفافيت آنها را بر طرف نمود. اينها دقيقا همان شرايط احساسي
هستند كه موجب خطاي تيرانداز مي شوند.
يك تيرانداز حسابگر، مثل ساير افراد مرتكب اين اشتباه نمي شود كه هدف اصابت نشده را دوباره در خواست كرده و آن را يك بار،
دوبار..... يا تا ده بار بزند و اعتقاد پيدا كند كه مشكل حل شده است. او مسير خود را كه شامل هدف مذكور است ادامه خواهد داد
ولي نه در آن لحظه! تيرانداز حسابگر اين قدرت را دارد كه در اولين فرصت توقف كرده، فكر كند، وضعيت را تحليل كرده و سپس
جلسات تمرين خود را برنامه ريزي نمايد. او بايد اين كار را به تنهايي انجام دهد تا ديگران را سرزنش نكرده و به علاوه تمرين
انفرادي موجب مي شود كه ساير تيراندازان نيز روي او تاثيري نداشته باشند، نبايد محدوده زماني تعيين كند. توجه به همين
ويژگي هاست كه يك تيرانداز با هوش و آماده را از ساير تيراندازها متمايز مي كند. آمادگي فني باعث مي شود كه تيرانداز از
مهارتهاي خود آگاه بوده و نقطه قوتش همان "اعتماد به نفس" باشد. او به آرامي و با نوعي احساس لذت منتظر لحظه اي مي ماند
كه پا روي جايگاه خواهد گذاشت. با اطمينان مي داند كه چطور مي تواند پرواز هدف را متوقف كند و مي داند كه مطمئنا آن را
متوقف خواهد كرد.
3
سفن هب اعتماد
دانش آموزي كه مي داند به خوبي براي امتحان آماده است، در وضعيت روان شناختي مشابهي قرار دارد. او با خوش بيني، سهولت،
اطمينان و آگاهي از توانايي هايش با امتحان مواجه مي شود. او مي داند كه اين آمادگي با موفقيت حتمي همراه خواهد بود. البته
اين احتمال نيز وجود دارد كه همان دانش آموز فقط چند روز بعد با امتحان ديگري مواجه شود كه مي داند به خوبي براي آن
آماده نيست. بدين ترتيب نامطمئن و مضطرب شده و هيچ كمك روانشناسي در دنيا وجود ندارد كه بتواند براي غلبه بر اين
"ناراحتي و ترديد ذهني" ناشي از آمادگي ضعيف به او كمك كند.
وحشت، اضطراب، ترديد .... اطمينان: معناي اينها چيست؟
اكنون مي خواهيم شرايط احساسي يا رواني را درك كنيم كه ذهن يك تيرانداز را هنگام مسابقه در اختيار دارند. ابتدا ببينيم لغت
نامه در تعريف اين واژه ها چه مي گويد:
A.
وحشت: واكنشي كه ناگهان موجب توقف ذهن و بدن در پاسخ به يك خطر واقعي يا خيالي شده و قدرت عكس العمل را
از فرد گرفته و او را به اقدامات غير قابل كنترل وامي دارد.
B.
اضطراب: هيجان ناشي از يك ترديد عذاب آور.
C.
ترديد: وضعيتي كه به دليل الگوي حل مسئله نامناسب و/ يا ضعف در يادگيري اين الگو منجر به كاهش احتمال موفقيت
خواهد شد.
D.
اطمينان: حالت مثبت ذهن بدون خطرات واقعي يا خيالي. وقتي اين حوزه شرايط احساسي (خشم، اضطراب، ترديد) را
تحليل مي كنيم، در درجه اول، ترديد را داريم كه با افزايش شدت، به "اضطراب" و سپس به "وحشت" تبديل مي شود.
تعريف "ترديد" از نظر معنا بسيار روشن مي باشد، كه در بالا ديديم. بنابراين در خصوص تيراندازي با اين مشكل
مواجهيم كه چگونه مي توان يك هدف را به طور مستمر و يكنواخت مورد اصابت قرار داد. اگر چه در صورتي كه نتوانيم
مسئله را به خوبي تعريف و حل كرده و يا بخواهيم مسئله را حل كنيم ولي الگوي حل مسئله را به خوبي ندانيم، در هر
دو حالت خود را در وضعيت " ترديد" درباره نتيجه اقدام خود قرار داده ايم. اگر اين شرايط ادامه پيدا كند ممكن است
باعث ((اضطراب)) شده و در موارد حاد به ((وحشت)) تبديل شود.
هلئسم لح الگوي
ديشاب هنگام ارزيابي سطح فني خود، بي رحم .... اين امر به شما كمك خواهد كرد. اكنون مي خواهيم تحليل وجود رابطه ميان
آمادگي فني و پايداري رواني را به پايان ببريم. ((اطمينان)) مطلق يك حالت ذهني است كه براي تيراندازي موثر با هشياري كامل
نسبت به توانائي ها بايد وارد آن شد. تيرانداز با مشكلاتش مواجه شده، آنها را حل كرده، الگوي حل مسئله براي تكامل را فرا گرفته
و روي جايگاه قدم مي گذارد، او مطمئن است كه ((بازي را در اختيارد دارد)) و توانايي لازم براي اين كار در او وجود دارد! هدف
4
با چه ديدگاهي به جايگاه تيراندازي نزديك مي شويم؟
كيب هلئسم مثال كوتاه در توضيح اين ه ما كمك مي كند: سوابق امتيازات تمريني و مسابقه اي شما نشان مي دهد كه ميانگين
22 از 25 بوده است بنابراين لازم است بسيار شديد روي تكنيك تيراندازي خود تمرين كنيد. حال اگر / اهداف مورد اصابت شما 5
در يك مسابقه 24 امتياز از 25 امتياز بدست آورديد، خوب است ولي نبايد فورا به سراغ دوستان خود رفته و براي آن ها توضيح
دهيد كه عدم كسب آن يك امتياز، ناشي از يك هدف احمقانه بوده است. در عوض از خود بپرسيد چه عامل فني و چه شرايط
22 از 25 امتياز، 24 هدف را بزنيد. اين دو ديدگاه كاملا متفاوت هستند. در حالت اول شما / ذهني به شما اجازه داد كه بجاي 5
نشان مي دهيد كه فقط به دنبال امتيازات بي فايده هستيد و با خود فكر مي كنيد كه كار من ارزش زيادي دارد زيرا 24 هدف را
زدم. اما حالت دوم نشانه تمركز بر بهبود مستمر مهارتهاي فني شما است. اينكار فايده زيادي داشته و حالتي از رضايتمندي به شما
مي دهد.
در اينصورت ديدگاه شما نسبت به مسابقه صحيح تر و دقيق تر بوده و براي خودتان هدف خوشايندي تعيين كرده ايد كه در ذهن
شما شكل مي گيرد. اگر در باره نتيجه تيراندازي شرط بندي كنيد، حتي نيم امتياز بهتر نخواهيد شد. ايجاد انتظارات غير واقعي
2 هدف را در هر مسابقه از دست خواهيد داد. اگر / موجب نوعي اضطراب مي شود. بنا بر اين پيش بيني كنيد كه بطور ميانگين 5
اين عدد به صفر رسيد شگفت زده نشده و خود را كنترل كنيد البته احساس رضايتمندي اشكالي ندارد اما نبايد فرآيند هاي
معمول رواني خود را تحت تاثير اين موفقيت قرار دهيد.
جالب است ولي پذيرفتن يك ضعف ذهني، ساده تر از يك ضعف فني است. در ورزش تيراندازي مي بينيم كه تيراندازها بطور كامل
توانائيهاي فني خود را دنبال مي كنند شايد به اين دليل كه آنها براي كسب امتياز 25 تلاش كرده و امتياز ضعيف را به ((تزلزل
ذهني)) نسبت مي دهند.
دياب البته آنها خوشحال باشند كه اين ادعا صحت ندارد. اين تيراندازها گمان مي كنند كه ارائه توضيح رواني براي مشكل آنها، حل
آن را ساده تر مي كند، در حاليكه چنين نيست. مشكلات رواني ((واقعي)) براي يك تيرانداز به دشواري قابل حل خواهد بود
بنابراين مراقب باشيد يك مشكل فني معمولي را به يك مشكل خيالي تبديل نكنيد. شما بايد به كمك يك تحليل عميق و دقيق،
مشكل واقعي خود را شناسايي كنيد. از سوي ديگر مشكلات رواني واقعي، مهم، پيچيده و دشوار، كاملا متفاوت هستند. اين
مشكلات براي تيراندازاني اتفاق مي اقتند كه مهارت فني عالي خود را با پيروزي در رقابتهاي مهم بين المللي اثبات كرده اند ولي
ناگهان متوجه مي شوند كه ديگر نمي توانند پيروز شوند. تحليل اين موارد به دو نكته اساسي منجر مي شود:
5
A-
تيرانداز مذكور اگر چه از نظر تئوري داراي يك روش بهينه تيراندازي است، نمي تواند آنرا بطور صحيح بكار ببرد.
B-
وترب زكرمت انائيهاي رواني او براي مولفه هاي ضروري، بشدت مختل شده و امكان حفظ آنها وجود ندارد. در اين شرايط
روشهاي متدوال براي حفظ تمركز به او كمكي نخواهد كرد و همكاري نزديك ميان روانشناس و مربي مي تواند بهترين
نتيجه را داشته و به تيرانداز كمك كند كه از باتلاق مذكور خارج شود. به خوبي تلاش كنيد تا "محل" خطاهاي خود را
تعيين كنيد. شايد تا اينجا گمان كنيد كه ما براي آمادگي رواني اهميت نسبي قائل هستيم در صورتيكه چنين نيست. ما
تلاش داريم به تيرانداز كمك كنيم تا خطاهاي فني خود را به وضعيت رواني نسبت ندهد. اين مسئله براي تيراندازاني
مهم است كه نمي توانند عملكرد خود را استمرار دهند. چنين استدلالهايي بسيار خطرناك بوده و ممكن است شما را در
مسير نادرست پيش ببرد. تيرانداز از مشكل واقعي خود غافل شده و با تبديل مشكل فني به مشكل رواني، وقت خود و
ساير افراد را بيهوه تلف مي كند. براي توضيح ديدگاه خود نسبت به اين موضوع تاكيد مي كنيم كه ما طي سالهاي اخير
جزء اولين كساني بوديم كه لزوم مساعدت حرفه اي مستمر از طريق يك متخصص روانشناسي ورزشي را تبليغ كرده ايم.
ما فعاليت اين افراد را مفيد دانسته و تحت شرايط زير از آن حمايت خواهيم كرد:
A-
شرط نخست آن است كه متخصص روانشناسي ورزشي به يك متخصص ((روانشناسي تيراندازي)) تبديل شود.
روانشناسان حرفه اي مي دانند كه براي كمك به تيرانداز جهت حداكثر استفاده از مهارتهاي فني او، تخصص در
"روانشناسي ورزشي" به تنهايي كافي نيست. روانشناس بايد با تيراندازي آشنا بوده و با تيراندازان و "تيم فني" همراه
باشد او بايد ويژگيهاي تيرانداز، جزئيات شخصيتي و ...... را علاوه بر شرايط احساسي "درك" كند. بعلاوه او بايد خطاهاي
فني تيرانداز را تشخيص دهد و بدين ترتيب كارآيي موثري داشته باشد. در اينجا از يك روانشناس حرفه اي ياد مي كنيم
كه بواسطه فعاليت مستمر توانست دنياي تيراندازي به اهداف پروازي را شناخته و به آن نفوذ كند. ما لحظات موفقيت و
Alberto cei تجربيات ارزشمندي را با هم تقسيم كرده ايم: پروفسور
B-
ت ديابن ميت شرط دوم آنست كه وجود روانشناس در يرانداز را از بهبود ويژگيهاي فني غافل كند. يكي از متداول ترين
تجربيات در اين حوزه آنست كه تيرانداز نزد روانشناس رفته و چنين مي گويد: ((من نمي توانم كارآيي تمرينات را در
مسابقه تكرار كنم، ميانگين اهدافي كه در مسابقه مي زنم حداقل يك يا دو هدف كمتر از تمرينات است)) و آنها نهايتاً
مي گويند ((بايد روي وضعيت ذهني خودم كار كنم)) مي توانيم شرط ببنديم كه آنها در صورت دسترسي به يك
روانشناس، فورا به او مراجعه خواهند كرد. ما اعتماد داريم كه اين تيراندازان نيازي به روانشناس ندارند بلكه بايد با تواضع
براي تشخيص ضعف هاي فني خود تلاش كنند.
تيتمرين و مسابقه بايد با ذهن مشابه و با توجه به زمان مورد نياز (حدود 25 دقيقه) براي يك گروه تيرانداز 6 نفره انجام
شود.
6
دياب هب نف اين تيراندازان ياد آوري نمود كه مشكلات ي غالبا بوسيله شرايط مطلوب، مثلا مكان تمرين، تمرين انفرادي يا همراه
با دوستان صميمي، پوشانده مي شوند. در چنين شرايطي نقاط مرجع مثبت، تيرانداز را احاطه مي كنند. هيچ فشاري وجود
ندارد و وضعيت رواني بسيار مطلوب است. ما در تمرين هستيم و از دست دادن يك هدف عواقب عملي ندارد زيرا فقط داريم
تمرين مي كنيم. وجود اين حالت ذهني همراه با وضعيت هاي مطلوب خارجي و روان شناختي به سادگي اين تصور را بوجود
مي آورد كه همه چيز به خوبي پيش مي رود. در اين صورت تنها عامل كنترل براي تيرانداز اين است كه آيا هدف را زده است
يا خير ولي چگونگي اين كار مطرح نخواهد بود. بعلاوه در شرايط مطلوب امكان اصابت اهداف، بيشتر مي شود. و در نتيجه
اين شرايط موجب پوشاندن مشكلات فني خواهد شد. و لحظه اي كه خود را در مسابقه ببنيم، همه چيز ناگهان تغيير مي
كند: تنش رواني براي آغاز ((مسابقه)); محدوده تيراندازان (حتي زماني كه يكسان هستند، ما آن ها را متفاوت مي بينيم); هم
تيمي ها (كساني كه ما انتخاب نكرده ايم و احتمال دارد از آن ها خوشمان نيايد); ((ارزشي كه از دست دادن هدف دارد)) ،
(از دست دادن يك هدف هنگام تمرين اهميتي ندارد .... ولي اكنون اينطور نيست. ما اكنون در حال مسابقه هستيم .....
