آشنایی با ورزش تیر اندازی

تیر اندازی (Shooting) :


ورزش تیر اندازی بخشی از تیر اندازی است که با اسلحه گرم انجام میگیرد و تیر اندازی با کمان یک رشته ورزشی مجزاست. تیر اندازی با داشتن 17 مدال طلا در المپیک بعد از دو و میدانی (46) ، شنا (32) و کشتی (18) پر مدالترین رشته ورزشی است و با توجه به این نکته که مدالهای تمام رشته های شنا و کشتی در بخش زنان دور از دسترس است ، برای ایران دومین رشته محسوب می شود.
در بازیهای آسیایی هم تیر اندازی با داشتن 42 مدال طلا دومین رشته محسوب می شود. برای مثال کشور چین 27 مدال طلا از مجموع 150 مدال طلای کاروان چین را در بازیهای بوسان 2002 در رشته تیر اندازی بدست آورد. فدراسیون جهانی تیر اندازی ISSF نام دارد.
بطور کلی تیر اندازی به دو بخش داخل سالن و اهداف پردازی در خارج از سالن تقسیم می شود.

رشته های مختلف تیر اندازی :

داخل سالن :
1- 50 متر تفنگ درازکش مردان (Men’s 50m Rifle Prone)
2- 50 متر تفنگ 3 وضعیت مردان (Men’s 50m Rifle 3 Positions) (درازکش-ایستاده- زانو زده)
3- 10 متر تفنگ بادی مردان (Men’s 10m Air Rifle)
4- 50 متر تپانچه مردان (Men’s 50m Pistol)
5- 25 متر تپانچه سریع مردان (Men’s 25m Rapid Fire Pistol)
6- 10 متر تپانچه بادی مردان (Men’s 10m Air Pistol)
7- 10 متر هدف متحرک مردان (Men’s 10m Running Target) (سیبل ثابت نیست)
8- 50 متر تفنگ 3 وضعیت زنان (Women’s 50m Rifle 3 Positions)
9- 10 متر تفنگ بادی زنان (Women’s 10m Air Rifle)
10- 25 متر تپانچه زنان (Women’s 50m Pistol)
11- 10 متر تپانچه بادی مردان (Men’s 10m Air Pistol)

اهداف پروازی خارج از سالن با تفنگ شکاری :
12- تراپ مردان (Men’s Trap)
13- تراپ دوبل مردان (Men’s Double Trap)
14- اسکیت مردان (Men’s Skeet)
15- تراپ زنان (Women’s Trap)
16- تراپ دوبل زنان (Women’s Double Trap)
17- اسکیت زنان (Women’s Skeet)

17 رشته بالا رشته های المپیک هستند. اما 4 رشته دیگر هم وجود دارند که در بازیهای آسیایی انجام می گیرند.
18- 50 متر تفنگ درازکش زنان (Women’s 50m Rifle Prone)
19- 10 متر هدف متحرک زنان (Women’s 10m Running Target)
20- 25 متر تپانچه استاندارد مردان (Men’s 25m Standard Pistol)
21- 25 متر تپانچه مرکز مردان (Men’s 25m Center Fire Pistol)

در بازیهای آسیایی این 21 رشته هم بصورت انفرادی و هم بصورت تیمی برگزار می شوند و در جمع 42 مدال طلا وجود دارد.

مسابقات داخل سالن :
در اکثر مسابقات داخل سالن تیر اندازان در مرحله مقدماتی 6 نوبت تیر اندازی دارند (در زنان 4 نوبت) دارند و در هر نوبت 10 تیر شلیک می کنند. حداکثر امتیاز کسب شده در مرحله مقدماتی 600 امتیاز است که در بطور معمول قهرمانان در اکثر رشته ها بیش از 590 امتیاز کسب می کنند. سیبل تیر اندازی در دور مقدماتی بگونه ای است که امتیازات اعداد صحیح بین 0 تا 10 هستند. در پایان دور مقدماتی 8 نفر اول بدور نهایی راه پیدا می کنند.(در برخی رشته ها 6 نفر) اگر امتیازات افراد در دور مقدماتی مساوی باشد ، تیر اندازی در مقام بالاتر قرار می گیرد که در نوبت 6 ام امتیاز بالاتری داشته باشد.
در دور فینال تیر اندازان یکدور دیگر تیر اندازی می کنند تا با جمع شدن با امتیازات دور مقدماتی نفرات برتر مشخص شوند. در دور فینال امتیازات تا یک عدد اعشار محاسبه شده و در صورت تساوی امتیازات ، تیراندازان یک تیر اضافه (Shoot Off) شلیک می کنند تا مقامهای آنان مشخص شود.

مسابقات اهداف پروازی با تفنگ شکاری :
در این 3 رشته (تراپ ، تراپ دوبل و اسکیت) بشقابهایی صورتی رنگ از پایین رها شده و تیر اندازان باید بشقابها را بزنند. (هر بشقاب 1 امتیاز) در تراپ بشقابها بصورت تکی و در تراپ دوبل بصورت جفتی هستند. رشته اسکیت هم ترکیبی از هر دو رشته است. مسابقات مقدماتی در 3 دور (5 دور در تراپ و اسکیت مردان) برگزار شده و در هر دور 25 بشقاب هدف گیری می شود. (در تراپ دوبل 25 ضربدر 2)
همواره 6 نفر برتر به فینال می رسند و در فینال یک دور دیگر تیر اندازی می کنند و در مجموع نفرات برتر مشخص می شوند. در صورت تساوی امتیازات (هم در دور مقدماتی و هم در فینال) مرحله Shoot off اجرا می شود. (مانند ضربات پنالتی فوتبال) کسب مدال در اهداف پروازی بسیار دشوار است ، برای مثال آلکسی آلیپوف از روسیه در المپیک آتن در رشته تراپ مردان از 150 بشقاب هدف گیری شده ، تنها یکبار خطا کرد !!!!

کشورهای چین ، روسیه ، امریکا ، آلمان و ایتالیا تیمهای مطرح تیر اندازی هستند. البته در بخش تفنگ شکاری که مسابقات مفرحتر و پرطرفدارتر است ، کشورهای عربی بسیار قدرتمند هستند.

تیر اندازی در ایران :
بسیاری از رشته های تیر اندازی در ایران فعال هستند ولی بخش اهداف پروازی بتازگی راه اندازی شده است. حاصل سالها حضور ایران در مسابقات آسیایی تنها یک مدال برنز رشته هدف متحرک تیمی زنان در بازیهای آسیایی بوسان 2002 است که در میان تنها 3 تیم بدست آمد ، در حالیکه امتیازات تیم ایران نصف امتیازات دو تیم چین و کره جنوبی بود. ایران در 3 دوره اخیر المپیک همواره یک شرکت کننده زن را با استفاده از Wild Card (سهمیه آزاد) شرکت داده که بهترین نتیجه (عنوان 28 ام) توسط نسیم حسن پور در المپیک آتن بدست آمد. بطور کلی در این رشته ورزشی در ایران سطح زنان بسیار بالاتر از مردان است.