مشغول مسابقه! لغت مسابقه در ذهن ما تكرار مي شود) و درست در همين موقع است كه مشكلات فني ((پوشيده)) ظاهر مي
شوند. اين شرايط استرس آور موجب مي شود كه محدوديت هاي فني قديمي دوباره مشهود گردند. بدين ترتيب اعتماد به
نفس تيرانداز آسيب مي بيند و كارآيي او ضعيف مي شود اين مسئله كاملا طبيعي است.
لاكشم اگر ت عدم آرامش رواني پس از كار متمركز و دقيق روي تكنيك تيرانداز بر طرف نشوند (موارد بسيار نادر) با كمك
يك روانشناس مي توان مشكلات را بر طرف نمود. البته تصميم گيري صحيح در اين باره براي فرد تيرانداز بسيار دشوار است.
يلبق لصف ب بلطم را با اين ه پايان رسانديم كه ما با چند جنبه روان شناختي از تيراندازي سروكار داريم و هم چنين چند
نكته عملي در اين فصل ارائه كرديم. اكنون جنبه هاي رواني تيراندازي را به روش عملي بررسي مي كنيم. همانطور كه متوجه
شده ايد، تحليل قبلي براي توضيح يك جنبه عملي بسيار مهم صورت گرفت: اين مسئله نوعي حالت سردرگمي است كه باعث
مي شود شما مشكلات را به تزلزل رواني نسبت بدهيد و نتيجه آن بروز خطاهاي فني، ساده يا پيچيده مي باشد. به همين
دليل است كه اگر مشكلات فني مذكور بر طرف شوند، تزلزل رواني ناپديد يا بشدت ضعيف مي شود. ما در طول سالهاي
تمرين، به دفعات با اين وضعيت مواجه شديم.
حيحص ركفت درباره معناي توانايي .
در پايان گرد هم آيي نظري و عملي، يكي از افرادي كه نكاتي متفاوت با تجربيات چند ساله خود فرا گرفته بود، نزد گروهي از
دوستان تيراندازي آمد و در حاليكه لبخند مي زد گفت: پيش از اين گردهم آيي، من هنگام تفكر موقع مسابقه، حالت چهره
بسيار متمركزي داشتم. البته اين كار را بيشتر براي تاثير گذاشتن روي رقبا انجام مي دادم. اكنون متوجه شدم كه من اصلا در
باره چيزي فكر نمي كردم و انديشه هايم بدون كنترل سرگردان بوده اند. و يكي از چيزهايي كه ذهنم را مشغول مي كرد
تكرار اين فكر بود: ((مراقب باش كه خطا نكني. در غير اينصورت مسابقه را خواهي باخت.)) به همين سادگي بود كه من عنصر
7
افكار خوب:
•
چيزهايي وجود دارند كه روي آن ها تمركز خواهم كرد.
•
منك يم ركف من در باره هدف .
•
منك تصاوير ذهني دارم كه بايد در ذهن خود باز سازي .
•
روي موارد لازم تمركز كرده ام.
•
زمان به سرعت مي گذرد و جايي براي تزلزل و انحراف وجود ندارد ..... تقريبا نوبت من است كه تيراندازي كنم.
يفنم افكار :
•
ط وري عمل كرده ام كه براي تاثير گذاري روي رقبا فكر كرده بودم.
•
من در باره هيچ چيز فكر نكردم.
•
افكارم سرگردان است.
•
متفگ به خودم : (( هدف را از دست نده)).
•
هجيتن هب نم)) دور)) فكر كردم.
•
به نتيجه نهايي مسابقه فكر كردم.
دينك زكرمت رت عيرس هك ديريگب ياد ....... با تمرين شروع كنيد.
زج دينك فرض ء آن تيراندازاني هستيد كه الگوي رفتاري طبيعي دارند.
در اين شرايط افكار روي اقدامات تاثير گذاشته و حتي مي تواند مانع اجراي برخي اقدامات شود. در اين شرايط مساعدت رواني
ضروري است. بنا براين تيرانداز بايد از اهميت انديشه هاي خود آگاه باشد. او مي داند كه با استفاده درست از تفكرات خود مي
تواند بهترين نتيجه را از يك تكنيك معين بگيرد. او نبايد نامطمئن باشد. انگيزه فردي و تمايل زيادي دارد كه روي جايگاه رفته و
هدف ها را بزند. او خوشبين، راحت، مطمئن بوده و از توانايي هاي فني خود آگاه است. شما بايد در اين وضعيت باشيد و تفاوتي
نمي كند كه مي خواهيد جلسه تمرين را شروع كنيد يا مسابقه. هر گاه كه اين احساس را نداشتيد بايد فكر كنيد كه چرا چنين
8
صب بايد خاطر نشان كنيم كه كتاب هاي زيادي در مورد تمركز و آسايش ورت عملي وجود دارد.
فلسفه هاي شرقي همگي روي روش هاي تمركز و آسايش تاكيد دارند. البته اگر فقط به يك كمك براي تيراندازي به ،zen ، يوگا
اهداف پروازي متكي باشيد، همه نيازهاي شما بر آورده نخواهد شد. آشنايي با انديشه هاي متفاوت به شما كمك مي كند كه جنبه
هاي متفاوت زندگي شامل تيراندازي را با ديدگاهاي متفاوت بينيد.
ينك به همين دليل بهتر است با يك روانشناس ورزشي مشورت د. او مي تواند موارد مفيدي به شما بياموزد و توانايي هاي تمركز و
آسايش را فقط تا ميزاني كه نياز داريد در شما تقويت كند. به عنوان مثال شما را قادر مي سازد كه 25 دقيقه يعني در طول زمان
يك مسابقه عملكرد صحيح و دقيق داشته باشيد. در عين حال مهارتهاي تبديل تمركز به آسايش را طي همين 25 دقيقه به شما
مي آموزد.
كينكت شما بايد متقاعد شويد كه هنگام تمرين كارهاي زيادي داريد كه بايد انجام دهيد و بايد مهارتهاي رواني و خود را براي
همين مدت 25 دقيقه تقويت و هماهنگ نماييد. اكنون مي خواهيم زمان يك دور مسابقه را براي يك تيرانداز تحليل كنيم. او
حدود 21 دقيقه در حالت آماده باش و 4 دقيقه و 40 ثانيه روي جايگاه مشغول تيراندازي است. اكنون اين زمان را به يك بار
روي جايگاه رفتن تبديل مي كنيم. تيرانداز حدود 2 دقيقه و 40 ثانيه در آماده باش و 35 ثانيه مشغول تيراندازي است پس با
زمانهاي كوتاهي سرو كار داريم كه همراه با قابليت فني، امتياز شما را تعيين خواهند كرد. اكنون ببينيم طي اين زمان كدام كارها
را نبايد انجام داد:
-
نبايد اهميت بيش از اندازه اي براي فعاليتهاي خود قائل شويد. شما فقط مشغول انجام يك ورزش هستيد كه
ارتباطي به زندگي، عشق يا شرف شما ندارد. تيراندازي فقط يك ورزش است .
-
ديابن خ اشتباهات ود را بيش از اندازه جدي بگيريد. اشتباهي كه اتفاق افتاد مربوط به زمان ((گذشته)) بوده و
تحليل و تصحيح آن مربوط به زمان ((آينده)) است. نبايد اجازه دهيد اين اشتباهات روي ((وضعيت فعلي)) شما
تاثير بگذارد.
-
ديشاب نبايد عجله داشته . هر دور مسابقه حدود 25 دقيقه طول مي كشد. نتيجه اين مسابقه وابسته به عملكرد
شما در لحظات مختلف اين زمان است.
-
از شكست خوردن نهراسيد. شكست يك تنبيه نبوده بلكه يك اتفاق متداول در مسير موفقيت شماست.
-
دينكن هجوت به سر نوشت رقيب خود . در تيراندازي رقيب وجود ندارد. هر تيرانداز بايد پاسخ خود را به
توانائيهايش براي اجرا يا عدم اجراي خواسته هاي خود پيدا كند.
9
-
نبايد در مورد نتيجه يك دور مسابقه يا از آن بدتر در باره نتيجه كل مسابقه فكر كنيد. حتي بهترين تيراندازان
هم نمي توانند نتيجه يك دور مسابقه را بدانند چه رسد به كل مسابقه. فقط بايد به نتيجه اصابت هر هدف فكر
كنيد.
-
دننك تكرح نبايد به افكار خود اجازه دهيد بدون كنترل ، در اينصورت هدف از ذهن شما بيرون مي رود.
دينك رپ بسانم براي جلوگيري از وقوع شرايط فوق بايد زمان انتظار ميان دفعات تيراندازي را با افكار مفيد و الگوهاي رفتاري . فقط
كافيست توصيه هاي متخصصان روانشناسي را اجرا كنيد. نقطه قوت اين توصيه ها آن است كه در مورد ساير تيراندازان امتحان
شده و موثر بوده اند بنابراين مي توانيد با خيال آسوده به آنها اطمينان كنيد. البته مي توان الگوهاي مذكور را به نوعي اصلاح كرد
تا با شخصيت و خواست هاي شما هماهنگ شود اما در هر حال نتيجه آنها بايد شما را قادر كند كه در زمان 2 دقيقه و 40 ثانيه
ميان يك بار تيراندازي روي جايگاه و حضور مجدد در جايگاه، تفكر صحيحي داشته باشيد. اكنون اين زمانهاي انتظار را در دو
بخش مهم ارزيابي مي كنيم:
آرامش
فرض كنيم فعاليت روي جايگاه را همين لحظه تمام كرده ايم و انرژي هاي رواني و فيزيكي را به صورت انفجاري مصرف كرده ايم
حال بايد اين انرژي ها را در فاز آرامش، مجدداً كسب كنيم. حالا بايد فورا در چند دهم ثانيه ذهن خود را به طور كامل تخليه
كنيم. اين كار فقط با كمك يك روانشناس و طي حدود 8 هفته جلسات تمريني امكانپذير خواهد شد. هدف از اين كار آن است كه
براي چند لحظه ذهن خود را تا آنجا كه امكان دارد از تيراندازي دور كنيم تا فشارهاي مربوط به آن بر طرف شوند. همچنين مي
توان از دستور العمل زير استفاده كرد:
1- ات چشمهاي خود را به سمت پايين دوخته و به آرامي 10 بشماريد. 15 ثانيه
2- رخ سه بار نفس عميق كشيده و روي صداي ورود و وج هوا به ششهاي خود تمركز كنيد. 15 ثانيه
3- ات هبترم دو 10 شمرده و آنها را با رتيم تنفس خود همزمان كنيد. 30 ثانيه
4- يك صحنه تاثير گذار در ذهن خود تصور كنيد كه شما را شاداب مي كند. 20 ثانيه
كل زمان آرامش 80 ثانيه
زكرمت:
اكنون توانسته ايم انديشه هاي خود را طي مدت يك دقيقه، از تيراندازي و پيامدهاي آن دور كنيم. اگر نتوانيد اينكار را انجام دهيد
بدين معناست كه روش انجام آن را به خوبي فرا نگرفته ايد و بايد در اين راه تلاش كنيد. زيرا ناتواني در انجام آن امكان ورود ساير
تفكرات مخرب را به ذهن شما فراهم مي كند.
حالا به مرحله اي رسيده ايد كه بايد قبل از گام گذاشتن روي جايگاه، مرحله تمركز را انجام دهيد.
10
1- ديوش دوباره بايد از مرحله رواني خارج شويد و به فضاي تيراندازي وارد . براي اينكار به بالا نگاه كرده و چشم هاي خود را به
سرعت باز و بسته نمائيد. در همين زمان با اراده و به صورتي مصمم بايد اسلحه را در دست خود بفشاريد. هنگام نزديك شدن به
نوبت بعدي تيراندازي مي توانيد اين كارها را همزمان انجام دهيد. 15 ثانيه
2- نشف هبعج دو گ برداشته و به دقت آنها را بررسي كنيد. كيفيت، قدرت و قابليت آنها كه شما را در فعاليت پيروزمندانه تان
كمك مي كند، تحسين كنيد. 10 ثانيه
3- هدف در حال پرواز و اقدام به تيراندازي را در ذهن خود مجسم كنيد. در اينجا بايد هر آنچه آموخته ايد به كار ببريد. مثل اين
است كه تيراندازي را واقعا در ذهن خود انجام مي دهيد. 20 ثانيه
4- هنوز نيم دقيقه تا رسيدن به زمان تيراندازي وقت داريد. آرام بمانيد. اكنون به هدف هايي كه در حال پرواز هستند نگاه كنيد.
از اين لحظه به بعد هر آنچه هنگام تيراندازي انجام مي دهيد را روي هدفهاي نفر قبلي تصوير سازي كنيد. لحظه مورد نظر نزديك
مي شود و شما سرنوشت هدف را تعيين مي كنيد. 25 ثانيه
5- فقط چند ثانيه تا قدم گذاشتن روي جايگاه فاصله داريد. عينك دودي و كلاه خود را تنظيم كرده و دستهاي خود را خشك
كنيد. جايگاه خالي و نوبت شماست. 10 ثانيه
زكرمت كل زمان 80 ثانيه
فعاليت روي جايگاه:
ديوش رقتسم روي جايگاه رفته و . آن را جايگاه خودتان در نظر بگيريد. بايد استقرار محكم پاهاي خود را روي جايگاه حس كنيد.
نگاه و توجه خود را متمركز كنيد. يك يا دو فشنگ درون تفنگ قرار دهيد وقتي تفنگ را مي بنديد نفس عميق كشيده و وضعيت
صحيح را اتخاذ كنيد. وقتي نيمي از نفس را بيرون داديد، در خواست پرتاب هدف كرده و تا اتمام تيراندازي نفس خود را نگاه
داريد. ظاهر شدن هدف فقط علامتي براي شروع فعاليت شماست و فعاليت شما نيز اجراي كامل تكنيكي است كه خودتان طراحي
كرده ايد. آرام بمانيد، تمركز كنيد و همين مراحل را براي ساير اهداف بدون توجه به نتيجه هدفهاي قبلي تكرار كنيد. 35 ثانيه
پس از هشتمين حضور در جايگاه، دور تمام مي شود. بايد آرام شده و ذهن خود را تا حد امكان از فعاليتهاي قبلي خالي كنيد.
جلوي هر نوع انديشه مثبت يا منفي نسبت به دور قبلي را بگيريد. پيش از اتمام مسابقه نبايد درباره علت از دست دادن هدفها فكر
كنيد. در صورت امكان، ربع ساعت با چشمان بسته استراحت كنيد. در صورت نياز مي توانيد به آرامي چيزي بنوشيد. اكنون آماده
ايد تا مجددا وارد دنياي تيراندازي شويد.
اگر در باره نكته اي پيرامون دور قبلي ابهام داريد، حالا بايد با مربي خود مشورت اما از حالت آرامش خارج نشويد. از يك مسابقه
تا مسابقه بعد چه كار بايد بكنيد؟
11
ديشاب يعيبط سعي كنيد تا حد امكان . از بحثهاي داغ اجتناب كنيد. شادابي خود را حفظ كنيد. در باره تيراندازي و اهداف ناموفق
با ديگران صحبت نكنيد. به موسيقي دلخواه خود گوش كنيد. مطالعه كنيد و ..... 20 دقيقه پيش از دور بعدي كمي حركات
كششي انجام دهيد تا ماهيچه هايتان فعال شوند. كمي نرمش كنيد. 10 دقيقه قبل از رفتن به جايگاه، هر آنچه لازم داريد به محل
تيراندازيِ دور بعدي ببريد. اهداف را در حالي كه راحت نشسته ايد تماشا كنيد. آنها همواره آن طور كه شما مي خواهيد نيستند.
شايد كمي بالاتر يا پايين تر باشند. آنها را نگاه كنيد ولي نگذاريد روي شما اثر بگذارد. شما به اندازه اي در تكنيك خود مهارت
داريد كه مي توانيد هدف را در ارتفاع بالا و پايين در حالي كه با دست ديگر خود يك بشكه را نگه داشته ايد بزنيد! يكي از نقاط
قوت شما همين است. همينطور كه منتظر نوبت خود هستيد چند بار تيراندازي را به صورت ذهني شبيه سازي كنيد.
بسانم آمادگي بدني در زمان
وقتي دو تيرانداز از تكنيك مشابهي استفاده مي كنند، كسي برنده مي شود كه آمادگي فيزيكي و استقامت ورزشي بهتري دارد.
تمرينات فيزيكي بايد بخشي از زندگي روز مره شما باشد. فعاليتهايي مثل شنا و دويدن به افزايش توان هوازي و تقويت ماهيچه
هاي شما كمك مي كند. اين فعاليتها را دو يا سه بار در هفته، هر بار 60 تا 80 دقيقه انجام دهيد.
يناياپ نخس
و هنر تعمير موتور سيكلت)) zen )) در كتابش تحت عنوان Robert. M. pirsig در پايان دوست دارم ماجراي جالبي را كه
بيان كرده براي شما نقل كنم. شايد عنوان اين كتاب كمي عجيب باشد اما محتواي آن به خوبي عنوان را توجيه مي كند. قهرمان
داستان يك صبح تابستاني همراه با پسر 11 ساله اش سوار موتور سيكلت قديمي و مورد علاقه اش مي شود و دو نفر از دوستان او
هم سوار بر موتور سيكلت ديگري سفر را آغاز مي كنند. آنها بيشتر از نفس سفر لذت مي برند و به مقاصد از پيش تعيين شده
اهميت زيادي نمي دهند. آنها به راه مي افتند و از چشم اندازهاي مختلفي عبور مي كنند. خاطرات و انديشه هاي ذهني اين افراد
مطرح مي شود و ناگهان دوست قهرمان داستان به خاطر خراب شدن موتور سيكلت توقف مي كند. او نمي داند كه چه كار بايد
بكند. سپس عصباني شده و لگدي به موتور مي زند. گوينده اين سئوال را مطرح مي كند كه يك فرد براي تعمير موتور سيكلت
خود چه معيارهايي را بايد در ذهن داشته باشد. سپس به معناي فناوري پرداخته و توضيح مي دهد كه چرا فناوري موجب
عصبانيت مي شود؟
كيفيت به چه معناست؟ چرا نمي توانيم بدون كيفيت زندگي كنيم؟
ك ربص هك سك ره منك يم ركف نم لصف افي براي همراهي با ما در ((گام به گام)) را داشته است، خود را در اين داستان احساس
مي كند. شما متوجه شديد كه آشنايي با ((موتور سيكلت شخصي)) چقدر اهميت دارد. بدين معنا كه علاوه بر تيراندازي بايد
خودتان را نيز بشناسيد. كيفيت را يگانه مرجع غير قابل عدول براي عملكرد بدون نقص ديديد. آموختيد كه جايي براي كوتاهي در
12
مينك يم هفاضما هم فوراً ا : خداوند در حركت برجسته تبديل يك هدف به مشتي گردو غبار نيز وجود دارد، زماني كه به اندازه
همين كار تا تحقق يك رويا فاصله داريد.آمادگي رواني در تيراندازي
روانشناسان بر اساس تحليل انواع نظام هاي ورزشي، تيراندازي به اهداف پروازي را ورزشي با مولفه هاي فني پيچيده و نيازمند
مهارتهاي زياد ارزيابي كرده اند. حتي تيراندازان فعال هم غالبا از اين مولفه هاي فني پيچيده غافل مي شوند. ولي چطور امكان
دارد كه يك تيرانداز از ارزش فني واقعي اين ورزش آگاه نباشد؟
آيا فقط استعداد مهم است؟
به هرصورت اين ورزش يك فعاليت سخت، مستمر، هوشمند و..... است.
تيقفوم گام به گام به سوي : هنر تيراندازي تمريني
به طور كلي دو روش براي تيراندازي به يك هدف وجود دارد كه البته كاملا با يكديگر تفاوت دارند:
ابيرقت تسخن روش "غريزي" است و از اين جهت آن را روش هنري تمرين تيراندازي مي نامند. اين روش اگر چه امكان اصابت
به اهداف زيادي در فواصل معين را فراهم مي كند ولي هيچ اطميناني از موفقيت در هدف بعدي ندارد! بنا براين تيراندازي كه مي
خواهد سكوهاي نخست در سطح مسابقات بين المللي جهاني يا حتي المپيك را كسب كند، نمي تواند به اين روش اطمينان كند.
البته مهارت، غريزه و توانايي طبيعي در اين روش وجود دارد ولي حيطه آن محدود است. تعداد زيادي از تيراندازان خوب در سطح
جهان از اين روش استفاده مي كنند.
هك روش ديگر مربوط به تيراندازي است "اصابت همه اهداف" جزء مهمترين اولويت هاي اوست. واضح است كه مهارت، غريزه و
توانايي طبيعي براي رسيدن به اين هدف كافي نيست و تيرانداز بايد يك روش ويژه را به خوبي فرا گرفته و در آن مهارت پيدا كند.
در عين حال بايد بهترين توانائيهاي فكري و آمادگي بدني خود را بكار گيرد. عملكرد "غريزي" به تنهايي كافي نمي باشد!
"تيرانداز" با پيگيري اين روش، "آگاه" مي شود كه كل فعاليت تيراندازي را بايد با ريزترين جزئيات بر مبناي هماهنگي رواني و
غريزي به نحوي فرا بگيرد كه حتي پس از ده بار اجراي آن كه معمولا در مسابقات اتفاق مي افتد نيز امكان اجراي دقيق و موفقيت
آميز را داشته باشد. تيرانداز بايد بداند كه عملكرد او همواره فقط چند دهم ثانيه طول مي كشد اما اين حقيقت او را آزرده نمي
كند زيرا آگاه است كه اين مسئله جزء ويژگيهاي اساسي ورزش مورد علاقه اوست. تيراندازي موفق خواهد شد كه در تمريناتش
روي اين مسئله كار كرده و بتواند "زمان ذهني خود را توسعه داده" و اين چند دهم ثانيه را به يك زمان بي پايان تبديل كند.
با توجه به اين نكته آشكار مي شود كه فقط چند ورزش هستند كه ويژگي هاي مشابهي از نظر سرعت، پيچيدگي اجرا يا مهارتهاي
نامعمول در هماهنگ سازي رواني و توانايي تكرار دارند كه ورزشكار در تمام طول مسابقه به آنها نياز دارد.
ولي آيا فقط استعداد اهميت دارد؟
هك بررسي عقايد و ديدگاه عمومي افراد درگير تيراندازي، تماشاچيان و رسانه ها نشان مي دهد اين افراد نمي توانند ارزيابي درستي
از پيچيدگي اين ورزش براي فرد تيراندازي داشته باشند كه مي خواهد عملكرد خود را به سطح اعلي در ارزش و اهميت برساند.
1
2
به هر صورت، اين ورزش يك فعاليت سخت، مستمر، هوشمند و ... است. يك تيرانداز خوب به صورت مستمر تمرين مي كند تا
سطح فني خود را "همواره بالا" نگه دارد كه از نقطه نظر عيني، هميشه كار ساده اي نيست. او اهداف را با اطمينان از اينكه چگونه
مي تواند آنها را كنترل كند، پيش بيني مي نمايد، حتي يك لحظه نبايد به خود ضعف راه بدهد. هشياري و آگاهي اش نسبت به
آمادگي حضور در مسابقه به هيچ وجه دچار ترديد نخواهد شد. به عبارت ديگر تيرانداز مي داند كه همواره بايد ثبات ذهن داشته
باشد تا بوسيله آن بتواند فعاليتش را از نقطه نظر فني تحت كنترل كامل داشته باشد بويژه هنگامي كه تيرهايش به اهداف اصابت
مي كنند. او مي داند كه اگر به صورت مستمر تكنيك خود را كنترل نكند، دير يا زود گرفتار يك مشكل تكنيكي مي شود كه زمان
زيادي براي اصلاح آن لازم خواهد بود.
تيراندازي كه اهميت كنترل مستمر شرايط فني خود را مي داند در زمان تمرين فعال تر خواهد بود. او نه تنها از خود مي پرسد
((چند هدف را زده ام؟)) بلكه سئوال مي كند ((چگونه اين اهداف را زده ام؟)) كه اين سؤال به روش او مربوط است. به محض
اينكه يك تيرانداز متوجه شرايط احساسي نامطمئن خود شود، تلاش مي كند علت فني اشتباه خود را پيدا كند. در غير اينصورت
سايه اي از ترديد به تفكرات او راه پيدا مي كند. اين سايه ناشي از يك مشكل حل نشده است كه مي تواند باعث صدمه بيشتري به
عملكرد صحيح تيرانداز شود، بنابراين بايد به سرعت، با مسئوليت و شفافيت آنها را بر طرف نمود. اينها دقيقا همان شرايط احساسي
هستند كه موجب خطاي تيرانداز مي شوند.
يك تيرانداز حسابگر، مثل ساير افراد مرتكب اين اشتباه نمي شود كه هدف اصابت نشده را دوباره در خواست كرده و آن را يك بار،
دوبار..... يا تا ده بار بزند و اعتقاد پيدا كند كه مشكل حل شده است. او مسير خود را كه شامل هدف مذكور است ادامه خواهد داد
ولي نه در آن لحظه! تيرانداز حسابگر اين قدرت را دارد كه در اولين فرصت توقف كرده، فكر كند، وضعيت را تحليل كرده و سپس
جلسات تمرين خود را برنامه ريزي نمايد. او بايد اين كار را به تنهايي انجام دهد تا ديگران را سرزنش نكرده و به علاوه تمرين
انفرادي موجب مي شود كه ساير تيراندازان نيز روي او تاثيري نداشته باشند، نبايد محدوده زماني تعيين كند. توجه به همين
ويژگي هاست كه يك تيرانداز با هوش و آماده را از ساير تيراندازها متمايز مي كند. آمادگي فني باعث مي شود كه تيرانداز از
مهارتهاي خود آگاه بوده و نقطه قوتش همان "اعتماد به نفس" باشد. او به آرامي و با نوعي احساس لذت منتظر لحظه اي مي ماند
كه پا روي جايگاه خواهد گذاشت. با اطمينان مي داند كه چطور مي تواند پرواز هدف را متوقف كند و مي داند كه مطمئنا آن را
متوقف خواهد كرد.
3
سفن هب اعتماد
دانش آموزي كه مي داند به خوبي براي امتحان آماده است، در وضعيت روان شناختي مشابهي قرار دارد. او با خوش بيني، سهولت،
اطمينان و آگاهي از توانايي هايش با امتحان مواجه مي شود. او مي داند كه اين آمادگي با موفقيت حتمي همراه خواهد بود. البته
اين احتمال نيز وجود دارد كه همان دانش آموز فقط چند روز بعد با امتحان ديگري مواجه شود كه مي داند به خوبي براي آن
آماده نيست. بدين ترتيب نامطمئن و مضطرب شده و هيچ كمك روانشناسي در دنيا وجود ندارد كه بتواند براي غلبه بر اين
"ناراحتي و ترديد ذهني" ناشي از آمادگي ضعيف به او كمك كند.
وحشت، اضطراب، ترديد .... اطمينان: معناي اينها چيست؟
اكنون مي خواهيم شرايط احساسي يا رواني را درك كنيم كه ذهن يك تيرانداز را هنگام مسابقه در اختيار دارند. ابتدا ببينيم لغت
نامه در تعريف اين واژه ها چه مي گويد:
A.
وحشت: واكنشي كه ناگهان موجب توقف ذهن و بدن در پاسخ به يك خطر واقعي يا خيالي شده و قدرت عكس العمل را
از فرد گرفته و او را به اقدامات غير قابل كنترل وامي دارد.
B.
اضطراب: هيجان ناشي از يك ترديد عذاب آور.
C.
ترديد: وضعيتي كه به دليل الگوي حل مسئله نامناسب و/ يا ضعف در يادگيري اين الگو منجر به كاهش احتمال موفقيت
خواهد شد.
D.
اطمينان: حالت مثبت ذهن بدون خطرات واقعي يا خيالي. وقتي اين حوزه شرايط احساسي (خشم، اضطراب، ترديد) را
تحليل مي كنيم، در درجه اول، ترديد را داريم كه با افزايش شدت، به "اضطراب" و سپس به "وحشت" تبديل مي شود.
تعريف "ترديد" از نظر معنا بسيار روشن مي باشد، كه در بالا ديديم. بنابراين در خصوص تيراندازي با اين مشكل
مواجهيم كه چگونه مي توان يك هدف را به طور مستمر و يكنواخت مورد اصابت قرار داد. اگر چه در صورتي كه نتوانيم
مسئله را به خوبي تعريف و حل كرده و يا بخواهيم مسئله را حل كنيم ولي الگوي حل مسئله را به خوبي ندانيم، در هر
دو حالت خود را در وضعيت " ترديد" درباره نتيجه اقدام خود قرار داده ايم. اگر اين شرايط ادامه پيدا كند ممكن است
باعث ((اضطراب)) شده و در موارد حاد به ((وحشت)) تبديل شود.
هلئسم لح الگوي
ديشاب هنگام ارزيابي سطح فني خود، بي رحم .... اين امر به شما كمك خواهد كرد. اكنون مي خواهيم تحليل وجود رابطه ميان
آمادگي فني و پايداري رواني را به پايان ببريم. ((اطمينان)) مطلق يك حالت ذهني است كه براي تيراندازي موثر با هشياري كامل
نسبت به توانائي ها بايد وارد آن شد. تيرانداز با مشكلاتش مواجه شده، آنها را حل كرده، الگوي حل مسئله براي تكامل را فرا گرفته
و روي جايگاه قدم مي گذارد، او مطمئن است كه ((بازي را در اختيارد دارد)) و توانايي لازم براي اين كار در او وجود دارد! هدف
4
با چه ديدگاهي به جايگاه تيراندازي نزديك مي شويم؟
كيب هلئسم مثال كوتاه در توضيح اين ه ما كمك مي كند: سوابق امتيازات تمريني و مسابقه اي شما نشان مي دهد كه ميانگين
22 از 25 بوده است بنابراين لازم است بسيار شديد روي تكنيك تيراندازي خود تمرين كنيد. حال اگر / اهداف مورد اصابت شما 5
در يك مسابقه 24 امتياز از 25 امتياز بدست آورديد، خوب است ولي نبايد فورا به سراغ دوستان خود رفته و براي آن ها توضيح
دهيد كه عدم كسب آن يك امتياز، ناشي از يك هدف احمقانه بوده است. در عوض از خود بپرسيد چه عامل فني و چه شرايط
22 از 25 امتياز، 24 هدف را بزنيد. اين دو ديدگاه كاملا متفاوت هستند. در حالت اول شما / ذهني به شما اجازه داد كه بجاي 5
نشان مي دهيد كه فقط به دنبال امتيازات بي فايده هستيد و با خود فكر مي كنيد كه كار من ارزش زيادي دارد زيرا 24 هدف را
زدم. اما حالت دوم نشانه تمركز بر بهبود مستمر مهارتهاي فني شما است. اينكار فايده زيادي داشته و حالتي از رضايتمندي به شما
مي دهد.
در اينصورت ديدگاه شما نسبت به مسابقه صحيح تر و دقيق تر بوده و براي خودتان هدف خوشايندي تعيين كرده ايد كه در ذهن
شما شكل مي گيرد. اگر در باره نتيجه تيراندازي شرط بندي كنيد، حتي نيم امتياز بهتر نخواهيد شد. ايجاد انتظارات غير واقعي
2 هدف را در هر مسابقه از دست خواهيد داد. اگر / موجب نوعي اضطراب مي شود. بنا بر اين پيش بيني كنيد كه بطور ميانگين 5
اين عدد به صفر رسيد شگفت زده نشده و خود را كنترل كنيد البته احساس رضايتمندي اشكالي ندارد اما نبايد فرآيند هاي
معمول رواني خود را تحت تاثير اين موفقيت قرار دهيد.
جالب است ولي پذيرفتن يك ضعف ذهني، ساده تر از يك ضعف فني است. در ورزش تيراندازي مي بينيم كه تيراندازها بطور كامل
توانائيهاي فني خود را دنبال مي كنند شايد به اين دليل كه آنها براي كسب امتياز 25 تلاش كرده و امتياز ضعيف را به ((تزلزل
ذهني)) نسبت مي دهند.
دياب البته آنها خوشحال باشند كه اين ادعا صحت ندارد. اين تيراندازها گمان مي كنند كه ارائه توضيح رواني براي مشكل آنها، حل
آن را ساده تر مي كند، در حاليكه چنين نيست. مشكلات رواني ((واقعي)) براي يك تيرانداز به دشواري قابل حل خواهد بود
بنابراين مراقب باشيد يك مشكل فني معمولي را به يك مشكل خيالي تبديل نكنيد. شما بايد به كمك يك تحليل عميق و دقيق،
مشكل واقعي خود را شناسايي كنيد. از سوي ديگر مشكلات رواني واقعي، مهم، پيچيده و دشوار، كاملا متفاوت هستند. اين
مشكلات براي تيراندازاني اتفاق مي اقتند كه مهارت فني عالي خود را با پيروزي در رقابتهاي مهم بين المللي اثبات كرده اند ولي
ناگهان متوجه مي شوند كه ديگر نمي توانند پيروز شوند. تحليل اين موارد به دو نكته اساسي منجر مي شود:
5
A-
تيرانداز مذكور اگر چه از نظر تئوري داراي يك روش بهينه تيراندازي است، نمي تواند آنرا بطور صحيح بكار ببرد.
B-
وترب زكرمت انائيهاي رواني او براي مولفه هاي ضروري، بشدت مختل شده و امكان حفظ آنها وجود ندارد. در اين شرايط
روشهاي متدوال براي حفظ تمركز به او كمكي نخواهد كرد و همكاري نزديك ميان روانشناس و مربي مي تواند بهترين
نتيجه را داشته و به تيرانداز كمك كند كه از باتلاق مذكور خارج شود. به خوبي تلاش كنيد تا "محل" خطاهاي خود را
تعيين كنيد. شايد تا اينجا گمان كنيد كه ما براي آمادگي رواني اهميت نسبي قائل هستيم در صورتيكه چنين نيست. ما
تلاش داريم به تيرانداز كمك كنيم تا خطاهاي فني خود را به وضعيت رواني نسبت ندهد. اين مسئله براي تيراندازاني
مهم است كه نمي توانند عملكرد خود را استمرار دهند. چنين استدلالهايي بسيار خطرناك بوده و ممكن است شما را در
مسير نادرست پيش ببرد. تيرانداز از مشكل واقعي خود غافل شده و با تبديل مشكل فني به مشكل رواني، وقت خود و
ساير افراد را بيهوه تلف مي كند. براي توضيح ديدگاه خود نسبت به اين موضوع تاكيد مي كنيم كه ما طي سالهاي اخير
جزء اولين كساني بوديم كه لزوم مساعدت حرفه اي مستمر از طريق يك متخصص روانشناسي ورزشي را تبليغ كرده ايم.
ما فعاليت اين افراد را مفيد دانسته و تحت شرايط زير از آن حمايت خواهيم كرد:
A-
شرط نخست آن است كه متخصص روانشناسي ورزشي به يك متخصص ((روانشناسي تيراندازي)) تبديل شود.
روانشناسان حرفه اي مي دانند كه براي كمك به تيرانداز جهت حداكثر استفاده از مهارتهاي فني او، تخصص در
"روانشناسي ورزشي" به تنهايي كافي نيست. روانشناس بايد با تيراندازي آشنا بوده و با تيراندازان و "تيم فني" همراه
باشد او بايد ويژگيهاي تيرانداز، جزئيات شخصيتي و ...... را علاوه بر شرايط احساسي "درك" كند. بعلاوه او بايد خطاهاي
فني تيرانداز را تشخيص دهد و بدين ترتيب كارآيي موثري داشته باشد. در اينجا از يك روانشناس حرفه اي ياد مي كنيم
كه بواسطه فعاليت مستمر توانست دنياي تيراندازي به اهداف پروازي را شناخته و به آن نفوذ كند. ما لحظات موفقيت و
Alberto cei تجربيات ارزشمندي را با هم تقسيم كرده ايم: پروفسور
B-
ت ديابن ميت شرط دوم آنست كه وجود روانشناس در يرانداز را از بهبود ويژگيهاي فني غافل كند. يكي از متداول ترين
تجربيات در اين حوزه آنست كه تيرانداز نزد روانشناس رفته و چنين مي گويد: ((من نمي توانم كارآيي تمرينات را در
مسابقه تكرار كنم، ميانگين اهدافي كه در مسابقه مي زنم حداقل يك يا دو هدف كمتر از تمرينات است)) و آنها نهايتاً
مي گويند ((بايد روي وضعيت ذهني خودم كار كنم)) مي توانيم شرط ببنديم كه آنها در صورت دسترسي به يك
روانشناس، فورا به او مراجعه خواهند كرد. ما اعتماد داريم كه اين تيراندازان نيازي به روانشناس ندارند بلكه بايد با تواضع
براي تشخيص ضعف هاي فني خود تلاش كنند.
تيتمرين و مسابقه بايد با ذهن مشابه و با توجه به زمان مورد نياز (حدود 25 دقيقه) براي يك گروه تيرانداز 6 نفره انجام
شود.
6
دياب هب نف اين تيراندازان ياد آوري نمود كه مشكلات ي غالبا بوسيله شرايط مطلوب، مثلا مكان تمرين، تمرين انفرادي يا همراه
با دوستان صميمي، پوشانده مي شوند. در چنين شرايطي نقاط مرجع مثبت، تيرانداز را احاطه مي كنند. هيچ فشاري وجود
ندارد و وضعيت رواني بسيار مطلوب است. ما در تمرين هستيم و از دست دادن يك هدف عواقب عملي ندارد زيرا فقط داريم
تمرين مي كنيم. وجود اين حالت ذهني همراه با وضعيت هاي مطلوب خارجي و روان شناختي به سادگي اين تصور را بوجود
مي آورد كه همه چيز به خوبي پيش مي رود. در اين صورت تنها عامل كنترل براي تيرانداز اين است كه آيا هدف را زده است
يا خير ولي چگونگي اين كار مطرح نخواهد بود. بعلاوه در شرايط مطلوب امكان اصابت اهداف، بيشتر مي شود. و در نتيجه
اين شرايط موجب پوشاندن مشكلات فني خواهد شد. و لحظه اي كه خود را در مسابقه ببنيم، همه چيز ناگهان تغيير مي
كند: تنش رواني براي آغاز ((مسابقه)); محدوده تيراندازان (حتي زماني كه يكسان هستند، ما آن ها را متفاوت مي بينيم); هم
تيمي ها (كساني كه ما انتخاب نكرده ايم و احتمال دارد از آن ها خوشمان نيايد); ((ارزشي كه از دست دادن هدف دارد)) ،
(از دست دادن يك هدف هنگام تمرين اهميتي ندارد .... ولي اكنون اينطور نيست. ما اكنون در حال مسابقه هستيم .....
مشغول مسابقه! لغت مسابقه در ذهن ما تكرار مي شود) و درست در همين موقع است كه مشكلات فني ((پوشيده)) ظاهر مي
شوند. اين شرايط استرس آور موجب مي شود كه محدوديت هاي فني قديمي دوباره مشهود گردند. بدين ترتيب اعتماد به
نفس تيرانداز آسيب مي بيند و كارآيي او ضعيف مي شود اين مسئله كاملا طبيعي است.
لاكشم اگر ت عدم آرامش رواني پس از كار متمركز و دقيق روي تكنيك تيرانداز بر طرف نشوند (موارد بسيار نادر) با كمك
يك روانشناس مي توان مشكلات را بر طرف نمود. البته تصميم گيري صحيح در اين باره براي فرد تيرانداز بسيار دشوار است.
يلبق لصف ب بلطم را با اين ه پايان رسانديم كه ما با چند جنبه روان شناختي از تيراندازي سروكار داريم و هم چنين چند
نكته عملي در اين فصل ارائه كرديم. اكنون جنبه هاي رواني تيراندازي را به روش عملي بررسي مي كنيم. همانطور كه متوجه
شده ايد، تحليل قبلي براي توضيح يك جنبه عملي بسيار مهم صورت گرفت: اين مسئله نوعي حالت سردرگمي است كه باعث
مي شود شما مشكلات را به تزلزل رواني نسبت بدهيد و نتيجه آن بروز خطاهاي فني، ساده يا پيچيده مي باشد. به همين
دليل است كه اگر مشكلات فني مذكور بر طرف شوند، تزلزل رواني ناپديد يا بشدت ضعيف مي شود. ما در طول سالهاي
تمرين، به دفعات با اين وضعيت مواجه شديم.
حيحص ركفت درباره معناي توانايي .
در پايان گرد هم آيي نظري و عملي، يكي از افرادي كه نكاتي متفاوت با تجربيات چند ساله خود فرا گرفته بود، نزد گروهي از
دوستان تيراندازي آمد و در حاليكه لبخند مي زد گفت: پيش از اين گردهم آيي، من هنگام تفكر موقع مسابقه، حالت چهره
بسيار متمركزي داشتم. البته اين كار را بيشتر براي تاثير گذاشتن روي رقبا انجام مي دادم. اكنون متوجه شدم كه من اصلا در
باره چيزي فكر نمي كردم و انديشه هايم بدون كنترل سرگردان بوده اند. و يكي از چيزهايي كه ذهنم را مشغول مي كرد
تكرار اين فكر بود: ((مراقب باش كه خطا نكني. در غير اينصورت مسابقه را خواهي باخت.)) به همين سادگي بود كه من عنصر
7
افكار خوب:
•
چيزهايي وجود دارند كه روي آن ها تمركز خواهم كرد.
•
منك يم ركف من در باره هدف .
•
منك تصاوير ذهني دارم كه بايد در ذهن خود باز سازي .
•
روي موارد لازم تمركز كرده ام.
•
زمان به سرعت مي گذرد و جايي براي تزلزل و انحراف وجود ندارد ..... تقريبا نوبت من است كه تيراندازي كنم.
يفنم افكار :
•
ط وري عمل كرده ام كه براي تاثير گذاري روي رقبا فكر كرده بودم.
•
من در باره هيچ چيز فكر نكردم.
•
افكارم سرگردان است.
•
متفگ به خودم : (( هدف را از دست نده)).
•
هجيتن هب نم)) دور)) فكر كردم.
•
به نتيجه نهايي مسابقه فكر كردم.
دينك زكرمت رت عيرس هك ديريگب ياد ....... با تمرين شروع كنيد.
زج دينك فرض ء آن تيراندازاني هستيد كه الگوي رفتاري طبيعي دارند.
در اين شرايط افكار روي اقدامات تاثير گذاشته و حتي مي تواند مانع اجراي برخي اقدامات شود. در اين شرايط مساعدت رواني
ضروري است. بنا براين تيرانداز بايد از اهميت انديشه هاي خود آگاه باشد. او مي داند كه با استفاده درست از تفكرات خود مي
تواند بهترين نتيجه را از يك تكنيك معين بگيرد. او نبايد نامطمئن باشد. انگيزه فردي و تمايل زيادي دارد كه روي جايگاه رفته و
هدف ها را بزند. او خوشبين، راحت، مطمئن بوده و از توانايي هاي فني خود آگاه است. شما بايد در اين وضعيت باشيد و تفاوتي
نمي كند كه مي خواهيد جلسه تمرين را شروع كنيد يا مسابقه. هر گاه كه اين احساس را نداشتيد بايد فكر كنيد كه چرا چنين
8
صب بايد خاطر نشان كنيم كه كتاب هاي زيادي در مورد تمركز و آسايش ورت عملي وجود دارد.
فلسفه هاي شرقي همگي روي روش هاي تمركز و آسايش تاكيد دارند. البته اگر فقط به يك كمك براي تيراندازي به ،zen ، يوگا
اهداف پروازي متكي باشيد، همه نيازهاي شما بر آورده نخواهد شد. آشنايي با انديشه هاي متفاوت به شما كمك مي كند كه جنبه
هاي متفاوت زندگي شامل تيراندازي را با ديدگاهاي متفاوت بينيد.
ينك به همين دليل بهتر است با يك روانشناس ورزشي مشورت د. او مي تواند موارد مفيدي به شما بياموزد و توانايي هاي تمركز و
آسايش را فقط تا ميزاني كه نياز داريد در شما تقويت كند. به عنوان مثال شما را قادر مي سازد كه 25 دقيقه يعني در طول زمان
يك مسابقه عملكرد صحيح و دقيق داشته باشيد. در عين حال مهارتهاي تبديل تمركز به آسايش را طي همين 25 دقيقه به شما
مي آموزد.
كينكت شما بايد متقاعد شويد كه هنگام تمرين كارهاي زيادي داريد كه بايد انجام دهيد و بايد مهارتهاي رواني و خود را براي
همين مدت 25 دقيقه تقويت و هماهنگ نماييد. اكنون مي خواهيم زمان يك دور مسابقه را براي يك تيرانداز تحليل كنيم. او
حدود 21 دقيقه در حالت آماده باش و 4 دقيقه و 40 ثانيه روي جايگاه مشغول تيراندازي است. اكنون اين زمان را به يك بار
روي جايگاه رفتن تبديل مي كنيم. تيرانداز حدود 2 دقيقه و 40 ثانيه در آماده باش و 35 ثانيه مشغول تيراندازي است پس با
زمانهاي كوتاهي سرو كار داريم كه همراه با قابليت فني، امتياز شما را تعيين خواهند كرد. اكنون ببينيم طي اين زمان كدام كارها
را نبايد انجام داد:
-
نبايد اهميت بيش از اندازه اي براي فعاليتهاي خود قائل شويد. شما فقط مشغول انجام يك ورزش هستيد كه
ارتباطي به زندگي، عشق يا شرف شما ندارد. تيراندازي فقط يك ورزش است .
-
ديابن خ اشتباهات ود را بيش از اندازه جدي بگيريد. اشتباهي كه اتفاق افتاد مربوط به زمان ((گذشته)) بوده و
تحليل و تصحيح آن مربوط به زمان ((آينده)) است. نبايد اجازه دهيد اين اشتباهات روي ((وضعيت فعلي)) شما
تاثير بگذارد.
-
ديشاب نبايد عجله داشته . هر دور مسابقه حدود 25 دقيقه طول مي كشد. نتيجه اين مسابقه وابسته به عملكرد
شما در لحظات مختلف اين زمان است.
-
از شكست خوردن نهراسيد. شكست يك تنبيه نبوده بلكه يك اتفاق متداول در مسير موفقيت شماست.
-
دينكن هجوت به سر نوشت رقيب خود . در تيراندازي رقيب وجود ندارد. هر تيرانداز بايد پاسخ خود را به
توانائيهايش براي اجرا يا عدم اجراي خواسته هاي خود پيدا كند.
9
-
نبايد در مورد نتيجه يك دور مسابقه يا از آن بدتر در باره نتيجه كل مسابقه فكر كنيد. حتي بهترين تيراندازان
هم نمي توانند نتيجه يك دور مسابقه را بدانند چه رسد به كل مسابقه. فقط بايد به نتيجه اصابت هر هدف فكر
كنيد.
-
دننك تكرح نبايد به افكار خود اجازه دهيد بدون كنترل ، در اينصورت هدف از ذهن شما بيرون مي رود.
دينك رپ بسانم براي جلوگيري از وقوع شرايط فوق بايد زمان انتظار ميان دفعات تيراندازي را با افكار مفيد و الگوهاي رفتاري . فقط
كافيست توصيه هاي متخصصان روانشناسي را اجرا كنيد. نقطه قوت اين توصيه ها آن است كه در مورد ساير تيراندازان امتحان
شده و موثر بوده اند بنابراين مي توانيد با خيال آسوده به آنها اطمينان كنيد. البته مي توان الگوهاي مذكور را به نوعي اصلاح كرد
تا با شخصيت و خواست هاي شما هماهنگ شود اما در هر حال نتيجه آنها بايد شما را قادر كند كه در زمان 2 دقيقه و 40 ثانيه
ميان يك بار تيراندازي روي جايگاه و حضور مجدد در جايگاه، تفكر صحيحي داشته باشيد. اكنون اين زمانهاي انتظار را در دو
بخش مهم ارزيابي مي كنيم:
آرامش
فرض كنيم فعاليت روي جايگاه را همين لحظه تمام كرده ايم و انرژي هاي رواني و فيزيكي را به صورت انفجاري مصرف كرده ايم
حال بايد اين انرژي ها را در فاز آرامش، مجدداً كسب كنيم. حالا بايد فورا در چند دهم ثانيه ذهن خود را به طور كامل تخليه
كنيم. اين كار فقط با كمك يك روانشناس و طي حدود 8 هفته جلسات تمريني امكانپذير خواهد شد. هدف از اين كار آن است كه
براي چند لحظه ذهن خود را تا آنجا كه امكان دارد از تيراندازي دور كنيم تا فشارهاي مربوط به آن بر طرف شوند. همچنين مي
توان از دستور العمل زير استفاده كرد:
1- ات چشمهاي خود را به سمت پايين دوخته و به آرامي 10 بشماريد. 15 ثانيه
2- رخ سه بار نفس عميق كشيده و روي صداي ورود و وج هوا به ششهاي خود تمركز كنيد. 15 ثانيه
3- ات هبترم دو 10 شمرده و آنها را با رتيم تنفس خود همزمان كنيد. 30 ثانيه
4- يك صحنه تاثير گذار در ذهن خود تصور كنيد كه شما را شاداب مي كند. 20 ثانيه
كل زمان آرامش 80 ثانيه
زكرمت:
اكنون توانسته ايم انديشه هاي خود را طي مدت يك دقيقه، از تيراندازي و پيامدهاي آن دور كنيم. اگر نتوانيد اينكار را انجام دهيد
بدين معناست كه روش انجام آن را به خوبي فرا نگرفته ايد و بايد در اين راه تلاش كنيد. زيرا ناتواني در انجام آن امكان ورود ساير
تفكرات مخرب را به ذهن شما فراهم مي كند.
حالا به مرحله اي رسيده ايد كه بايد قبل از گام گذاشتن روي جايگاه، مرحله تمركز را انجام دهيد.
10
1- ديوش دوباره بايد از مرحله رواني خارج شويد و به فضاي تيراندازي وارد . براي اينكار به بالا نگاه كرده و چشم هاي خود را به
سرعت باز و بسته نمائيد. در همين زمان با اراده و به صورتي مصمم بايد اسلحه را در دست خود بفشاريد. هنگام نزديك شدن به
نوبت بعدي تيراندازي مي توانيد اين كارها را همزمان انجام دهيد. 15 ثانيه
2- نشف هبعج دو گ برداشته و به دقت آنها را بررسي كنيد. كيفيت، قدرت و قابليت آنها كه شما را در فعاليت پيروزمندانه تان
كمك مي كند، تحسين كنيد. 10 ثانيه
3- هدف در حال پرواز و اقدام به تيراندازي را در ذهن خود مجسم كنيد. در اينجا بايد هر آنچه آموخته ايد به كار ببريد. مثل اين
است كه تيراندازي را واقعا در ذهن خود انجام مي دهيد. 20 ثانيه
4- هنوز نيم دقيقه تا رسيدن به زمان تيراندازي وقت داريد. آرام بمانيد. اكنون به هدف هايي كه در حال پرواز هستند نگاه كنيد.
از اين لحظه به بعد هر آنچه هنگام تيراندازي انجام مي دهيد را روي هدفهاي نفر قبلي تصوير سازي كنيد. لحظه مورد نظر نزديك
مي شود و شما سرنوشت هدف را تعيين مي كنيد. 25 ثانيه
5- فقط چند ثانيه تا قدم گذاشتن روي جايگاه فاصله داريد. عينك دودي و كلاه خود را تنظيم كرده و دستهاي خود را خشك
كنيد. جايگاه خالي و نوبت شماست. 10 ثانيه
زكرمت كل زمان 80 ثانيه
فعاليت روي جايگاه:
ديوش رقتسم روي جايگاه رفته و . آن را جايگاه خودتان در نظر بگيريد. بايد استقرار محكم پاهاي خود را روي جايگاه حس كنيد.
نگاه و توجه خود را متمركز كنيد. يك يا دو فشنگ درون تفنگ قرار دهيد وقتي تفنگ را مي بنديد نفس عميق كشيده و وضعيت
صحيح را اتخاذ كنيد. وقتي نيمي از نفس را بيرون داديد، در خواست پرتاب هدف كرده و تا اتمام تيراندازي نفس خود را نگاه
داريد. ظاهر شدن هدف فقط علامتي براي شروع فعاليت شماست و فعاليت شما نيز اجراي كامل تكنيكي است كه خودتان طراحي
كرده ايد. آرام بمانيد، تمركز كنيد و همين مراحل را براي ساير اهداف بدون توجه به نتيجه هدفهاي قبلي تكرار كنيد. 35 ثانيه
پس از هشتمين حضور در جايگاه، دور تمام مي شود. بايد آرام شده و ذهن خود را تا حد امكان از فعاليتهاي قبلي خالي كنيد.
جلوي هر نوع انديشه مثبت يا منفي نسبت به دور قبلي را بگيريد. پيش از اتمام مسابقه نبايد درباره علت از دست دادن هدفها فكر
كنيد. در صورت امكان، ربع ساعت با چشمان بسته استراحت كنيد. در صورت نياز مي توانيد به آرامي چيزي بنوشيد. اكنون آماده
ايد تا مجددا وارد دنياي تيراندازي شويد.
اگر در باره نكته اي پيرامون دور قبلي ابهام داريد، حالا بايد با مربي خود مشورت اما از حالت آرامش خارج نشويد. از يك مسابقه
تا مسابقه بعد چه كار بايد بكنيد؟
11
ديشاب يعيبط سعي كنيد تا حد امكان . از بحثهاي داغ اجتناب كنيد. شادابي خود را حفظ كنيد. در باره تيراندازي و اهداف ناموفق
با ديگران صحبت نكنيد. به موسيقي دلخواه خود گوش كنيد. مطالعه كنيد و ..... 20 دقيقه پيش از دور بعدي كمي حركات
كششي انجام دهيد تا ماهيچه هايتان فعال شوند. كمي نرمش كنيد. 10 دقيقه قبل از رفتن به جايگاه، هر آنچه لازم داريد به محل
تيراندازيِ دور بعدي ببريد. اهداف را در حالي كه راحت نشسته ايد تماشا كنيد. آنها همواره آن طور كه شما مي خواهيد نيستند.
شايد كمي بالاتر يا پايين تر باشند. آنها را نگاه كنيد ولي نگذاريد روي شما اثر بگذارد. شما به اندازه اي در تكنيك خود مهارت
داريد كه مي توانيد هدف را در ارتفاع بالا و پايين در حالي كه با دست ديگر خود يك بشكه را نگه داشته ايد بزنيد! يكي از نقاط
قوت شما همين است. همينطور كه منتظر نوبت خود هستيد چند بار تيراندازي را به صورت ذهني شبيه سازي كنيد.
بسانم آمادگي بدني در زمان
وقتي دو تيرانداز از تكنيك مشابهي استفاده مي كنند، كسي برنده مي شود كه آمادگي فيزيكي و استقامت ورزشي بهتري دارد.
تمرينات فيزيكي بايد بخشي از زندگي روز مره شما باشد. فعاليتهايي مثل شنا و دويدن به افزايش توان هوازي و تقويت ماهيچه
هاي شما كمك مي كند. اين فعاليتها را دو يا سه بار در هفته، هر بار 60 تا 80 دقيقه انجام دهيد.
يناياپ نخس
و هنر تعمير موتور سيكلت)) zen )) در كتابش تحت عنوان Robert. M. pirsig در پايان دوست دارم ماجراي جالبي را كه
بيان كرده براي شما نقل كنم. شايد عنوان اين كتاب كمي عجيب باشد اما محتواي آن به خوبي عنوان را توجيه مي كند. قهرمان
داستان يك صبح تابستاني همراه با پسر 11 ساله اش سوار موتور سيكلت قديمي و مورد علاقه اش مي شود و دو نفر از دوستان او
هم سوار بر موتور سيكلت ديگري سفر را آغاز مي كنند. آنها بيشتر از نفس سفر لذت مي برند و به مقاصد از پيش تعيين شده
اهميت زيادي نمي دهند. آنها به راه مي افتند و از چشم اندازهاي مختلفي عبور مي كنند. خاطرات و انديشه هاي ذهني اين افراد
مطرح مي شود و ناگهان دوست قهرمان داستان به خاطر خراب شدن موتور سيكلت توقف مي كند. او نمي داند كه چه كار بايد
بكند. سپس عصباني شده و لگدي به موتور مي زند. گوينده اين سئوال را مطرح مي كند كه يك فرد براي تعمير موتور سيكلت
خود چه معيارهايي را بايد در ذهن داشته باشد. سپس به معناي فناوري پرداخته و توضيح مي دهد كه چرا فناوري موجب
عصبانيت مي شود؟
كيفيت به چه معناست؟ چرا نمي توانيم بدون كيفيت زندگي كنيم؟
ك ربص هك سك ره منك يم ركف نم لصف افي براي همراهي با ما در ((گام به گام)) را داشته است، خود را در اين داستان احساس
مي كند. شما متوجه شديد كه آشنايي با ((موتور سيكلت شخصي)) چقدر اهميت دارد. بدين معنا كه علاوه بر تيراندازي بايد
خودتان را نيز بشناسيد. كيفيت را يگانه مرجع غير قابل عدول براي عملكرد بدون نقص ديديد. آموختيد كه جايي براي كوتاهي در
12
مينك يم هفاضما هم فوراً ا : خداوند در حركت برجسته تبديل يك هدف به مشتي گردو غبار نيز وجود دارد، زماني كه به اندازه
همين كار تا تحقق يك رويا فاصله داريد.آمادگي رواني در تيراندازي
روانشناسان بر اساس تحليل انواع نظام هاي ورزشي، تيراندازي به اهداف پروازي را ورزشي با مولفه هاي فني پيچيده و نيازمند
مهارتهاي زياد ارزيابي كرده اند. حتي تيراندازان فعال هم غالبا از اين مولفه هاي فني پيچيده غافل مي شوند. ولي چطور امكان
دارد كه يك تيرانداز از ارزش فني واقعي اين ورزش آگاه نباشد؟
آيا فقط استعداد مهم است؟
به هرصورت اين ورزش يك فعاليت سخت، مستمر، هوشمند و..... است.
تيقفوم گام به گام به سوي : هنر تيراندازي تمريني
به طور كلي دو روش براي تيراندازي به يك هدف وجود دارد كه البته كاملا با يكديگر تفاوت دارند:
ابيرقت تسخن روش "غريزي" است و از اين جهت آن را روش هنري تمرين تيراندازي مي نامند. اين روش اگر چه امكان اصابت
به اهداف زيادي در فواصل معين را فراهم مي كند ولي هيچ اطميناني از موفقيت در هدف بعدي ندارد! بنا براين تيراندازي كه مي
خواهد سكوهاي نخست در سطح مسابقات بين المللي جهاني يا حتي المپيك را كسب كند، نمي تواند به اين روش اطمينان كند.
البته مهارت، غريزه و توانايي طبيعي در اين روش وجود دارد ولي حيطه آن محدود است. تعداد زيادي از تيراندازان خوب در سطح
جهان از اين روش استفاده مي كنند.
هك روش ديگر مربوط به تيراندازي است "اصابت همه اهداف" جزء مهمترين اولويت هاي اوست. واضح است كه مهارت، غريزه و
توانايي طبيعي براي رسيدن به اين هدف كافي نيست و تيرانداز بايد يك روش ويژه را به خوبي فرا گرفته و در آن مهارت پيدا كند.
در عين حال بايد بهترين توانائيهاي فكري و آمادگي بدني خود را بكار گيرد. عملكرد "غريزي" به تنهايي كافي نمي باشد!
"تيرانداز" با پيگيري اين روش، "آگاه" مي شود كه كل فعاليت تيراندازي را بايد با ريزترين جزئيات بر مبناي هماهنگي رواني و
غريزي به نحوي فرا بگيرد كه حتي پس از ده بار اجراي آن كه معمولا در مسابقات اتفاق مي افتد نيز امكان اجراي دقيق و موفقيت
آميز را داشته باشد. تيرانداز بايد بداند كه عملكرد او همواره فقط چند دهم ثانيه طول مي كشد اما اين حقيقت او را آزرده نمي
كند زيرا آگاه است كه اين مسئله جزء ويژگيهاي اساسي ورزش مورد علاقه اوست. تيراندازي موفق خواهد شد كه در تمريناتش
روي اين مسئله كار كرده و بتواند "زمان ذهني خود را توسعه داده" و اين چند دهم ثانيه را به يك زمان بي پايان تبديل كند.
با توجه به اين نكته آشكار مي شود كه فقط چند ورزش هستند كه ويژگي هاي مشابهي از نظر سرعت، پيچيدگي اجرا يا مهارتهاي
نامعمول در هماهنگ سازي رواني و توانايي تكرار دارند كه ورزشكار در تمام طول مسابقه به آنها نياز دارد.
ولي آيا فقط استعداد اهميت دارد؟
هك بررسي عقايد و ديدگاه عمومي افراد درگير تيراندازي، تماشاچيان و رسانه ها نشان مي دهد اين افراد نمي توانند ارزيابي درستي
از پيچيدگي اين ورزش براي فرد تيراندازي داشته باشند كه مي خواهد عملكرد خود را به سطح اعلي در ارزش و اهميت برساند.
1
2
به هر صورت، اين ورزش يك فعاليت سخت، مستمر، هوشمند و ... است. يك تيرانداز خوب به صورت مستمر تمرين مي كند تا
سطح فني خود را "همواره بالا" نگه دارد كه از نقطه نظر عيني، هميشه كار ساده اي نيست. او اهداف را با اطمينان از اينكه چگونه
مي تواند آنها را كنترل كند، پيش بيني مي نمايد، حتي يك لحظه نبايد به خود ضعف راه بدهد. هشياري و آگاهي اش نسبت به
آمادگي حضور در مسابقه به هيچ وجه دچار ترديد نخواهد شد. به عبارت ديگر تيرانداز مي داند كه همواره بايد ثبات ذهن داشته
باشد تا بوسيله آن بتواند فعاليتش را از نقطه نظر فني تحت كنترل كامل داشته باشد بويژه هنگامي كه تيرهايش به اهداف اصابت
مي كنند. او مي داند كه اگر به صورت مستمر تكنيك خود را كنترل نكند، دير يا زود گرفتار يك مشكل تكنيكي مي شود كه زمان
زيادي براي اصلاح آن لازم خواهد بود.
تيراندازي كه اهميت كنترل مستمر شرايط فني خود را مي داند در زمان تمرين فعال تر خواهد بود. او نه تنها از خود مي پرسد
((چند هدف را زده ام؟)) بلكه سئوال مي كند ((چگونه اين اهداف را زده ام؟)) كه اين سؤال به روش او مربوط است. به محض
اينكه يك تيرانداز متوجه شرايط احساسي نامطمئن خود شود، تلاش مي كند علت فني اشتباه خود را پيدا كند. در غير اينصورت
سايه اي از ترديد به تفكرات او راه پيدا مي كند. اين سايه ناشي از يك مشكل حل نشده است كه مي تواند باعث صدمه بيشتري به
عملكرد صحيح تيرانداز شود، بنابراين بايد به سرعت، با مسئوليت و شفافيت آنها را بر طرف نمود. اينها دقيقا همان شرايط احساسي
هستند كه موجب خطاي تيرانداز مي شوند.
يك تيرانداز حسابگر، مثل ساير افراد مرتكب اين اشتباه نمي شود كه هدف اصابت نشده را دوباره در خواست كرده و آن را يك بار،
دوبار..... يا تا ده بار بزند و اعتقاد پيدا كند كه مشكل حل شده است. او مسير خود را كه شامل هدف مذكور است ادامه خواهد داد
ولي نه در آن لحظه! تيرانداز حسابگر اين قدرت را دارد كه در اولين فرصت توقف كرده، فكر كند، وضعيت را تحليل كرده و سپس
جلسات تمرين خود را برنامه ريزي نمايد. او بايد اين كار را به تنهايي انجام دهد تا ديگران را سرزنش نكرده و به علاوه تمرين
انفرادي موجب مي شود كه ساير تيراندازان نيز روي او تاثيري نداشته باشند، نبايد محدوده زماني تعيين كند. توجه به همين
ويژگي هاست كه يك تيرانداز با هوش و آماده را از ساير تيراندازها متمايز مي كند. آمادگي فني باعث مي شود كه تيرانداز از
مهارتهاي خود آگاه بوده و نقطه قوتش همان "اعتماد به نفس" باشد. او به آرامي و با نوعي احساس لذت منتظر لحظه اي مي ماند
كه پا روي جايگاه خواهد گذاشت. با اطمينان مي داند كه چطور مي تواند پرواز هدف را متوقف كند و مي داند كه مطمئنا آن را
متوقف خواهد كرد.
3
سفن هب اعتماد
دانش آموزي كه مي داند به خوبي براي امتحان آماده است، در وضعيت روان شناختي مشابهي قرار دارد. او با خوش بيني، سهولت،
اطمينان و آگاهي از توانايي هايش با امتحان مواجه مي شود. او مي داند كه اين آمادگي با موفقيت حتمي همراه خواهد بود. البته
اين احتمال نيز وجود دارد كه همان دانش آموز فقط چند روز بعد با امتحان ديگري مواجه شود كه مي داند به خوبي براي آن
آماده نيست. بدين ترتيب نامطمئن و مضطرب شده و هيچ كمك روانشناسي در دنيا وجود ندارد كه بتواند براي غلبه بر اين
"ناراحتي و ترديد ذهني" ناشي از آمادگي ضعيف به او كمك كند.
وحشت، اضطراب، ترديد .... اطمينان: معناي اينها چيست؟
اكنون مي خواهيم شرايط احساسي يا رواني را درك كنيم كه ذهن يك تيرانداز را هنگام مسابقه در اختيار دارند. ابتدا ببينيم لغت
نامه در تعريف اين واژه ها چه مي گويد:
A.
وحشت: واكنشي كه ناگهان موجب توقف ذهن و بدن در پاسخ به يك خطر واقعي يا خيالي شده و قدرت عكس العمل را
از فرد گرفته و او را به اقدامات غير قابل كنترل وامي دارد.
B.
اضطراب: هيجان ناشي از يك ترديد عذاب آور.
C.
ترديد: وضعيتي كه به دليل الگوي حل مسئله نامناسب و/ يا ضعف در يادگيري اين الگو منجر به كاهش احتمال موفقيت
خواهد شد.
D.
اطمينان: حالت مثبت ذهن بدون خطرات واقعي يا خيالي. وقتي اين حوزه شرايط احساسي (خشم، اضطراب، ترديد) را
تحليل مي كنيم، در درجه اول، ترديد را داريم كه با افزايش شدت، به "اضطراب" و سپس به "وحشت" تبديل مي شود.
تعريف "ترديد" از نظر معنا بسيار روشن مي باشد، كه در بالا ديديم. بنابراين در خصوص تيراندازي با اين مشكل
مواجهيم كه چگونه مي توان يك هدف را به طور مستمر و يكنواخت مورد اصابت قرار داد. اگر چه در صورتي كه نتوانيم
مسئله را به خوبي تعريف و حل كرده و يا بخواهيم مسئله را حل كنيم ولي الگوي حل مسئله را به خوبي ندانيم، در هر
دو حالت خود را در وضعيت " ترديد" درباره نتيجه اقدام خود قرار داده ايم. اگر اين شرايط ادامه پيدا كند ممكن است
باعث ((اضطراب)) شده و در موارد حاد به ((وحشت)) تبديل شود.
هلئسم لح الگوي
ديشاب هنگام ارزيابي سطح فني خود، بي رحم .... اين امر به شما كمك خواهد كرد. اكنون مي خواهيم تحليل وجود رابطه ميان
آمادگي فني و پايداري رواني را به پايان ببريم. ((اطمينان)) مطلق يك حالت ذهني است كه براي تيراندازي موثر با هشياري كامل
نسبت به توانائي ها بايد وارد آن شد. تيرانداز با مشكلاتش مواجه شده، آنها را حل كرده، الگوي حل مسئله براي تكامل را فرا گرفته
و روي جايگاه قدم مي گذارد، او مطمئن است كه ((بازي را در اختيارد دارد)) و توانايي لازم براي اين كار در او وجود دارد! هدف
4
با چه ديدگاهي به جايگاه تيراندازي نزديك مي شويم؟
كيب هلئسم مثال كوتاه در توضيح اين ه ما كمك مي كند: سوابق امتيازات تمريني و مسابقه اي شما نشان مي دهد كه ميانگين
22 از 25 بوده است بنابراين لازم است بسيار شديد روي تكنيك تيراندازي خود تمرين كنيد. حال اگر / اهداف مورد اصابت شما 5
در يك مسابقه 24 امتياز از 25 امتياز بدست آورديد، خوب است ولي نبايد فورا به سراغ دوستان خود رفته و براي آن ها توضيح
دهيد كه عدم كسب آن يك امتياز، ناشي از يك هدف احمقانه بوده است. در عوض از خود بپرسيد چه عامل فني و چه شرايط
22 از 25 امتياز، 24 هدف را بزنيد. اين دو ديدگاه كاملا متفاوت هستند. در حالت اول شما / ذهني به شما اجازه داد كه بجاي 5
نشان مي دهيد كه فقط به دنبال امتيازات بي فايده هستيد و با خود فكر مي كنيد كه كار من ارزش زيادي دارد زيرا 24 هدف را
زدم. اما حالت دوم نشانه تمركز بر بهبود مستمر مهارتهاي فني شما است. اينكار فايده زيادي داشته و حالتي از رضايتمندي به شما
مي دهد.
در اينصورت ديدگاه شما نسبت به مسابقه صحيح تر و دقيق تر بوده و براي خودتان هدف خوشايندي تعيين كرده ايد كه در ذهن
شما شكل مي گيرد. اگر در باره نتيجه تيراندازي شرط بندي كنيد، حتي نيم امتياز بهتر نخواهيد شد. ايجاد انتظارات غير واقعي
2 هدف را در هر مسابقه از دست خواهيد داد. اگر / موجب نوعي اضطراب مي شود. بنا بر اين پيش بيني كنيد كه بطور ميانگين 5
اين عدد به صفر رسيد شگفت زده نشده و خود را كنترل كنيد البته احساس رضايتمندي اشكالي ندارد اما نبايد فرآيند هاي
معمول رواني خود را تحت تاثير اين موفقيت قرار دهيد.
جالب است ولي پذيرفتن يك ضعف ذهني، ساده تر از يك ضعف فني است. در ورزش تيراندازي مي بينيم كه تيراندازها بطور كامل
توانائيهاي فني خود را دنبال مي كنند شايد به اين دليل كه آنها براي كسب امتياز 25 تلاش كرده و امتياز ضعيف را به ((تزلزل
ذهني)) نسبت مي دهند.
دياب البته آنها خوشحال باشند كه اين ادعا صحت ندارد. اين تيراندازها گمان مي كنند كه ارائه توضيح رواني براي مشكل آنها، حل
آن را ساده تر مي كند، در حاليكه چنين نيست. مشكلات رواني ((واقعي)) براي يك تيرانداز به دشواري قابل حل خواهد بود
بنابراين مراقب باشيد يك مشكل فني معمولي را به يك مشكل خيالي تبديل نكنيد. شما بايد به كمك يك تحليل عميق و دقيق،
مشكل واقعي خود را شناسايي كنيد. از سوي ديگر مشكلات رواني واقعي، مهم، پيچيده و دشوار، كاملا متفاوت هستند. اين
مشكلات براي تيراندازاني اتفاق مي اقتند كه مهارت فني عالي خود را با پيروزي در رقابتهاي مهم بين المللي اثبات كرده اند ولي
ناگهان متوجه مي شوند كه ديگر نمي توانند پيروز شوند. تحليل اين موارد به دو نكته اساسي منجر مي شود:
5
A-
تيرانداز مذكور اگر چه از نظر تئوري داراي يك روش بهينه تيراندازي است، نمي تواند آنرا بطور صحيح بكار ببرد.
B-
وترب زكرمت انائيهاي رواني او براي مولفه هاي ضروري، بشدت مختل شده و امكان حفظ آنها وجود ندارد. در اين شرايط
روشهاي متدوال براي حفظ تمركز به او كمكي نخواهد كرد و همكاري نزديك ميان روانشناس و مربي مي تواند بهترين
نتيجه را داشته و به تيرانداز كمك كند كه از باتلاق مذكور خارج شود. به خوبي تلاش كنيد تا "محل" خطاهاي خود را
تعيين كنيد. شايد تا اينجا گمان كنيد كه ما براي آمادگي رواني اهميت نسبي قائل هستيم در صورتيكه چنين نيست. ما
تلاش داريم به تيرانداز كمك كنيم تا خطاهاي فني خود را به وضعيت رواني نسبت ندهد. اين مسئله براي تيراندازاني
مهم است كه نمي توانند عملكرد خود را استمرار دهند. چنين استدلالهايي بسيار خطرناك بوده و ممكن است شما را در
مسير نادرست پيش ببرد. تيرانداز از مشكل واقعي خود غافل شده و با تبديل مشكل فني به مشكل رواني، وقت خود و
ساير افراد را بيهوه تلف مي كند. براي توضيح ديدگاه خود نسبت به اين موضوع تاكيد مي كنيم كه ما طي سالهاي اخير
جزء اولين كساني بوديم كه لزوم مساعدت حرفه اي مستمر از طريق يك متخصص روانشناسي ورزشي را تبليغ كرده ايم.
ما فعاليت اين افراد را مفيد دانسته و تحت شرايط زير از آن حمايت خواهيم كرد:
A-
شرط نخست آن است كه متخصص روانشناسي ورزشي به يك متخصص ((روانشناسي تيراندازي)) تبديل شود.
روانشناسان حرفه اي مي دانند كه براي كمك به تيرانداز جهت حداكثر استفاده از مهارتهاي فني او، تخصص در
"روانشناسي ورزشي" به تنهايي كافي نيست. روانشناس بايد با تيراندازي آشنا بوده و با تيراندازان و "تيم فني" همراه
باشد او بايد ويژگيهاي تيرانداز، جزئيات شخصيتي و ...... را علاوه بر شرايط احساسي "درك" كند. بعلاوه او بايد خطاهاي
فني تيرانداز را تشخيص دهد و بدين ترتيب كارآيي موثري داشته باشد. در اينجا از يك روانشناس حرفه اي ياد مي كنيم
كه بواسطه فعاليت مستمر توانست دنياي تيراندازي به اهداف پروازي را شناخته و به آن نفوذ كند. ما لحظات موفقيت و
Alberto cei تجربيات ارزشمندي را با هم تقسيم كرده ايم: پروفسور
B-
ت ديابن ميت شرط دوم آنست كه وجود روانشناس در يرانداز را از بهبود ويژگيهاي فني غافل كند. يكي از متداول ترين
تجربيات در اين حوزه آنست كه تيرانداز نزد روانشناس رفته و چنين مي گويد: ((من نمي توانم كارآيي تمرينات را در
مسابقه تكرار كنم، ميانگين اهدافي كه در مسابقه مي زنم حداقل يك يا دو هدف كمتر از تمرينات است)) و آنها نهايتاً
مي گويند ((بايد روي وضعيت ذهني خودم كار كنم)) مي توانيم شرط ببنديم كه آنها در صورت دسترسي به يك
روانشناس، فورا به او مراجعه خواهند كرد. ما اعتماد داريم كه اين تيراندازان نيازي به روانشناس ندارند بلكه بايد با تواضع
براي تشخيص ضعف هاي فني خود تلاش كنند.
تيتمرين و مسابقه بايد با ذهن مشابه و با توجه به زمان مورد نياز (حدود 25 دقيقه) براي يك گروه تيرانداز 6 نفره انجام
شود.
6
دياب هب نف اين تيراندازان ياد آوري نمود كه مشكلات ي غالبا بوسيله شرايط مطلوب، مثلا مكان تمرين، تمرين انفرادي يا همراه
با دوستان صميمي، پوشانده مي شوند. در چنين شرايطي نقاط مرجع مثبت، تيرانداز را احاطه مي كنند. هيچ فشاري وجود
ندارد و وضعيت رواني بسيار مطلوب است. ما در تمرين هستيم و از دست دادن يك هدف عواقب عملي ندارد زيرا فقط داريم
تمرين مي كنيم. وجود اين حالت ذهني همراه با وضعيت هاي مطلوب خارجي و روان شناختي به سادگي اين تصور را بوجود
مي آورد كه همه چيز به خوبي پيش مي رود. در اين صورت تنها عامل كنترل براي تيرانداز اين است كه آيا هدف را زده است
يا خير ولي چگونگي اين كار مطرح نخواهد بود. بعلاوه در شرايط مطلوب امكان اصابت اهداف، بيشتر مي شود. و در نتيجه
اين شرايط موجب پوشاندن مشكلات فني خواهد شد. و لحظه اي كه خود را در مسابقه ببنيم، همه چيز ناگهان تغيير مي
كند: تنش رواني براي آغاز ((مسابقه)); محدوده تيراندازان (حتي زماني كه يكسان هستند، ما آن ها را متفاوت مي بينيم); هم
تيمي ها (كساني كه ما انتخاب نكرده ايم و احتمال دارد از آن ها خوشمان نيايد); ((ارزشي كه از دست دادن هدف دارد)) ،
(از دست دادن يك هدف هنگام تمرين اهميتي ندارد .... ولي اكنون اينطور نيست. ما اكنون در حال مسابقه هستيم .....
مشغول مسابقه! لغت مسابقه در ذهن ما تكرار مي شود) و درست در همين موقع است كه مشكلات فني ((پوشيده)) ظاهر مي
شوند. اين شرايط استرس آور موجب مي شود كه محدوديت هاي فني قديمي دوباره مشهود گردند. بدين ترتيب اعتماد به
نفس تيرانداز آسيب مي بيند و كارآيي او ضعيف مي شود اين مسئله كاملا طبيعي است.
لاكشم اگر ت عدم آرامش رواني پس از كار متمركز و دقيق روي تكنيك تيرانداز بر طرف نشوند (موارد بسيار نادر) با كمك
يك روانشناس مي توان مشكلات را بر طرف نمود. البته تصميم گيري صحيح در اين باره براي فرد تيرانداز بسيار دشوار است.
يلبق لصف ب بلطم را با اين ه پايان رسانديم كه ما با چند جنبه روان شناختي از تيراندازي سروكار داريم و هم چنين چند
نكته عملي در اين فصل ارائه كرديم. اكنون جنبه هاي رواني تيراندازي را به روش عملي بررسي مي كنيم. همانطور كه متوجه
شده ايد، تحليل قبلي براي توضيح يك جنبه عملي بسيار مهم صورت گرفت: اين مسئله نوعي حالت سردرگمي است كه باعث
مي شود شما مشكلات را به تزلزل رواني نسبت بدهيد و نتيجه آن بروز خطاهاي فني، ساده يا پيچيده مي باشد. به همين
دليل است كه اگر مشكلات فني مذكور بر طرف شوند، تزلزل رواني ناپديد يا بشدت ضعيف مي شود. ما در طول سالهاي
تمرين، به دفعات با اين وضعيت مواجه شديم.
حيحص ركفت درباره معناي توانايي .
در پايان گرد هم آيي نظري و عملي، يكي از افرادي كه نكاتي متفاوت با تجربيات چند ساله خود فرا گرفته بود، نزد گروهي از
دوستان تيراندازي آمد و در حاليكه لبخند مي زد گفت: پيش از اين گردهم آيي، من هنگام تفكر موقع مسابقه، حالت چهره
بسيار متمركزي داشتم. البته اين كار را بيشتر براي تاثير گذاشتن روي رقبا انجام مي دادم. اكنون متوجه شدم كه من اصلا در
باره چيزي فكر نمي كردم و انديشه هايم بدون كنترل سرگردان بوده اند. و يكي از چيزهايي كه ذهنم را مشغول مي كرد
تكرار اين فكر بود: ((مراقب باش كه خطا نكني. در غير اينصورت مسابقه را خواهي باخت.)) به همين سادگي بود كه من عنصر
7
افكار خوب:
•
چيزهايي وجود دارند كه روي آن ها تمركز خواهم كرد.
•
منك يم ركف من در باره هدف .
•
منك تصاوير ذهني دارم كه بايد در ذهن خود باز سازي .
•
روي موارد لازم تمركز كرده ام.
•
زمان به سرعت مي گذرد و جايي براي تزلزل و انحراف وجود ندارد ..... تقريبا نوبت من است كه تيراندازي كنم.
يفنم افكار :
•
ط وري عمل كرده ام كه براي تاثير گذاري روي رقبا فكر كرده بودم.
•
من در باره هيچ چيز فكر نكردم.
•
افكارم سرگردان است.
•
متفگ به خودم : (( هدف را از دست نده)).
•
هجيتن هب نم)) دور)) فكر كردم.
•
به نتيجه نهايي مسابقه فكر كردم.
دينك زكرمت رت عيرس هك ديريگب ياد ....... با تمرين شروع كنيد.
زج دينك فرض ء آن تيراندازاني هستيد كه الگوي رفتاري طبيعي دارند.
در اين شرايط افكار روي اقدامات تاثير گذاشته و حتي مي تواند مانع اجراي برخي اقدامات شود. در اين شرايط مساعدت رواني
ضروري است. بنا براين تيرانداز بايد از اهميت انديشه هاي خود آگاه باشد. او مي داند كه با استفاده درست از تفكرات خود مي
تواند بهترين نتيجه را از يك تكنيك معين بگيرد. او نبايد نامطمئن باشد. انگيزه فردي و تمايل زيادي دارد كه روي جايگاه رفته و
هدف ها را بزند. او خوشبين، راحت، مطمئن بوده و از توانايي هاي فني خود آگاه است. شما بايد در اين وضعيت باشيد و تفاوتي
نمي كند كه مي خواهيد جلسه تمرين را شروع كنيد يا مسابقه. هر گاه كه اين احساس را نداشتيد بايد فكر كنيد كه چرا چنين
8
صب بايد خاطر نشان كنيم كه كتاب هاي زيادي در مورد تمركز و آسايش ورت عملي وجود دارد.
فلسفه هاي شرقي همگي روي روش هاي تمركز و آسايش تاكيد دارند. البته اگر فقط به يك كمك براي تيراندازي به ،zen ، يوگا
اهداف پروازي متكي باشيد، همه نيازهاي شما بر آورده نخواهد شد. آشنايي با انديشه هاي متفاوت به شما كمك مي كند كه جنبه
هاي متفاوت زندگي شامل تيراندازي را با ديدگاهاي متفاوت بينيد.
ينك به همين دليل بهتر است با يك روانشناس ورزشي مشورت د. او مي تواند موارد مفيدي به شما بياموزد و توانايي هاي تمركز و
آسايش را فقط تا ميزاني كه نياز داريد در شما تقويت كند. به عنوان مثال شما را قادر مي سازد كه 25 دقيقه يعني در طول زمان
يك مسابقه عملكرد صحيح و دقيق داشته باشيد. در عين حال مهارتهاي تبديل تمركز به آسايش را طي همين 25 دقيقه به شما
مي آموزد.
كينكت شما بايد متقاعد شويد كه هنگام تمرين كارهاي زيادي داريد كه بايد انجام دهيد و بايد مهارتهاي رواني و خود را براي
همين مدت 25 دقيقه تقويت و هماهنگ نماييد. اكنون مي خواهيم زمان يك دور مسابقه را براي يك تيرانداز تحليل كنيم. او
حدود 21 دقيقه در حالت آماده باش و 4 دقيقه و 40 ثانيه روي جايگاه مشغول تيراندازي است. اكنون اين زمان را به يك بار
روي جايگاه رفتن تبديل مي كنيم. تيرانداز حدود 2 دقيقه و 40 ثانيه در آماده باش و 35 ثانيه مشغول تيراندازي است پس با
زمانهاي كوتاهي سرو كار داريم كه همراه با قابليت فني، امتياز شما را تعيين خواهند كرد. اكنون ببينيم طي اين زمان كدام كارها
را نبايد انجام داد:
-
نبايد اهميت بيش از اندازه اي براي فعاليتهاي خود قائل شويد. شما فقط مشغول انجام يك ورزش هستيد كه
ارتباطي به زندگي، عشق يا شرف شما ندارد. تيراندازي فقط يك ورزش است .
-
ديابن خ اشتباهات ود را بيش از اندازه جدي بگيريد. اشتباهي كه اتفاق افتاد مربوط به زمان ((گذشته)) بوده و
تحليل و تصحيح آن مربوط به زمان ((آينده)) است. نبايد اجازه دهيد اين اشتباهات روي ((وضعيت فعلي)) شما
تاثير بگذارد.
-
ديشاب نبايد عجله داشته . هر دور مسابقه حدود 25 دقيقه طول مي كشد. نتيجه اين مسابقه وابسته به عملكرد
شما در لحظات مختلف اين زمان است.
-
از شكست خوردن نهراسيد. شكست يك تنبيه نبوده بلكه يك اتفاق متداول در مسير موفقيت شماست.
-
دينكن هجوت به سر نوشت رقيب خود . در تيراندازي رقيب وجود ندارد. هر تيرانداز بايد پاسخ خود را به
توانائيهايش براي اجرا يا عدم اجراي خواسته هاي خود پيدا كند.
9
-
نبايد در مورد نتيجه يك دور مسابقه يا از آن بدتر در باره نتيجه كل مسابقه فكر كنيد. حتي بهترين تيراندازان
هم نمي توانند نتيجه يك دور مسابقه را بدانند چه رسد به كل مسابقه. فقط بايد به نتيجه اصابت هر هدف فكر
كنيد.
-
دننك تكرح نبايد به افكار خود اجازه دهيد بدون كنترل ، در اينصورت هدف از ذهن شما بيرون مي رود.
دينك رپ بسانم براي جلوگيري از وقوع شرايط فوق بايد زمان انتظار ميان دفعات تيراندازي را با افكار مفيد و الگوهاي رفتاري . فقط
كافيست توصيه هاي متخصصان روانشناسي را اجرا كنيد. نقطه قوت اين توصيه ها آن است كه در مورد ساير تيراندازان امتحان
شده و موثر بوده اند بنابراين مي توانيد با خيال آسوده به آنها اطمينان كنيد. البته مي توان الگوهاي مذكور را به نوعي اصلاح كرد
تا با شخصيت و خواست هاي شما هماهنگ شود اما در هر حال نتيجه آنها بايد شما را قادر كند كه در زمان 2 دقيقه و 40 ثانيه
ميان يك بار تيراندازي روي جايگاه و حضور مجدد در جايگاه، تفكر صحيحي داشته باشيد. اكنون اين زمانهاي انتظار را در دو
بخش مهم ارزيابي مي كنيم:
آرامش
فرض كنيم فعاليت روي جايگاه را همين لحظه تمام كرده ايم و انرژي هاي رواني و فيزيكي را به صورت انفجاري مصرف كرده ايم
حال بايد اين انرژي ها را در فاز آرامش، مجدداً كسب كنيم. حالا بايد فورا در چند دهم ثانيه ذهن خود را به طور كامل تخليه
كنيم. اين كار فقط با كمك يك روانشناس و طي حدود 8 هفته جلسات تمريني امكانپذير خواهد شد. هدف از اين كار آن است كه
براي چند لحظه ذهن خود را تا آنجا كه امكان دارد از تيراندازي دور كنيم تا فشارهاي مربوط به آن بر طرف شوند. همچنين مي
توان از دستور العمل زير استفاده كرد:
1- ات چشمهاي خود را به سمت پايين دوخته و به آرامي 10 بشماريد. 15 ثانيه
2- رخ سه بار نفس عميق كشيده و روي صداي ورود و وج هوا به ششهاي خود تمركز كنيد. 15 ثانيه
3- ات هبترم دو 10 شمرده و آنها را با رتيم تنفس خود همزمان كنيد. 30 ثانيه
4- يك صحنه تاثير گذار در ذهن خود تصور كنيد كه شما را شاداب مي كند. 20 ثانيه
كل زمان آرامش 80 ثانيه
زكرمت:
اكنون توانسته ايم انديشه هاي خود را طي مدت يك دقيقه، از تيراندازي و پيامدهاي آن دور كنيم. اگر نتوانيد اينكار را انجام دهيد
بدين معناست كه روش انجام آن را به خوبي فرا نگرفته ايد و بايد در اين راه تلاش كنيد. زيرا ناتواني در انجام آن امكان ورود ساير
تفكرات مخرب را به ذهن شما فراهم مي كند.
حالا به مرحله اي رسيده ايد كه بايد قبل از گام گذاشتن روي جايگاه، مرحله تمركز را انجام دهيد.
10
1- ديوش دوباره بايد از مرحله رواني خارج شويد و به فضاي تيراندازي وارد . براي اينكار به بالا نگاه كرده و چشم هاي خود را به
سرعت باز و بسته نمائيد. در همين زمان با اراده و به صورتي مصمم بايد اسلحه را در دست خود بفشاريد. هنگام نزديك شدن به
نوبت بعدي تيراندازي مي توانيد اين كارها را همزمان انجام دهيد. 15 ثانيه
2- نشف هبعج دو گ برداشته و به دقت آنها را بررسي كنيد. كيفيت، قدرت و قابليت آنها كه شما را در فعاليت پيروزمندانه تان
كمك مي كند، تحسين كنيد. 10 ثانيه
3- هدف در حال پرواز و اقدام به تيراندازي را در ذهن خود مجسم كنيد. در اينجا بايد هر آنچه آموخته ايد به كار ببريد. مثل اين
است كه تيراندازي را واقعا در ذهن خود انجام مي دهيد. 20 ثانيه
4- هنوز نيم دقيقه تا رسيدن به زمان تيراندازي وقت داريد. آرام بمانيد. اكنون به هدف هايي كه در حال پرواز هستند نگاه كنيد.
از اين لحظه به بعد هر آنچه هنگام تيراندازي انجام مي دهيد را روي هدفهاي نفر قبلي تصوير سازي كنيد. لحظه مورد نظر نزديك
مي شود و شما سرنوشت هدف را تعيين مي كنيد. 25 ثانيه
5- فقط چند ثانيه تا قدم گذاشتن روي جايگاه فاصله داريد. عينك دودي و كلاه خود را تنظيم كرده و دستهاي خود را خشك
كنيد. جايگاه خالي و نوبت شماست. 10 ثانيه
زكرمت كل زمان 80 ثانيه
فعاليت روي جايگاه:
ديوش رقتسم روي جايگاه رفته و . آن را جايگاه خودتان در نظر بگيريد. بايد استقرار محكم پاهاي خود را روي جايگاه حس كنيد.
نگاه و توجه خود را متمركز كنيد. يك يا دو فشنگ درون تفنگ قرار دهيد وقتي تفنگ را مي بنديد نفس عميق كشيده و وضعيت
صحيح را اتخاذ كنيد. وقتي نيمي از نفس را بيرون داديد، در خواست پرتاب هدف كرده و تا اتمام تيراندازي نفس خود را نگاه
داريد. ظاهر شدن هدف فقط علامتي براي شروع فعاليت شماست و فعاليت شما نيز اجراي كامل تكنيكي است كه خودتان طراحي
كرده ايد. آرام بمانيد، تمركز كنيد و همين مراحل را براي ساير اهداف بدون توجه به نتيجه هدفهاي قبلي تكرار كنيد. 35 ثانيه
پس از هشتمين حضور در جايگاه، دور تمام مي شود. بايد آرام شده و ذهن خود را تا حد امكان از فعاليتهاي قبلي خالي كنيد.
جلوي هر نوع انديشه مثبت يا منفي نسبت به دور قبلي را بگيريد. پيش از اتمام مسابقه نبايد درباره علت از دست دادن هدفها فكر
كنيد. در صورت امكان، ربع ساعت با چشمان بسته استراحت كنيد. در صورت نياز مي توانيد به آرامي چيزي بنوشيد. اكنون آماده
ايد تا مجددا وارد دنياي تيراندازي شويد.
اگر در باره نكته اي پيرامون دور قبلي ابهام داريد، حالا بايد با مربي خود مشورت اما از حالت آرامش خارج نشويد. از يك مسابقه
تا مسابقه بعد چه كار بايد بكنيد؟
11
ديشاب يعيبط سعي كنيد تا حد امكان . از بحثهاي داغ اجتناب كنيد. شادابي خود را حفظ كنيد. در باره تيراندازي و اهداف ناموفق
با ديگران صحبت نكنيد. به موسيقي دلخواه خود گوش كنيد. مطالعه كنيد و ..... 20 دقيقه پيش از دور بعدي كمي حركات
كششي انجام دهيد تا ماهيچه هايتان فعال شوند. كمي نرمش كنيد. 10 دقيقه قبل از رفتن به جايگاه، هر آنچه لازم داريد به محل
تيراندازيِ دور بعدي ببريد. اهداف را در حالي كه راحت نشسته ايد تماشا كنيد. آنها همواره آن طور كه شما مي خواهيد نيستند.
شايد كمي بالاتر يا پايين تر باشند. آنها را نگاه كنيد ولي نگذاريد روي شما اثر بگذارد. شما به اندازه اي در تكنيك خود مهارت
داريد كه مي توانيد هدف را در ارتفاع بالا و پايين در حالي كه با دست ديگر خود يك بشكه را نگه داشته ايد بزنيد! يكي از نقاط
قوت شما همين است. همينطور كه منتظر نوبت خود هستيد چند بار تيراندازي را به صورت ذهني شبيه سازي كنيد.
بسانم آمادگي بدني در زمان
وقتي دو تيرانداز از تكنيك مشابهي استفاده مي كنند، كسي برنده مي شود كه آمادگي فيزيكي و استقامت ورزشي بهتري دارد.
تمرينات فيزيكي بايد بخشي از زندگي روز مره شما باشد. فعاليتهايي مثل شنا و دويدن به افزايش توان هوازي و تقويت ماهيچه
هاي شما كمك مي كند. اين فعاليتها را دو يا سه بار در هفته، هر بار 60 تا 80 دقيقه انجام دهيد.
يناياپ نخس
و هنر تعمير موتور سيكلت)) zen )) در كتابش تحت عنوان Robert. M. pirsig در پايان دوست دارم ماجراي جالبي را كه
بيان كرده براي شما نقل كنم. شايد عنوان اين كتاب كمي عجيب باشد اما محتواي آن به خوبي عنوان را توجيه مي كند. قهرمان
داستان يك صبح تابستاني همراه با پسر 11 ساله اش سوار موتور سيكلت قديمي و مورد علاقه اش مي شود و دو نفر از دوستان او
هم سوار بر موتور سيكلت ديگري سفر را آغاز مي كنند. آنها بيشتر از نفس سفر لذت مي برند و به مقاصد از پيش تعيين شده
اهميت زيادي نمي دهند. آنها به راه مي افتند و از چشم اندازهاي مختلفي عبور مي كنند. خاطرات و انديشه هاي ذهني اين افراد
مطرح مي شود و ناگهان دوست قهرمان داستان به خاطر خراب شدن موتور سيكلت توقف مي كند. او نمي داند كه چه كار بايد
بكند. سپس عصباني شده و لگدي به موتور مي زند. گوينده اين سئوال را مطرح مي كند كه يك فرد براي تعمير موتور سيكلت
خود چه معيارهايي را بايد در ذهن داشته باشد. سپس به معناي فناوري پرداخته و توضيح مي دهد كه چرا فناوري موجب
عصبانيت مي شود؟
كيفيت به چه معناست؟ چرا نمي توانيم بدون كيفيت زندگي كنيم؟
ك ربص هك سك ره منك يم ركف نم لصف افي براي همراهي با ما در ((گام به گام)) را داشته است، خود را در اين داستان احساس
مي كند. شما متوجه شديد كه آشنايي با ((موتور سيكلت شخصي)) چقدر اهميت دارد. بدين معنا كه علاوه بر تيراندازي بايد
خودتان را نيز بشناسيد. كيفيت را يگانه مرجع غير قابل عدول براي عملكرد بدون نقص ديديد. آموختيد كه جايي براي كوتاهي در
12
مينك يم هفاضما هم فوراً ا : خداوند در حركت برجسته تبديل يك هدف به مشتي گردو غبار نيز وجود دارد، زماني كه به اندازه
همين كار تا تحقق يك رويا فاصله داريد.
اشتراک در:
پستها (Atom)
